Nước mắt trôi đi, nụ cười ở lại

Kỳ tuyển sinh được cho là khốc liệt nhất của năm đã qua đi trong những xúc cảm khác nhau.

Khốc liệt bởi số dư hồ sơ đăng ký dự thi so với chỉ tiêu tuyển sinh của nhiều trường rất lớn. Từ tuyển sinh vào Trường THCS Trần Mai Ninh của phường Hạc Thành đến kỳ thi vào lớp 10 công lập ở các trường như Hàm Rồng, Đào Duy Từ, Nguyễn Trãi, Tô Hiến Thành dành cho học sinh khu vực TP Thanh Hóa cũ. Nhiều trường học ở khu vực phường, xã xa trung tâm hơn cũng được mô tả là ngộp thở.

Thi cử ngày càng trở nên khốc liệt khi người học ngày càng nhiều nhưng cơ sở vật chất, đội ngũ nhà giáo thì chưa thể đáp ứng được sự gia tăng của dân số.

Tôi mãi ám ảnh khi chứng kiến một nữ sinh ở điểm thi Trường THPT Tô Hiến Thành sau khi kết thúc môn thi Toán học. Cô bé khóc ngất, kệ lời dỗ dành, động viên của người lớn. Em gần như đã biết kết quả của mình.

Nhiều thí sinh không làm được bài và khóc. Đó là điều bình thường. Nhưng có những em làm được bài nhưng vẫn chưa chắc đậu, bởi số dư hồ sơ đăng ký thi nhiều. Rất nhiều thí sinh và cả người nhà của các em tự tin bước vào kỳ thi vì những điểm số trong quá trình ôn luyện, vì nhận xét của giáo viên... Nhưng kỳ thi nào cũng có yếu tố rủi ro đối với sĩ tử. Áp lực tâm lý, sức khỏe, đôi khi chỉ một sự chủ quan. Thậm chí sự tự tin thái quá cũng là những tác nhân cướp đi điểm số của bài thi.

Kỳ thi vào lớp 10 năm học nào cũng thế, luôn đem theo những kỳ vọng cho những đứa trẻ tuổi 15. Nhưng sự kỳ vọng luôn phải đối diện với sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Chúng ta - những đứa trẻ và phụ huynh - luôn phải xác định cho mình một tâm lý. Sự thoải mái sẽ giúp những đứa trẻ không bị sang chấn tâm hồn trong trường hợp kết quả không như kỳ vọng. Sau 9 năm đèn sách, đứa trẻ nào cũng muốn có cho mình một chỗ ngồi trong lớp học mong muốn. Nhưng chưa hẳn đó đã là sự hoàn hảo của ước mơ, là bệ phóng tốt nhất cho chặng đường dài.

Tôi từng muốn khóc lây với cô bé sau khi bước ra khỏi phòng thi kia, nhưng trong đầu tôi lại thoáng mừng cho bé. Nó khóc, nhưng những giọt nước mắt ấy sẽ khô, cô bé rồi sẽ trở lại trạng thái cân bằng và tìm đường đi khác cho mình, có thể sẽ thực tế hơn. Năm học nào cũng thế, trước kỳ tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập đều có khá nhiều học sinh sau khi tốt nghiệp THCS không đăng ký dự thi. Thậm chí có những học sinh đã đăng ký nhưng vẫn không tham gia thi. Các em đã sớm xác lập cho mình con đường bước vào tương lai hoàn toàn khác.

Tôi khâm phục một người mẹ có con thi vào lớp 10. Khi mà rất nhiều diễn đàn về thi cử đều sục sôi bàn tán, thì người mẹ ấy không hề sa đà, mà dành thời gian quan tâm đến con mình từng bữa ăn, giấc ngủ, từng buổi học, biểu hiện sức khỏe, tâm lý... Có lẽ đó là cách đồng hành tốt nhất để con chị phát huy hết khả năng, kiến thức và cụ thể hóa điểm số của mình. Chị hy vọng con mình toại nguyện, nhưng luôn cho rằng những đứa trẻ tuổi 15 còn có những ngã rẽ khác, không nhất thiết phải là cánh cổng trường công lập. Khi mà ngành giáo dục đã đa dạng hóa hình thức giáo dục công - tư, nghĩa là những đứa trẻ có quyền chọn lựa, cảnh cửa trường học luôn mở ra với người học. Ở những ngôi trường dân lập ấy chất lượng ngày càng tốt hơn.

Những đứa trẻ khóc ngất bước ra từ trường thi mà tôi đã tiếp xúc bằng những cách khác nhau rõ ràng không vui vẻ gì. Bố mẹ chúng cũng thế. Nhưng có lẽ sự thật đến nhanh, cũng giúp các em không phải sống trong áp lực chờ đợi, để nhanh chóng tính toán con đường đi mới.

Trượt lớp 10 công lập đâu phải là trượt ngã hoàn toàn. Cuộc đời dài rộng, sự vấp ngã đầu đời biết đâu sẽ càng thêm thôi thúc đứa trẻ vươn lên. Tôi cũng nhớ mãi một bà mẹ chờ con ở hội đồng thi Trường THPT Nguyễn Trãi, phường Hạc Thành. Khi con thất thểu bước ra khỏi trường thi, chị đã dang tay ôm con mà nói: “Lau nước mắt đi con. Cánh cổng đã đóng lại đâu”. Người mẹ ấy và người mẹ đã chuẩn bị tốt tâm lý và những kịch bản từ trước khi thi của con mình như đã đề cập ở trên thật đáng khâm phục. Nó nhân văn, hiểu biết hơn rất nhiều những biểu cảm có phần cực đoan trên nhiều tài khoản mạng xã hội trong những giờ qua.

Nước mắt trôi đi, nhưng nụ cười luôn ở lại.

Hạnh Nhiên