Nâng tầm sản phẩm Ocop để xuất khẩu

Tính đến tháng 9 năm 2025, tỉnh Thanh Hóa đã có 661 sản phẩm OCOP được công nhận, gồm: 600 sản phẩm 3 sao; 59 sản phẩm 4 sao; 2 sản phẩm 5 sao. Các sản phẩm này thuộc sở hữu của 492 chủ thể OCOP trên địa bàn 166 phường, xã. Đáng chú ý, nhiều sản phẩm OCOP của tỉnh đã vươn ra thị trường quốc tế và chinh phục thành công những thị trường khó tính.

Với mong muốn đưa các loại trà mang đậm hương vị thiên nhiên ra thị trường, từ năm 2022, Công ty cổ phần Kinh doanh Thương mại và Sản xuất Anh Khôi (xã Hợp Thành) đã đầu tư máy móc, thiết bị hiện đại để sản xuất những sản phẩm trà đạt chuẩn OCOP 3 sao, có mẫu mã đẹp và đảm bảo chất lượng. Với các loại trà đa dạng, như: Trà rau má, trà gai leo, trà giảo cổ lam, sản phẩm của Công ty hiện đang được tiêu thụ tại thị trường nội địa với hơn 8.000 điểm bán qua hệ thống siêu thị và bưu điện khu vực Nam Bộ. Năm 2025 này, Công ty phấn đấu sản xuất và tiêu thụ hơn 50.000 sản phẩm thông qua kênh phân phối trực tiếp và sàn thương mại điện tử. Để chuẩn bị cho việc xuất khẩu sản phẩm tới các thị trường khó tính, như: Nhật Bản, Philippines và Bắc Âu, Công ty đang xây dựng vùng nguyên liệu để đảm bảo truy xuất nguồn gốc.

Tận dụng vùng nguyên liệu dứa dồi dào tại Thanh Hóa, Công ty TNHH Công nghệ sinh học Fuwa Biotech (phường Đông Sơn) đã tìm ra hướng đi “độc đáo”, biến vỏ dứa tưởng chừng bỏ đi thành những sản phẩm có giá trị. Thay vì vứt bỏ, vỏ dứa được thu mua từ các công ty xuất khẩu dứa đóng hộp, sau đó trải qua quy trình lên men sinh học kéo dài ba tháng, kết hợp với các phụ liệu tự nhiên. Quy trình này đã giúp Fuwa Biotech tạo ra hơn 20 mã sản phẩm thiết yếu cho gia đình, hoàn toàn thân thiện với môi trường và an toàn cho người tiêu dùng. Nhờ chú trọng chất lượng, đến nay, sản phẩm của Fuwa Biotech đều đạt chuẩn OCOP 3 sao, OCOP 4 sao, không chỉ chinh phục người tiêu dùng trong nước mà còn xuất khẩu đến 11 quốc gia trên thế giới, bao gồm cả các thị trường khó tính như: Mỹ, Hàn Quốc và Nhật Bản.

Dây chuyền sản xuất của Công ty TNHH Công nghệ sinh học Fuwa Biotech.

Theo số liệu thống kê của Văn phòng Điều phối Chương trình Xây dựng nông thôn mới tỉnh, tính đến tháng 9 năm 2025, Thanh Hóa có 661 sản phẩm OCOP được công nhận, gồm: 600 sản phẩm hạng 3 sao, 59 sản phẩm hạng 4 sao và 2 sản phẩm hạng 5 sao. Các sản phẩm này thuộc về 492 chủ thể OCOP, trong đó có 82 doanh nghiệp, 132 hợp tác xã, 11 tổ hợp tác và 267 hộ sản xuất, kinh doanh, trên địa bàn 166 phường, xã. Nhiều sản phẩm đã vươn ra thị trường trong nước và quốc tế nhờ phát huy những lợi thế bản địa, đặc trưng. Hiện nay, hàng trăm sản phẩm OCOP đang khai thác lợi thế vùng nguyên liệu địa phương, gắn với chỉ dẫn địa lý và nhãn hiệu tập thể để quảng bá văn hóa, ẩm thực xứ Thanh đến đông đảo người tiêu dùng trong và ngoài nước.

