“Đòn bẩy” để HTX nông nghiệp phát triển bền vững

Những năm gần đây, các HTX nông nghiệp trên địa bàn tỉnh đã chú trọng phát triển các chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp cho người dân và hộ thành viên. Đây là giải pháp đúng đắn, hiệu quả góp phần nâng cao chất lượng, giá trị nông sản, thay đổi tập quán sản xuất của người dân, bảo đảm đầu ra ổn định cho sản phẩm. Đồng thời, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động để các HTX phát triển bền vững.

Vùng sản xuất cải bó xôi liên kết với doanh nghiệp của HTX Dịch vụ nông nghiệp Nga Trường, xã Ba Đình.

Là địa phương có truyền thống sản xuất nông nghiệp, song người dân xã Ba Đình chủ yếu sản xuất manh mún, nhỏ lẻ, hiệu quả kinh tế chưa đạt như kỳ vọng. Do đó, HTX Dịch vụ nông nghiệp Nga Trường đã chủ động tìm kiếm, liên kết với doanh nghiệp để tổ chức sản xuất một số loại cây trồng hàng hóa như khoai tây, cải bó xôi... với tổng diện tích khoảng 50ha/năm. Mô hình liên kết với doanh nghiệp trong sản xuất, bao tiêu sản phẩm đã giúp người dân được tiếp cận những kỹ thuật sản xuất hiện đại, đẩy mạnh cơ giới hóa trong nông nghiệp, giảm chi phí sản xuất, hiệu quả kinh tế cao hơn từ 1,3 - 1,5 lần so với sản xuất truyền thống.

Giám đốc HTX Trình Thị Thu cho biết: “Liên kết với doanh nghiệp giúp nông dân yên tâm hơn vì có đầu ra ổn định, giá cả rõ ràng, kỹ thuật hỗ trợ thường xuyên. Đây là cú hích để HTX và nông dân cùng phát triển bền vững. Đối với xã Ba Đình, việc tổ chức liên kết sản xuất trong nông nghiệp đã phá thế độc canh cây lúa, tạo cánh đồng mẫu lớn, nâng cao năng suất và giá trị sản phẩm, từng bước xây dựng thương hiệu nông sản địa phương”.

Tuy mới thành lập và đi vào hoạt động năm 2023 nhưng HTX nông nghiệp và công nghệ tuần hoàn Thiệu Duy, xã Thiệu Quang đã đạt được doanh thu gần 10 tỷ đồng/năm, trở thành một trong những mô hình điểm về HTX sản xuất theo chuỗi giá trị. Với 15 hộ thành viên, HTX nông nghiệp và công nghệ tuần hoàn xã Thiệu Duy có 7ha sản xuất rau củ quả theo tiêu chuẩn VietGAP, hơn 10ha sản xuất lúa thương phẩm và hệ thống trang trại chăn nuôi lợn, dê, thỏ, gia cầm.

Chủ tịch HĐQT HTX Lê Minh Tới cho biết: "Điểm mới trong hoạt động của HTX chính là việc thu gom phụ phẩm nông nghiệp từ một số nhà máy chế biến, dùng ruồi lính đen để tạo ra men vi sinh và enzym. Men vi sinh dùng để tưới cho cây trồng; enzym phối trộn với rau, quả làm thức ăn cho gia súc, gia cầm. Cùng với đó, các hộ thành viên đều tận dụng phân chăn nuôi và phụ phẩm nông nghiệp để tạo ra phân hữu cơ bón cho cây nên hầu như tại các khu sản xuất của HTX không có chất thải, không phải sử dụng thức ăn, phân bón hóa học, sản phẩm làm ra sạch, an toàn, chất lượng. Ngoài ra, HTX tích cực liên kết với các đơn vị tiêu thụ sản phẩm trong và ngoài tỉnh để tiêu thụ nông sản của HTX. Bình quân mỗi năm HTX cung cấp ra thị trường trên 100 tấn thịt hơi các loại, 100% sản lượng được xuất bán theo phương thức liên kết với thương lái, lò giết mổ".

Tham gia liên kết sản xuất, hầu hết thành viên của các HTX có thu nhập ổn định, yên tâm phát triển và mở rộng sản xuất. Ông La Đình Thành ở thôn 6, xã Thiệu Quang cho biết: “Gia đình tôi nuôi thỏ thương phẩm giống Newzealan với quy mô hơn 2.000 con. Trước đây, phải tự tìm đầu ra cho sản phẩm. Năm 2023, tôi gia nhập HTX nông nghiệp và công nghệ tuần hoàn Thiệu Duy nên việc tiêu thụ sản phẩm thuận lợi hơn. Ngoài ra, tôi được tiếp cận quy trình sản xuất tuần hoàn, hữu cơ để tạo ra sản phẩm chất lượng, đáp ứng thị hiếu của thị trường. Thông qua HTX, sản phẩm thỏ của gia đình được thương lái thu mua với mức giá thỏa thuận nên tôi yên tâm sản xuất”.

Hiện nay tỉnh Thanh Hóa được đánh giá là một trong những tỉnh, thành phố xây dựng nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ kinh tế tập thể, HTX nhất cả nước. Đồng thời, hình thành được nhiều mô hình liên kết giữa các hộ nông dân với HTX, doanh nghiệp; liên kết giữa HTX, doanh nghiệp với nhau tạo sự ổn định cho đầu ra của sản phẩm, giúp người dân yên tâm sản xuất. Theo thống kê, đến tháng 11/2025 toàn tỉnh có 870 HTX nông nghiệp đang hoạt động, trong đó có 545 HTX sản xuất, kinh doanh hiệu quả, tổ chức liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị.

Phó Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Lê Hồng Hải cho biết: "Nhằm duy trì và phát triển hiệu quả mối liên kết tại các HTX, thời gian tới Liên minh HTX tỉnh sẽ chú trọng tổ chức các lớp tập huấn, nâng cao trình độ cho cán bộ, thành viên HTX. Đồng thời, hướng dẫn cho các HTX đẩy mạnh tích tụ tập trung đất đai, hình thành vùng sản xuất tập trung, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm nông nghiệp; tạo điều kiện thuận lợi để phát triển liên kết sản xuất. Cùng với đó, HTX cũng hỗ trợ xây dựng các chuỗi liên kết giữa HTX với doanh nghiệp, giữa các HTX với nhau. Khi xây dựng được chuỗi liên kết hiệu quả, bền vững sẽ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của HTX và thu nhập của các hộ thành viên”.

Bài và ảnh: Thanh Hòa