Mỹ: Hiệp ước hạt nhân mới phải hội đủ ba bên Mỹ, Nga và Trung Quốc

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuyên bố bất kỳ thỏa thuận kiểm soát vũ khí hạt nhân nào trong tương lai cũng cần có sự tham gia của Trung Quốc, bên cạnh Mỹ và Nga, nhằm bảo đảm tính hiệu lực và bền vững trong bối cảnh an ninh quốc tế hiện nay.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio. Ảnh: Getty.

Phát biểu trước báo giới ngày 26/2, ông Rubio cho biết Washington sẽ tiếp tục thúc đẩy cơ chế đàm phán ba bên với Bắc Kinh và Moscow. Theo ông, trong thế kỷ 21, một khuôn khổ kiểm soát vũ khí “thực chất” chỉ có thể đạt được khi có sự tham gia của cả ba cường quốc hạt nhân này. Ông nhấn mạnh Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng một thỏa thuận mới chỉ có ý nghĩa khi hội đủ ba bên.

Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh Hiệp ước New START, thỏa thuận song phương cuối cùng giữa Washington và Moscow về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược, đã hết hạn ngày 5/2.

Ngoại trưởng Marco Rubio thừa nhận quy mô kho vũ khí hạt nhân của Trung Quốc hiện nhỏ hơn đáng kể so với Mỹ và Nga, song cho rằng yếu tố này không làm thay đổi yêu cầu về sự tham gia của Bắc Kinh trong một cơ chế kiểm soát mới. Theo ông, Trung Quốc có năng lực phát triển và đang từng bước thu hẹp khoảng cách.

Khi được hỏi về khả năng gây sức ép buộc Trung Quốc tham gia đàm phán, ông Rubio cho biết Washington “không thể ép buộc”, đồng thời thừa nhận nếu Bắc Kinh không tham gia, triển vọng đạt được thỏa thuận toàn diện sẽ bị ảnh hưởng.

Về phía Nga, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết, Moscow từng đề xuất gia hạn các giới hạn về đầu đạn hạt nhân thêm một năm nếu Washington có động thái tương tự, song đến nay chưa nhận được phản hồi chính thức.

Hiệp ước New START, thỏa thuận song phương cuối cùng giữa Washington và Moscow về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược, đã hết hạn ngày 5/2. Ảnh: AP.

Trước đó, Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance xác nhận các cuộc thảo luận về một phiên bản cập nhật của hiệp ước đang được tiến hành và cho rằng thỏa thuận mới có thể bao gồm những điều chỉnh so với khuôn khổ cũ. Tuy nhiên, một quan chức cấp cao Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định hiện không tồn tại bất kỳ “thỏa thuận ngầm” nào về việc tiếp tục tuân thủ các điều khoản trước đây.

Trong khi đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin nhấn mạnh việc phát triển bộ ba hạt nhân là “ưu tiên vô điều kiện” nhằm bảo đảm an ninh quốc gia và duy trì năng lực răn đe chiến lược.

Bình luận về khả năng xây dựng hiệp ước kế nhiệm New START, phái đoàn giải trừ quân bị của Trung Quốc tại Geneva cho rằng Mỹ, với tư cách quốc gia sở hữu kho vũ khí hạt nhân lớn, cần gánh vác “trách nhiệm đặc biệt và hàng đầu” trong tiến trình giải trừ quân bị. Phái đoàn cũng cho biết hiện không có cuộc đàm phán nào giữa Bắc Kinh và Washington về vấn đề này.

Thu Uyên

Nguồn: Al Jazeera