Nhật Bản - Australia tăng cường hợp tác năng lượng, khoáng sản, hướng tới củng cố an ninh kinh tế

Lãnh đạo Nhật Bản và Australia ngày 4/5 nhất trí đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực năng lượng, khoáng sản quan trọng và an ninh kinh tế, trong nỗ lực bảo đảm chuỗi cung ứng ổn định trước những biến động địa chính trị và kinh tế toàn cầu.

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi và Thủ tướng Australia Anthony Albanese bắt tay sau khi phát biểu trước báo chí tại Quốc hội ở Canberra vào ngày 4 tháng 5. Ảnh: AAP

Tại cuộc hội đàm ở thủ đô Canberra, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi và người đồng cấp Australia Anthony Albanese đã thống nhất tăng cường phối hợp nhằm củng cố chuỗi cung ứng đối với năng lượng, đất hiếm, lương thực và các mặt hàng thiết yếu. Hai bên cũng thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực quốc phòng, an ninh mạng và ổn định khu vực.

Hai nhà lãnh đạo đã công bố nhiều văn kiện hợp tác, trong đó có tuyên bố chung về an ninh kinh tế, được xem là khuôn khổ định hướng cho việc xây dựng các chuỗi cung ứng bền vững và giảm thiểu rủi ro từ các cú sốc bên ngoài.

Thủ tướng Takaichi nhấn mạnh môi trường quốc tế ngày càng phức tạp, đồng thời khẳng định Nhật Bản và Australia cần đóng vai trò dẫn dắt trong việc duy trì ổn định khu vực theo tầm nhìn “Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở”.

Trong bối cảnh Trung Quốc chi phối mạnh thị trường đất hiếm – với khoảng 70% sản lượng khai thác và 90% công suất tinh chế toàn cầu – Nhật Bản, quốc gia phụ thuộc lớn vào nguồn cung này, đang tìm cách đa dạng hóa nguồn nhập khẩu. Australia, một trong những nhà sản xuất lớn, được coi là đối tác then chốt trong chiến lược này. Canberra cam kết hỗ trợ tới 1,3 tỷ AUD cho các dự án khoáng sản quan trọng có sự tham gia của doanh nghiệp Nhật Bản, mở ra khả năng cung cấp các nguyên liệu như gallium, nickel, graphite, đất hiếm và fluorite.

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi và Thủ tướng Australia Anthony Albanese ký tuyên bố chung về hợp tác an ninh kinh tế tại Tòa nhà Quốc hội ở Canberra, Australia, ngày 4 tháng 5 năm 2026. Ảnh: REUTERS

Hai nước cũng đặt mục tiêu tăng cường tính tự chủ và khả năng chống chịu nhằm bảo đảm nguồn cung năng lượng ổn định trong dài hạn. Australia hiện là nhà cung cấp khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn nhất cho Nhật Bản, trong khi Nhật Bản cũng cung cấp khoảng 7% nhu cầu dầu diesel cho Australia.

Bên cạnh hợp tác kinh tế, hai nước tiếp tục tăng cường phối hợp an ninh trong bối cảnh chia sẻ quan ngại về các hoạt động quân sự tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Gần đây, hai đồng minh của Mỹ cũng thúc đẩy hợp tác quốc phòng, bao gồm thỏa thuận cung cấp tàu chiến cho hải quân Australia – thương vụ quân sự lớn nhất của Nhật Bản kể từ khi dỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu vũ khí năm 2014.

Chuyến thăm Australia của bà Takaichi diễn ra trong bối cảnh hai nước kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ hữu nghị và hợp tác. Trước đó, bà đã có chuyến công du Việt Nam, trong đó tập trung thúc đẩy hợp tác năng lượng và khoáng sản với các nước Đông Nam Á.

Bích Hồng

Nguồn: Kyodo News, NHK, CNA