Ngoại giao Ba Lan - Ukraine khủng hoảng: Hàng loạt quan chức trả lại huân chương

Quan hệ đồng minh Ba Lan - Ukraine rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng khi các quan chức an ninh và ngoại giao hàng đầu của Kyiv đồng loạt trả lại huân chương, quyết liệt đáp trả việc Tổng thống Ba Lan tước danh hiệu của ông Zelensky.

Giới chức Ukraine cho rằng quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng của Tổng thống Volodymyr Zelensky là một “sai lầm chiến lược”. Ảnh: The Straits Times.

Ngày 20/6, Chánh văn phòng Tổng thống Ukraine Kyrylo Budanov, Bộ trưởng Ngoại giao Andrii Sybiha và Đại sứ Ukraine tại Warsaw Vasyl Bodnar đồng loạt tuyên bố từ bỏ các huân chương nhà nước do Ba Lan trao tặng.

Động thái đáp trả chưa từng có này diễn ra ngay sau khi Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng, danh hiệu cao quý nhất của quốc gia này, đối với Nhà lãnh đạo Ukraine Volodymyr Zelensky.

Bất đồng ngoại giao xuất phát từ sắc lệnh ngày 26/5 của Tổng thống Zelensky, đặt tên một đơn vị đặc nhiệm theo tên Quân đội Khởi nghĩa Ukraine (UPA), tổ chức vũ trang giai đoạn 1940-1950 liên quan đến các sự kiện lịch sử gây tranh cãi với phía Ba Lan trong Chiến tranh Thế giới thứ hai.

Tổng thống Ba Lan Nawrocki khẳng định việc vinh danh UPA là điều không phù hợp bởi “sự thật lịch sử không thể là món hàng để mặc cả”. Dù vậy, ông tuyên bố quyết định này không làm ảnh hưởng đến lập trường của Warsaw trong việc hỗ trợ Kyiv.

Trước động thái của Warsaw, giới chức Ukraine đồng loạt cho rằng đây là “sai lầm chiến lược”, một quyết định “thiếu cân nhắc” và có thể tạo lợi thế cho Moscow. Ông Budanov nhận định Điện Kremlin có thể sẽ tận dụng sự rạn nứt này để gây bất lợi cho cả hai quốc gia.

Tổng thống Ba Lan khi đó là ông Andrzej Duda trao tặng Huân chương Đại bàng Trắng cho Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại Cung điện Tổng thống ở Warsaw, ngày 5/4/2023. Ảnh: Bangkok Post.

Trước nguy cơ ảnh hưởng đến quan hệ đồng minh, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk đã lên tiếng kêu gọi các bên hạ nhiệt căng thẳng. Ông Tusk nhấn mạnh, không được để “lịch sử ảnh hưởng đến tương lai” và cảnh báo mâu thuẫn nội bộ giữa Ba Lan và Ukraine lúc này có thể gây tổn hại đến cục diện chung và làm xói mòn niềm tin của các quốc gia đồng minh.

Sự việc phủ bóng đen lên Hội nghị Tái thiết Ukraine do Ba Lan đăng cai tổ chức tại thành phố Gdansk vào tuần tới. Trong bối cảnh khả năng tham dự của ông Zelensky vẫn còn bỏ ngỏ, các nội dung hợp tác và chương trình viện trợ do Warsaw chuẩn bị trước đó đang đứng trước nguy cơ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Thanh Giang