EU thành lập lực lượng giám sát AI, siết quản lý các công ty công nghệ toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU) chính thức triển khai lực lượng chuyên trách mới nhằm giám sát hoạt động của các công ty trí tuệ nhân tạo (AI), đánh dấu bước đi mạnh mẽ trong việc thực thi một trong những khuôn khổ quản lý AI nghiêm ngặt nhất thế giới.

EU thành lập lực lượng mới nhằm trấn áp nội dung giả mạo bằng AI và tội phạm mạng. Ảnh: Shutterstock.

Theo quy định của Đạo luật AI (AI Act) có hiệu lực từ ngày 2/8, các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ AI phải thông báo rõ cho người dùng khi nội dung văn bản, hình ảnh hoặc video được tạo ra bằng AI thông qua nhãn nhận diện hoặc dấu định danh kỹ thuật số.

EU cho biết cơ quan giám sát sẽ theo dõi việc tuân thủ các quy định mới, tập trung vào những hành vi vi phạm như phát tán nội dung khiêu dâm, tạo hình ảnh hoặc video giả mạo (deepfake), cũng như các nguy cơ tấn công mạng nhằm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu.

Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu phụ trách chủ quyền công nghệ Henna Virkkunen cho rằng việc bắt đầu thực thi Đạo luật AI là bước tiến quan trọng nhằm xây dựng một hệ sinh thái AI minh bạch và đáng tin cậy hơn, giúp người dân và doanh nghiệp có thể yên tâm khai thác các lợi ích mà công nghệ này mang lại.

Ủy ban châu Âu cho biết các quy định mới cũng hướng tới kiểm soát những “rủi ro mang tính hệ thống” do AI có thể gây ra, bao gồm nguy cơ liên quan đến hóa học, sinh học, phóng xạ và hạt nhân; mất kiểm soát hệ thống AI; tấn công mạng; thao túng thông tin; cũng như các hành vi xâm phạm quyền cơ bản của con người.

Nhóm giám sát mới là một phần trong chiến lược “chủ quyền công nghệ” của EU, kết hợp giữa việc siết chặt quản lý các nền tảng số với mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh của khối trong lĩnh vực công nghệ cao. Thời gian gần đây, Brussels liên tiếp áp đặt các khoản tiền phạt lớn đối với các tập đoàn công nghệ toàn cầu, đồng thời công bố nhiều kế hoạch đầu tư quy mô lớn nhằm phát triển hạ tầng AI trong nội khối.

Để tăng cường năng lực giám sát, EU sẽ bổ sung thêm 38 chuyên gia cho Văn phòng AI tại Brussels. Nhóm này sẽ theo dõi hoạt động của các doanh nghiệp AI, từ các công ty khởi nghiệp đến những tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ và Trung Quốc như OpenAI hay DeepSeek.

Theo Ủy ban châu Âu, các doanh nghiệp AI sẽ phải lưu trữ và cung cấp đầy đủ thông tin theo yêu cầu phục vụ công tác kiểm tra. Cơ quan quản lý cũng có quyền phỏng vấn nhân viên các công ty trong quá trình điều tra, đồng thời triển khai hai nền tảng mới gồm hệ thống tiếp nhận tố giác dành cho người lao động trong lĩnh vực công nghệ và công cụ hỗ trợ người dùng phản ánh các hành vi vi phạm một cách bảo mật.

EU đang tăng cường đấu tranh chống nội dung giả mạo do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra và các hoạt động tấn công mạng. Ảnh: Shutterstock.

Nếu vi phạm các quy định của Đạo luật AI, doanh nghiệp có thể bị xử phạt với mức tiền lớn hoặc bị hạn chế, thậm chí cấm tiếp cận thị trường EU.

Giới quan sát cho rằng việc tăng cường quản lý AI cũng phản ánh nỗ lực của EU nhằm giảm sự phụ thuộc vào các tập đoàn công nghệ Mỹ như Amazon, Google và Microsoft, cũng như hạn chế phụ thuộc vào chuỗi cung ứng công nghệ và nguyên liệu chiến lược từ Trung Quốc. Song song với việc kiểm soát rủi ro AI, Brussels cũng đang đẩy mạnh đầu tư để thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc trong cuộc cạnh tranh phát triển trí tuệ nhân tạo.

Ở phạm vi rộng hơn, EU đang theo đuổi chiến lược tăng cường tự chủ kinh tế và công nghệ thông qua việc phục hồi các ngành sản xuất, công nghiệp quốc phòng, đồng thời mở rộng các hiệp định thương mại với nhiều đối tác như Brazil và Australia trong bối cảnh xu hướng bảo hộ kinh tế gia tăng trên thế giới.

Thúy Hà

Nguồn: SCMP