Thượng đỉnh NATO 2026: Kích hoạt loạt siêu dự án vũ khí hàng tỷ USD

Ngay trong ngày khai mạc Hội nghị thượng đỉnh NATO 2026 tại Ankara, liên minh quân sự lớn nhất hành tinh đã kích hoạt một loạt siêu dự án mua sắm và sản xuất quốc phòng đa quốc gia với quy mô lên tới hàng tỷ USD, đánh dấu bước chuyển mình của châu Âu trong tự chủ tác chiến đường không và chia sẻ gánh nặng an ninh xuyên Đại Tây Dương.

Tổng thư ký NATO Mark Rutte. Ảnh: CNN.

Phát biểu tại Diễn đàn Công nghiệp Quốc phòng NATO, Tổng thư ký Mark Rutte cho biết liên minh đang cụ thể hóa các cam kết tăng cường chi tiêu quốc phòng thành các dự án thực tế. Các hợp đồng mới được ký kết có giá trị lên tới hàng tỷ USD.

Bộ trưởng Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ Yaşar Güler cũng nhấn mạnh việc tăng ngân sách quốc phòng cần được chuyển hóa thành các dự án cụ thể và năng lực quân sự thực chất, thay vì chỉ dừng ở các cam kết tài chính.

Một trong những sáng kiến đáng chú ý là chương trình thành lập đội máy bay vận tải quân sự Airbus A400M đa quốc gia, quy tụ 7 nước thành viên gồm Bỉ, Croatia, Pháp, Ba Lan, Tây Ban Nha, Vương quốc Anh và nước chủ nhà Thổ Nhĩ Kỳ. Dự án được triển khai theo mô hình chia sẻ và sử dụng chung, cho phép các nước cùng mua sắm, khai thác, chia sẻ chi phí vận hành, hậu cần và đào tạo.

NATO công bố hàng loạt chương trình hợp tác và mua sắm vũ khí mới trị giá hàng tỷ USD. Ảnh: The Herald Journal.

Để tăng cường năng lực giám sát, NATO sẽ phối hợp mua 10 máy bay trinh sát Saab GlobalEye thay thế đội Boeing E-3A AWACS đã cũ, đánh dấu bước hiện đại hóa lớn của hệ thống cảnh báo sớm trên không. Đồng thời, Đan Mạch, Phần Lan, Đức và Na Uy sẽ mua chung 5 máy bay không người lái tầm cao MQ-4C Triton nhằm tăng cường năng lực tình báo, trinh sát, đặc biệt tại Bắc Cực.

Đáng chú ý, các sáng kiến đồng sản xuất giữa doanh nghiệp Mỹ và châu Âu đã chính thức được thiết lập, nổi bật là thỏa thuận giữa tập đoàn Lockheed Martin (Mỹ) và Rheinmetall (Đức) nhằm mở rộng dây chuyền sản xuất hệ thống tên lửa ATACMS ngay tại châu Âu, cùng kế hoạch tăng cường bảo dưỡng các tên lửa đánh chặn Patriot PAC-3 tại chỗ. Theo Tổng thư ký NATO, các bước đi này phản ánh sự đồng thuận xuyên Đại Tây Dương trong việc đảm bảo các năng lực an ninh then chốt.

Tổng thống Mỹ Donald Trump hội đàm Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan tại Ankara ngày 7/7. Ảnh: The Sun Malaysia.

Trong khi đó, ngày 7/7, phát biểu trong cuộc gặp với người đồng cấp nước chủ nhà Tayyip Erdogan, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông thất vọng với NATO và ám chỉ rằng nếu hội nghị không được tổ chức tại Thổ Nhĩ Kỳ, ông có thể đã không tham dự.

Tổng thống Mỹ đồng thời tiếp tục chỉ trích các đồng minh trong NATO vì cho rằng họ không dành cho Washington sự ủng hộ tương xứng sau các hoạt động quân sự nhằm vào Iran. Ông nhấn mạnh Mỹ đã đầu tư nguồn lực rất lớn cho NATO trong nhiều thập kỷ nhằm bảo đảm an ninh cho châu Âu và các đồng minh trước các mối đe dọa, nhưng chưa nhận được sự chia sẻ trách nhiệm tương xứng.

Thanh Giang

Nguồn: TRT World.