Điển hình phải kể đến các sản phẩm, như: Mắm tôm, mắm tép Lê Gia (xã Hoằng Thanh) được xuất khẩu vào thị trường Nga, Hàn Quốc, Đài Loan và Nam Phi...; đồ thủ công mỹ nghệ, các sản phẩm từ cói của Công ty Việt Anh (xã Nga An), xuất khẩu trực tiếp và bán tại các siêu thị ở Hoa Kỳ; các sản phẩm từ tre của Công ty TNHH sản xuất và Thương mại BambooVina (xã Hà Trung), xuất khẩu đi các thị trường Châu Âu, Đức, Mỹ; sản phẩm dứa, ngô ngọt đóng hộp Trường Tùng (xã Thắng Lợi) xuất khẩu đi các nước Châu Âu, Nga, Hàn Quốc, Australia...

Theo đánh giá, với 661 sản phẩm OCOP, Thanh Hóa là tỉnh thuộc top đầu cả nước về số lượng sản phẩm OCOP (xếp sau TP Hà Nội và tỉnh Nghệ An); có rất nhiều sản phẩm OCOP đạt chất lượng, được thị trường, người tiêu dùng đón nhận. Thế nhưng, tỉnh Thanh Hóa mới có 23/661 sản phẩm OCOP được xuất khẩu sang các nước trên thế giới, đạt khoảng 3,5%, con số này còn khiêm tốn, chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế của tỉnh. Một trong những nguyên nhân hạn chế trong xuất khẩu sản phẩm OCOP hiện nay là năng lực tiếp cận công nghệ số còn yếu, phần lớn chủ thể là doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã, thiếu nhân lực có chuyên môn, chưa thông thạo quy trình giao dịch trên sàn thương mại điện tử, còn lúng túng trong việc thể hiện sản phẩm qua công cụ số... Để đáp ứng được những yêu cầu này, các chủ thể buộc phải nâng cao năng lực và đầu tư công nghệ sản xuất hiện đại, thiết kế bao bì, hệ thống kiểm soát chất lượng, mà tất cả yêu cầu này đều đòi hỏi vốn lớn...

Sản phẩm ocop 4 sao của Công ty TNHH nước mắm Cự Nham.

Để nâng tầm sản phẩm OCOP, tỉnh Thanh Hóa đang tăng cường đào tạo, nâng cao năng lực cho các chủ thể (hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ) ở nông thôn, nhất là về công nghệ số, thương mại điện tử. Tiếp tục quan tâm, tạo điều kiện để doanh nghiệp được tham gia các Hội chợ sản phẩm OCOP xuất khẩu; hỗ trợ các doanh nghiệp, hợp tác xã, chủ thể OCOP giới thiệu, quảng bá sản phẩm, tìm kiếm đối tác và phát triển thị trường không chỉ trong nước mà còn trên trường quốc tế. Đồng thời, tiếp tục thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển sản phẩm thuộc Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) trong giai đoạn tiếp theo, định hướng khuyến khích các chủ thể OCOP và các địa phương xây dựng kế hoạch phát triển sản phẩm OCOP từ 3 lên 4 sao và từ 4 sao lên 5 sao. Xây dựng các chính sách hỗ trợ chủ thể OCOP về quảng bá, xúc tiến thương mại, kết nối cung cầu trong và ngoài nước...

Với tiềm năng, lợi thế sẵn có, sự quan tâm đồng hành của chính quyền địa phương cùng sự nỗ lực của các chủ thể, các doanh nghiệp, tin tưởng rằng, nhiều sản phẩm OCOP chất lượng cao của Thanh Hóa sẽ tiếp tục khẳng định thương hiệu, vươn xa, chinh phục những thị trường khó tính nhất.

Thúy Lượng