Tái định vị sức mạnh quốc gia (Bài cuối): Xây dựng đội ngũ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm

Thực tiễn hơn 90 năm lãnh đạo cách mạng Việt Nam cho thấy, mọi thắng lợi của Đảng và dân tộc đều gắn liền với công tác cán bộ. Từ sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc đến công cuộc đổi mới và phát triển đất nước hôm nay, ở đâu có đội ngũ cán bộ đủ bản lĩnh, trách nhiệm, gần dân, sát thực tiễn thì ở đó chủ trương của Đảng nhanh chóng đi vào cuộc sống, tạo động lực phát triển.

Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh giám sát các cụm công nghiệp giai đoạn 2020-2025 tại xã Trung Chính. Ảnh: Xuân Minh

Thước đo năng lực cán bộ

Trong giai đoạn phát triển mới, Đảng ta đặt mục tiêu chiến lược và được cụ thể hóa bằng thể chế, nguồn lực và đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế Nhà nước (NQ79) ra đời trong bối cảnh ấy. Một trong những quan điểm chỉ đạo xuyên suốt, có tính hệ thống, bao trùm và toàn diện của NQ79 là tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng, nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước đối với kinh tế Nhà nước, nhất là trong định hướng sử dụng nguồn lực. Điều đó cho thấy, phát triển kinh tế Nhà nước không chỉ là vấn đề kinh tế thuần túy, mà còn là yêu cầu chính trị, là thước đo năng lực lãnh đạo, quản trị và tổ chức thực hiện. Trong đó, cán bộ giữ vai trò trực tiếp quyết định chất lượng triển khai.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Quang Hiếu, Trưởng khoa Kinh tế - Quản trị kinh doanh, Trường Đại học Hồng Đức, để NQ79 đi vào thực tiễn cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trọng tâm là tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính nhằm tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế Nhà nước; nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp Nhà nước; đẩy nhanh tiến độ giải ngân đầu tư công, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn Nhà nước; phát huy vai trò động lực của Khu Kinh tế Nghi Sơn và các dự án trọng điểm. Và điều quan trọng nhất vẫn phải chú trọng đến công tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao để đáp ứng yêu cầu phát triển.

Nhìn từ thực tiễn Thanh Hóa những năm qua càng thấy rõ vai trò quan trọng của công tác cán bộ. Mặc dù phải đối mặt với nhiều khó khăn do tác động của tình hình thế giới, thiên tai, dịch bệnh và những biến động của nền kinh tế, nhưng với sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh cùng sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, Thanh Hóa vẫn duy trì được đà tăng trưởng ở mức cao.

Tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2021-2025 ước đạt bình quân 10,24%; riêng năm 2025 ước đạt 11%. Với kết quả này, kinh tế Thanh Hóa giai đoạn 2021-2025 đứng thứ 4 cả nước và đứng thứ 3 trong nhóm 10 tỉnh, thành phố có quy mô kinh tế lớn nhất cả nước so với các địa phương trước khi sáp nhập.

Quy mô GRDP năm 2025 ước đạt 357.760 tỷ đồng, gấp 1,9 lần năm 2020, đứng thứ 8 cả nước, cao nhất trong các tỉnh vùng Bắc Trung bộ. GRDP bình quân đầu người năm 2025 ước đạt 3.750 USD. Khu vực kinh tế Nhà nước tiếp tục phát triển ổn định, giữ vai trò quan trọng trong các lĩnh vực thiết yếu, chiếm 19,7% GRDP của tỉnh.

Điểm lại một vài thành tựu kinh tế của tỉnh để thấy, cùng với sự nỗ lực, quyết tâm của Đảng bộ, chính quyền các cấp, cộng đồng doanh nghiệp và các tầng lớp Nhân dân trong phát huy tiềm năng, lợi thế, tranh thủ thời cơ, vượt qua khó khăn để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, thì công tác cán bộ luôn là một trong những yếu tố có ý nghĩa quyết định, góp phần tạo nên những kết quả nổi bật của Thanh Hóa trong những năm qua.

Cùng với NQ79, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lần thứ XX, nhiệm kỳ 2025-2030 cũng xác định công tác cán bộ là một trong những khâu đột phá chiến lược. Mục tiêu được đặt ra là xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có phẩm chất, năng lực, uy tín, đủ khả năng tổ chức thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển, đưa Thanh Hóa trở thành cực tăng trưởng mới ở khu vực Bắc Trung bộ và cả nước.

Để hiện thực hóa mục tiêu, một trong những giải pháp được tỉnh Thanh Hóa triển khai đó là đào tạo, bồi dưỡng, điều động, luân chuyển cán bộ nhằm tăng cường nguồn nhân lực chất lượng cao cho cơ sở và những địa bàn trọng điểm. Việc nhiều cán bộ lãnh đạo cấp tỉnh, cấp sở được điều động về giữ các vị trí chủ chốt ở địa phương cho thấy quyết tâm của tỉnh trong việc bố trí cán bộ theo yêu cầu nhiệm vụ, thay vì chỉ căn cứ vào tính ổn định của bộ máy.

