Không đùa, không dọa

Câu chuyện đánh giá năng lực cán bộ, công chức được đề cập nhiều trong thời gian qua, nhất là sau khi Luật Cán bộ, công chức năm 2025 có hiệu lực thi hành.

Theo quy định của luật, cơ quan quản lý sẽ sử dụng kết quả đánh giá để thực hiện khen thưởng, chế độ thu nhập tăng thêm, tiền thưởng hoặc xem xét bố trí vị trí việc làm thấp hơn hoặc cho thôi việc, để sàng lọc người không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ ra khỏi bộ máy. Việc đánh giá, sàng lọc cán bộ sẽ căn cứ theo các tiêu chí đánh giá của bộ chỉ số KPI mà Bộ Nội vụ đề xuất, xây dựng.

KPI được hiểu là một công cụ đo lường và đánh giá hiệu quả công việc, thường được thể hiện bằng các số liệu, tỷ lệ, hoặc chỉ tiêu định lượng, nhằm phản ánh hiệu quả hoạt động của một cá nhân hoặc tổ chức. Những thông tin mở đường cho việc đánh giá cán bộ theo bộ tiêu chí KPI đã được nhiều cơ quan dự kiến đưa vào quy chế làm việc gắn với vị trí việc làm.

Nhiều người đón nhận thông tin này bằng sự tin tưởng mình sẽ phát huy tốt năng lực bản thân khi có sự đánh giá khách quan thông qua “ông trọng tài KPI”. Tuy nhiên, cũng nhiều người lo sợ vì không đủ tự tin trước sự “ngay thẳng” của “ông trọng tài” này. Bên cạnh đó, một bộ phận thì cho rằng, đây cũng chỉ là hình thức thôi, đâu dễ gì để dùng KPI loại bỏ những con người đã ở trong biên chế nhà nước, đã gắn bó với cơ quan bao nhiêu năm. Có người còn ngang nhiên nói: “Cứ chờ mà xem”. Có vẻ như ai đó đang cho rằng việc dùng KPI để đánh giá cán bộ chỉ là việc nói đùa, hoặc để dọa người. Cơ quan nhà nước chứ đâu phải doanh nghiệp để nói vào là vào, nói ra là ra được ngay.

Tại Kỳ họp thứ 37, HĐND tỉnh khóa XVIII diễn ra đầu tuần, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Hoài Anh cho biết: Từ năm 2026 tỉnh sẽ triển khai thực hiện đánh giá cán bộ bằng kết quả thực hiện công việc theo bộ tiêu chí đánh giá KPI. Đây là xu hướng tất yếu và sẽ lượng hóa tối đa công việc cho đội ngũ cán bộ, viên chức, nhằm giúp công việc mang tính định lượng, minh bạch hơn, đáp ứng yêu cầu đặt ra, bảo đảm “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ kết quả”.

Đánh giá cán bộ, công chức bằng KPI là hướng đi không thể khác. Thông qua bộ công cụ đo đếm này sẽ là căn cứ quan trọng để sàng lọc và loại bỏ những cá nhân làm việc thiếu hiệu quả, chậm trễ, hạn chế thấp nhất tình trạng “cuối năm ai cũng tốt”. Đặc biệt, là cơ sở để từng bước chấm dứt tình trạng “sống lâu lên lão làng”, xóa bỏ tư duy “biên chế suốt đời”, vào biên chế rồi thì “cứ thế mà ngồi, ai bỏ được ta”. Một mệnh lệnh hành động đã được phát đi. Một cuộc chuyển hóa về tư duy đánh giá, sử dụng cán bộ đã bắt đầu. Rất nghiêm túc, nghiêm khắc, hoàn toàn không đùa, không dọa như ai đó nghĩ.

Hãy sớm thay đổi để thích nghi nếu muốn tồn tại.

Hạnh Nhiên