EU đề xuất gói quốc phòng 131 tỷ euro, thu hẹp khoảng cách năng lực với Nga

Ngày 21/4, Ủy ban châu Âu (EC) đề xuất ngân sách quốc phòng và không gian trị giá 131 tỷ euro trong chu kỳ tài chính tới, nhằm tăng cường năng lực sản xuất và giảm phụ thuộc vào Mỹ.

Đạn dược được nhìn thấy trong Dự án 400 – phòng sản xuất mới của công ty sản xuất đạn dược Mesko vào ngày 13 tháng 6 năm 2025 tại Skarysko Kamienna, Ba Lan. Nguồn: Getty Images

Phát biểu trước Ủy ban Công nghiệp, Nghiên cứu và Năng lượng (ITRE) của Nghị viện châu Âu, Ủy viên châu Âu Andrius Kubilius cho biết mức 131 tỷ euro là “ngưỡng tối thiểu cần thiết” cho Quỹ Năng lực cạnh tranh châu Âu (ECF). Trong khi đó, Ủy ban Ngân sách của Nghị viện đề xuất nâng thêm khoảng 30 tỷ euro cho quỹ này.

Theo số liệu EC công bố, khoảng cách về năng lực sản xuất giữa Nga và châu Âu vẫn đáng kể. Năm ngoái, Nga sản xuất khoảng 1.100 tên lửa hành trình so với 300 của EU, đồng thời sản xuất 900 tên lửa đạn đạo trong khi EU chưa có sản lượng tương ứng. Nga cũng chế tạo khoảng 4 triệu quả đạn pháo và 3.500 phương tiện bộ binh, vượt xa mức 2 triệu đạn pháo và 500 phương tiện của EU.

Ủy viên châu Âu Andrius Kubilius. Ảnh: United24

Ông Kubilius nhấn mạnh, để tăng cường khả năng răn đe, châu Âu cần nâng cao năng lực sản xuất. EC vì vậy đề xuất đẩy nhanh việc thông qua gói “Gói pháp lý tổng hợp về sẵn sàng quốc phòng” nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, trong bối cảnh các doanh nghiệp quốc phòng hiện phải chờ tới 4 năm để được cấp phép mở rộng nhà máy hoặc mất nhiều tháng để hoàn tất thủ tục hải quan đối với các linh kiện sản xuất chung trong nội khối.

Gói ngân sách mới cũng hướng tới mục tiêu tăng cường tính tự chủ chiến lược của châu Âu. Trong bối cảnh Mỹ điều chỉnh mức độ tham gia trong lĩnh vực quốc phòng truyền thống tại châu Âu, EU vẫn phụ thuộc đáng kể vào các năng lực của Mỹ như tình báo không gian, thông tin vệ tinh bảo mật, vận tải hàng không chiến lược và tiếp nhiên liệu trên không.

Để khắc phục, EC dự kiến tăng đầu tư vào các chương trình không gian của châu Âu như Galileo, Copernicus và IRIS2 nhằm xây dựng các năng lực độc lập trong dài hạn.

Ngoài ra, EC công bố sáng kiến AGILE – chương trình thí điểm trị giá 115 triệu euro – nhằm rút ngắn thời gian cấp vốn cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng như các công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ quốc phòng xuống còn khoảng 4 tháng, với mục tiêu cung cấp các công nghệ mới cho lực lượng vũ trang châu Âu vào năm 2027.

Theo đánh giá của giới chức châu Âu, trong bối cảnh chi tiêu quốc phòng của Nga duy trì ở mức cao, việc đẩy nhanh năng lực sản xuất và củng cố các lĩnh vực then chốt là yếu tố quan trọng để bảo đảm an ninh khu vực. Đồng thời, EU cũng đang chuẩn bị các phương án thay thế một số năng lực hỗ trợ nếu Mỹ điều chỉnh vai trò, đặc biệt trong các lĩnh vực như tình báo, phòng không, giám sát vệ tinh và vận tải chiến lược.

Vân Bình

Nguồn: United24