Điển hình như đồng chí Mai Văn Hải, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh được điều động giữ chức Bí thư Đảng ủy xã Sao Vàng; tiếp nhận và bổ nhiệm đồng chí Lê Văn Trung, Bí thư Đảng ủy xã Cẩm Thủy nhiệm kỳ 2025-2030 giữ chức Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch; đồng chí Phạm Nguyên Hồng, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch được điều động, chỉ định giữ chức Bí thư Đảng ủy xã Triệu Sơn... Cùng với đó, Tỉnh ủy Thanh Hóa cũng đã thực hiện điều động, luân chuyển nhiều cán bộ chủ chốt như bí thư đảng ủy xã, giám đốc, phó giám đốc các sở, ban, ngành đến nhận nhiệm vụ tại các địa phương, đơn vị khác theo yêu cầu thực tiễn.

Bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm

Xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh, năng lực và tinh thần dám chịu trách nhiệm là yêu cầu xuyên suốt trong công tác xây dựng Đảng. Tuy nhiên, để cán bộ thực sự mạnh dạn đổi mới, chủ động giải quyết những vấn đề phát sinh từ thực tiễn thì ngoài việc lựa chọn, đào tạo, bố trí đúng người, đúng việc còn cần có cơ chế bảo vệ phù hợp.

Quán triệt tinh thần đó, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hóa đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai nghiêm túc các quy định của Trung ương về công tác cán bộ; đồng thời cụ thể hóa bằng nhiều văn bản phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương. Trong đó, việc triển khai Nghị định số 73/2023/NĐ-CP của Chính phủ về khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung đã tạo thêm cơ sở quan trọng để thống nhất thực hiện các khâu trong công tác cán bộ, từ quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng đến bố trí, sử dụng, đánh giá, điều động và luân chuyển.

Ngoài ra, Tỉnh ủy Thanh Hóa cũng ban hành Nghị quyết số 06-NQ/TU về tập trung lãnh đạo nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở giai đoạn 2025-2030. Nghị quyết xác định nhiều nhiệm vụ, giải pháp nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở đáp ứng yêu cầu phát triển trong tình hình mới, nhất là sau khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được triển khai.

Nếu Nghị quyết số 06-NQ/TU đặt trọng tâm vào việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ thì NQ79 lại tạo thuận lợi về mặt cơ chế. Một trong những nội dung nổi bật của nghị quyết là yêu cầu xây dựng cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung trong những trường hợp không có động cơ vụ lợi, tham nhũng; đồng thời thiết lập quy trình xem xét khách quan, độc lập và toàn diện để phân định rõ giữa sai sót trong quá trình thực hiện nhiệm vụ với hành vi vi phạm pháp luật.

Song song với việc hoàn thiện cơ chế, Thanh Hóa đặc biệt quan tâm đến công tác đào tạo, bồi dưỡng nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ. Theo thống kê, từ năm 2020 đến nay, toàn tỉnh đã có gần 33.500 lượt cán bộ được đưa vào quy hoạch; tổ chức các lớp dự nguồn Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, ban chấp hành đảng bộ cấp xã, phường để chuẩn bị nhân sự cho nhiệm kỳ 2025-2030; 3.605 lượt cán bộ tham gia các lớp đào tạo lý luận chính trị; mở trên 1.000 lớp bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho gần 100.000 lượt cán bộ các cấp tham gia học tập...

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác cán bộ trên địa bàn tỉnh vẫn còn không ít khó khăn cần tiếp tục tháo gỡ. Ở một số nơi, tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm vẫn còn xuất hiện. Có việc thuộc thẩm quyền nhưng chậm quyết định; có nội dung phải xin ý kiến nhiều cấp dù quy định đã khá rõ; có trường hợp lựa chọn giải pháp an toàn thay vì chủ động xử lý để tránh phát sinh trách nhiệm.

Theo đồng chí Đinh Thị Thanh Hà, Phó Bí thư Đảng ủy Các cơ quan Đảng tỉnh, mọi chủ trương đổi mới đều song hành với cơ hội và thách thức. Muốn khơi dậy tinh thần sáng tạo của đội ngũ cán bộ thì trước hết phải tạo được môi trường làm việc khuyến khích sự chủ động và trách nhiệm. Nếu chỉ đặt ra yêu cầu đổi mới nhưng thiếu cơ chế bảo vệ, không phân định rõ giữa sai sót khách quan với hành vi cố ý vi phạm vì động cơ cá nhân thì cán bộ sẽ có xu hướng lựa chọn giải pháp an toàn. Khi đó, việc dễ sẽ được giải quyết, còn việc khó, việc mới hoặc những vấn đề phức tạp sẽ bị chậm xử lý hoặc tiếp tục chuyển lên cấp trên.

Thực tiễn luôn là thước đo rõ nhất đối với chất lượng đội ngũ cán bộ. Khi cán bộ đủ bản lĩnh để đổi mới, đủ trách nhiệm để hành động và được trao niềm tin cùng cơ chế bảo vệ phù hợp, đó sẽ là nguồn lực quan trọng nhất để đưa các nghị quyết của Đảng đi vào cuộc sống, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển nhanh và bền vững của Thanh Hóa trong kỷ nguyên mới.

Xuân Minh