Iran nêu cảnh báo cứng rắn, Trung Quốc và Pakistan công bố sáng kiến hòa bình 5 điểm

Trong cuộc điện đàm mới đây với Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa, Tổng thống Iran cảnh báo mọi can thiệp từ bên ngoài vào xung đột có thể dẫn tới “hậu quả nguy hiểm”. Ở chiều ngược lại, Liên minh châu Âu (EU) kêu gọi kiềm chế và thúc đẩy ngoại giao, trong khi Trung Quốc và Pakistan đề xuất sáng kiến hòa bình, kêu gọi ngừng bắn và nối lại đối thoại nhằm hạ nhiệt căng thẳng khu vực.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian điện đàm với Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa về tình hình chiến sự Iran. Ảnh: WAFA.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã chỉ trích lập trường mà ông cho là “thiếu khách quan và không cân bằng” của Liên minh châu Âu (EU) đối với các hoạt động quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, cho rằng các hành động này vi phạm luật pháp quốc tế. Theo ông Pezeshkian, Tehran đã tham gia các nỗ lực đối thoại với Mỹ “một cách thiện chí”, song vẫn tiếp tục bị tấn công trong quá trình đàm phán, qua đó bày tỏ hoài nghi về cam kết ngoại giao từ phía Washington. Tổng thống Iran nhấn mạnh mọi hình thức can thiệp “dưới bất kỳ cái cớ nào” đều có thể làm leo thang căng thẳng khu vực.

Về phía EU, ông António Costa kêu gọi các bên “giảm leo thang và kiềm chế”, đồng thời nhấn mạnh cần tạo điều kiện cho các nỗ lực ngoại giao. Lãnh đạo châu Âu cũng đề nghị Iran bảo đảm tự do và an toàn hàng hải tại Eo biển Hormuz – tuyến vận tải chiến lược đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu. Tehran tái khẳng định cam kết đối với an ninh hàng hải, song nhấn mạnh các yếu tố chủ quyền và lợi ích an ninh quốc gia.

Trong một diễn biến liên quan, Trung Quốc và Pakistan ngày 31/3 đã công bố sáng kiến hòa bình 5 điểm, kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức, nối lại đàm phán và chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu. Đề xuất cũng nhấn mạnh việc khôi phục hoạt động vận tải thương mại qua Eo biển Hormuz, đồng thời hướng tới xây dựng một khuôn khổ giải quyết xung đột dựa trên Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế.

Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar mô tả đây là sáng kiến “cân bằng”, có thể nhận được sự ủng hộ rộng rãi.

Trung Quốc và Pakistan công bố sáng kiến hòa bình 5 điểm, kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức. Ảnh: Asiaone.

Giới phân tích nhận định vai trò của Trung Quốc – đối tác thương mại lớn và là khách hàng dầu mỏ chủ chốt của Iran có thể tạo thêm đòn bẩy thúc đẩy giải pháp ngoại giao, trong bối cảnh Bắc Kinh có lợi ích trực tiếp trong việc duy trì ổn định các tuyến vận tải năng lượng.

Các động thái ngoại giao nêu trên diễn ra khi xung đột tiếp tục kéo dài và có nguy cơ lan rộng, làm gia tăng lo ngại về gián đoạn nguồn cung năng lượng và tác động tiêu cực tới kinh tế toàn cầu.

Thanh Giang

Nguồn: Xinhua, Reuters.