Mỹ đình chỉ cơ chế hợp tác quân sự hơn 8 thập kỷ với Canada

Bộ Quốc phòng Mỹ vừa thông báo quyết định tạm dừng tham gia Ban Quốc phòng Hỗn hợp Thường trực với Canada, cơ chế phối hợp, tham vấn quân sự song phương được duy trì từ năm 1940.

Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ Elbridge Colby. Ảnh: Reuters.

Theo Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ phụ trách chính sách Elbridge Colby, việc đình chỉ được đưa ra trong bối cảnh Washington đánh giá lại hiệu quả hợp tác, đồng thời cho rằng Ottawa chưa đạt tiến triển rõ ràng trong các cam kết liên quan đến quốc phòng.

Ông nhấn mạnh “khoảng cách giữa lời nói và thực tế” cần được thu hẹp, đồng thời kêu gọi các đối tác chia sẻ trách nhiệm an ninh một cách thực chất hơn.

Viết trên nền tảng X ngày 18/5, thứ trưởng Quốc phòng phụ trách chính sách Elbridge Colby cho hay: “Một Canada mạnh mẽ, ưu tiên sức mạnh cứng thay vì lời lẽ, sẽ có lợi cho tất cả chúng ta. Đáng tiếc là Canada đã không đạt được tiến triển đáng tin cậy đối với các cam kết quốc phòng của mình. Bộ Chiến tranh Mỹ đang tạm dừng Ban Quốc phòng Hỗn hợp Thường trực để đánh giá lại diễn đàn này mang lại lợi ích gì cho phòng thủ chung Bắc Mỹ”.

Cùng với đó phía Mỹ cũng dẫn lại bài phát biểu của Thủ tướng Canada Mark Carney tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos hồi đầu năm như một trong những yếu tố được cân nhắc. Trong phát biểu này, ông Carney cảnh báo rủi ro phụ thuộc vào các cường quốc và kêu gọi các quốc gia tầm trung tăng cường phối hợp để bảo vệ lợi ích chung.

Thủ tướng Canada Mark Carney cảnh báo rủi ro phụ thuộc vào các cường quốc và kêu gọi các quốc gia tầm trung tăng cường phối hợp để bảo vệ lợi ích chung. Ảnh: AFP.

Ông Carney cho biết: “Các cường quốc tầm trung phải hành động cùng nhau, bởi nếu chúng ta không ngồi trên bàn, chúng ta sẽ nằm trong thực đơn. Chúng ta biết trật tự cũ sẽ không quay trở lại. Chúng ta không nên tiếc nuối nó. Hoài niệm không phải là chiến lược. Nhưng chúng ta tin rằng từ sự đổ vỡ, chúng ta có thể xây dựng điều gì đó lớn hơn, tốt hơn, mạnh hơn và công bằng hơn".

Động thái trên diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa Washington và Ottawa có dấu hiệu căng thẳng gia tăng thời gian gần đây, liên quan đến một số vấn đề hợp tác kinh tế và quốc phòng. Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Canada Mark Carney được cho là có khác biệt trong cách tiếp cận một số vấn đề chiến lược khu vực.

Ban Quốc phòng Hỗn hợp Thường trực được thành lập từ tháng 8/1940 theo thỏa thuận giữa Tổng thống Mỹ khi đó Franklin D. Roosevelt và Thủ tướng Canada William Lyon Mackenzie King, với nhiệm vụ thúc đẩy phối hợp quân sự và tham vấn chiến lược giữa hai nước. Cơ chế này họp định kỳ hai lần mỗi năm, đóng vai trò quan trọng trong hợp tác quốc phòng Bắc Mỹ trong nhiều thập kỷ.

Giới quan sát cho rằng việc Mỹ tạm dừng tham gia cơ chế trên có thể tác động tới các kênh phối hợp quốc phòng song phương, đồng thời làm gia tăng khả năng Canada xem xét đa dạng hóa đối tác trong lĩnh vực mua sắm và hợp tác quốc phòng.

Thu Uyên

Nguồn: The Hill