Ba Lan tăng tốc thành pháo đài NATO ở Đông Âu

Ngày 17/6, thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cho biết, Warsaw cần bắt đầu các bước chuẩn bị cần thiết để đón nhận khả năng Mỹ thiết lập một căn cứ quân sự thường trực trên lãnh thổ nước này, trong bối cảnh Ba Lan đang nỗ lực củng cố các cam kết an ninh từ Washington trước những diễn biến phức tạp tại Đông Âu.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk. Ảnh: EP.

Phát biểu sau cuộc họp của Ủy ban An ninh Chính phủ, ông Tusk cho biết, Bộ trưởng Quốc phòng Władysław Kosiniak-Kamysz đã trình dự thảo nghị quyết xác định các yêu cầu thực tiễn nhằm thích ứng với sự hiện diện quân sự lâu dài của Mỹ tại Ba Lan. Đề xuất này dự kiến được nội các thảo luận trong ngày.

Ông Tusk nhấn mạnh: “Đây là một nhiệm vụ tổ chức và tài chính rất nghiêm túc. Nếu thực sự muốn có một căn cứ thường trực của Mỹ, chúng ta phải bắt đầu chuẩn bị ngay từ bây giờ”. Theo ông, quá trình này đòi hỏi Ba Lan phải xây dựng các điều kiện về hậu cần, tài chính, tổ chức cũng như cơ sở hạ tầng nhà ở cho lực lượng quân sự Mỹ.

Từ lâu, Warsaw đã coi sự hiện diện của quân đội Mỹ là một trong những yếu tố răn đe quan trọng nhất trước các mối đe dọa an ninh từ Nga. Hiện Ba Lan đang là nơi đồn trú của khoảng 10.000 binh sĩ Mỹ, quy mô lớn thứ hai tại châu Âu sau Đức. Tuy nhiên, phần lớn lực lượng này hoạt động theo hình thức luân phiên thay vì đóng quân thường trực.

Trong khi đó, Quốc hội Mỹ đang xem xét một dự luật cho phép triển khai thường trực một hoặc hai lữ đoàn chiến đấu của Lục quân Mỹ tại sườn phía đông NATO, động thái có thể mở đường cho việc tăng cường hiện diện quân sự lâu dài tại Ba Lan.

Máy bay chiến đấu không người lái X-BAT. Ảnh: Shield AI.

Song song với nỗ lực củng cố an ninh, Ba Lan cũng đang nổi lên như một điểm đến tiềm năng của các dự án công nghệ quốc phòng tiên tiến của Mỹ. Thủ tướng Tusk tiết lộ công ty công nghệ quốc phòng Shield AI đã đề xuất hợp tác sản xuất tại Ba Lan dòng máy bay chiến đấu không người lái X-BAT, được phát triển với công nghệ trí tuệ nhân tạo và khả năng cất hạ cánh thẳng đứng.

Theo ông Tusk, Shield AI mong muốn hợp tác với Ba Lan trong toàn bộ chương trình X-BAT và đặt cơ sở sản xuất tại nước này. Ông mô tả X-BAT là “phiên bản không người lái tương đương F-35”, có khả năng hoạt động độc lập hoặc phối hợp cùng các tiêm kích có người lái trong tác chiến hiện đại.

Dự án được đánh giá có thể mang lại cho Ba Lan lợi thế chiến lược đáng kể nhờ ứng dụng các công nghệ quân sự tiên tiến. X-BAT được thiết kế như một máy bay chiến đấu tàng hình không người lái, có tầm hoạt động hơn 2.000 hải lý, mang theo vũ khí đối không và đối đất, đồng thời có khả năng phát hiện, theo dõi và tấn công mục tiêu bằng hệ thống cảm biến hiện đại.

Ngoài chương trình X-BAT, Shield AI cũng đề xuất xây dựng tại Ba Lan một trung tâm bảo dưỡng động cơ F-16 quy mô khu vực, có thể trở thành đầu mối hỗ trợ kỹ thuật cho các quốc gia NATO tại châu Âu.

Việc Ba Lan đồng thời thúc đẩy khả năng tiếp nhận căn cứ quân sự thường trực của Mỹ và thu hút các dự án công nghệ quốc phòng tiên tiến cho thấy tham vọng ngày càng lớn của nước này trong việc trở thành trụ cột an ninh và trung tâm công nghiệp quốc phòng mới của NATO ở sườn đông châu Âu.

Thu Uyên