Động lực thúc đẩy cải cách hành chính

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, tỉnh Thanh Hóa đã và đang triển khai quyết liệt nhiều giải pháp, tạo nên những chuyển biến căn bản trong lĩnh vực cải cách hành chính (CCHC).

Công chức Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh giải quyết thủ tục hành chính cho công dân.

Trong 6 nhiệm vụ trọng tâm về CCHC thì cải cách thủ tục hành chính (TTHC) được đánh giá là điểm sáng nổi bật nhất của Thanh Hóa. Theo kết quả chấm điểm Chỉ số CCHC năm 2025 mới được Bộ Nội vụ công bố, chỉ số cải cách TTHC của Thanh Hóa đạt 99,84%, cao nhất trong 8 chỉ số thành phần được đánh giá. Để có kết quả này, việc ứng dụng công nghệ thông tin được các cấp, ngành chú trọng thực hiện. Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh đã ứng dụng Chatbot AI để tra cứu thông tin các TTHC thuộc thẩm quyền giải quyết của tỉnh. Một số trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã đã triển khai ứng dụng Robot AI hỗ trợ người dân giải quyết TTHC. Đặc biệt, Thanh Hóa là 1 trong 3 tỉnh, thành phố đầu tiên của cả nước đưa Kiosk thông minh và hệ thống xác thực, cấp bản sao số tài liệu điện tử vào hoạt động.

Bà Lục Thị Thủy, Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh, cho biết: “Việc đưa vào sử dụng các Kiosk thông minh là một trong những giải pháp tiên phong trong tiến trình hiện đại hóa nền hành chính để tự động hóa quy trình cấp bản sao số và thực hiện dịch vụ công trực tuyến. Không đơn thuần là trang bị thêm máy móc, thiết bị, đây còn là một giải pháp công nghệ toàn diện nhằm hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công một cách thuận tiện, hiện đại, giảm tối đa hồ sơ giấy trong tiếp nhận và giải quyết TTHC”.

Để loại bỏ những TTHC rườm rà, các sở, ban, ngành, UBND các cấp đã tập trung rà soát, đề xuất, kiến nghị đơn giản hóa tối đa về hồ sơ, thủ tục, thời gian giải quyết trên các lĩnh vực thiết yếu, liên quan trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp. Theo đó, Thanh Hóa hoàn thành rà soát 60/60 TTHC đặc thù của tỉnh; rà soát 798 TTHC để thay thế 15 loại giấy tờ bằng việc khai thác dữ liệu; rà soát 2.199 TTHC cấp tỉnh, cấp xã để cắt giảm thành phần hồ sơ có thể khai thác từ dữ liệu; cắt giảm thời gian giải quyết đối với 634 TTHC; thực hiện tra cứu, thay thế hồ sơ giấy bằng dữ liệu điện tử 290 TTHC. Để giảm tầng nấc trung gian, đồng thời tăng tính chủ động, trách nhiệm cho các địa phương, đơn vị, toàn tỉnh đã thực hiện phân cấp, ủy quyền giải quyết TTHC đối với 415 thủ tục.

Cải cách tổ chức bộ máy của Thanh Hóa xếp thứ 4/8 chỉ số thành phần trong bộ Chỉ số CCHC năm 2025 với 91,59%. Việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy được thực hiện theo hướng giảm đầu mối nhưng vẫn đảm bảo hiệu lực, hiệu quả hoạt động. Các cơ quan Đảng, Nhà nước, MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội được tổ chức lại đồng bộ, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Sau khi sắp xếp, tổ chức lại, Thanh Hóa có 14 cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh; 166 đơn vị hành chính cấp xã. Tỉnh cũng tiến hành sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp Nhà nước thuộc tỉnh quản lý; đồng thời ban hành các quyết định về bố trí, sắp xếp cán bộ, công chức, viên chức cấp xã, đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.

Tiến độ hoàn thiện hệ thống pháp luật được Thanh Hóa tiến hành nhanh, đồng bộ và bám sát yêu cầu đổi mới quản lý Nhà nước. Từ đầu năm 2026 đến nay các sở, ngành đã tham mưu cho UBND tỉnh ban hành 37 văn bản quy phạm pháp luật về phân cấp, ủy quyền; quy định định mức kinh tế kỹ thuật trong lĩnh vực đất đai, xây dựng; quy chế quản lý, kết nối, khai thác và vận hành Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh tỉnh... Nhiều văn bản được ban hành trong thời gian ngắn cho thấy nỗ lực rất lớn của tỉnh trong việc tạo hành lang pháp lý thống nhất để thực hiện.

Việc xây dựng, phát triển chính quyền điện tử, chính quyền số cũng đạt nhiều kết quả tích cực. Các trung tâm dữ liệu và 5 nền tảng dùng chung hoạt động ổn định, tạo sự thống nhất trong triển khai chính quyền điện tử và tăng hiệu quả kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan. Hệ thống quản lý văn bản và hồ sơ công việc vận hành thông suốt. Nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu hoạt động thường xuyên, hiện đang cung cấp 11 dịch vụ kết nối các phần mềm nội tỉnh và 17 dịch vụ kết nối bên ngoài. Thanh Hóa đã hoàn thành việc cấp mã định danh cho 166 đơn vị cấp xã; tạo lập tài khoản và phân quyền cho đối tượng người dùng theo các chức danh đạt 100%.

Bên cạnh những kết quả đạt được, tại hội nghị đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị do UBND tỉnh tổ chức vừa qua, một số khó khăn trong thực hiện cũng đã được các sở, ngành chỉ rõ. Đó là nhiều TTHC cấp tỉnh đã được UBND tỉnh phân cấp, phân quyền cho UBND cấp xã giải quyết, nhưng trên các hệ thống chưa cấu hình cho cấp xã, dẫn đến không tiếp nhận được hồ sơ. Hiện nay, TTHC đang thực hiện trên 13 phần mềm của 13 bộ, ngành nhưng chưa có sự thống nhất, gây khó khăn trong quá trình khai thác, sử dụng. Một số TTHC có quy trình xử lý chưa hợp lý, thiếu thống nhất; hệ thống phần mềm thường xuyên xảy ra lỗi.

Về nguồn nhân lực, sau khi sáp nhập, cán bộ, công chức, viên chức ở cấp xã được điều chuyển từ nhiều đơn vị khác nhau nên chưa thật sự thích ứng với sự thay đổi. Chất lượng cán bộ, công chức, viên chức chưa đồng đều, một số lĩnh vực không có công chức, viên chức có chuyên môn, nghiệp vụ phù hợp. Nhiều nhiệm vụ trước đây thuộc cấp huyện nay được phân cấp về xã gây lúng túng, bỡ ngỡ cho công chức, viên chức khi thực hiện. Về phía người dân, còn hạn chế trong việc sử dụng công nghệ, cùng với tâm lý ngại thay đổi thói quen nên việc tạo tài khoản và nộp hồ sơ trực tuyến gặp không ít trở ngại.

Những thách thức trong quá trình thực hiện đã được các sở, ngành và UBND tỉnh phân tích, “mổ xẻ” nhằm tìm ra các giải pháp tháo gỡ hiệu quả nhất. Với tinh thần chủ động, Thanh Hóa đang nỗ lực tạo dựng, đưa đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số hiện diện rõ nét trong lĩnh vực CCHC.

Bài và ảnh: Tố Phương