Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026):

Suối nguồn của ánh sáng trí tuệ và bản lĩnh Việt Nam

Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhà tư tưởng thiên tài, không chỉ bởi hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc của Người đã soi đường dẫn lối cho cách mạng Việt Nam đi đến bến bờ vinh quang; mà đã trở thành tài sản tinh thần vô cùng to lớn và quý giá của Đảng và dân tộc ta. Để rồi, trong bối cảnh lịch sử mới, khi dân tộc đang tiến bước vào kỷ nguyên vươn mình, thì tư tưởng của Người về xây dựng Đảng và phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc, luôn luôn là kim chỉ nam, là suối nguồn của ánh sáng trí tuệ và bản lĩnh Việt Nam!

Nhà sàn Bác Hồ tại Khu Di tích Phủ Chủ tịch.

“Đời Hồ Chủ tịch trong như ánh sáng”

Chủ tịch Hồ Chí Minh là hiện thân của “tinh hoa và khí phách dân tộc, lương tâm của thời đại”. Cuộc đời của Người là hành trình vĩ đại để tranh đấu cho nền độc lập, tự do của dân tộc, cho hạnh phúc, no ấm của Nhân dân. Trái tim và khối óc của Người đã dành trọn vẹn cho dân tộc Việt Nam và hướng về các dân tộc bị áp bức trên toàn thế giới. Điều này đã được Người khẳng định khi trả lời phỏng vấn báo chí, rằng: “Những bài học chính của đời sống cách mạng của tôi là: Tuyệt đối và hoàn toàn cống hiến đời mình cho sự nghiệp giải phóng và thống nhất Tổ quốc, sự nghiệp giải phóng giai cấp công nhân và dân tộc bị áp bức, cho thắng lợi của CNXH, cho sự hợp tác anh em và hòa bình lâu dài giữa các dân tộc”!

Để nắm lấy sứ mệnh cao cả được lịch sử giao phó, Người đã sáng lập ra Đảng Cộng sản Việt Nam - lực lượng duy nhất có đủ bản lĩnh và trí tuệ, đồng thời là đại diện cho sức mạnh của dân tộc và khát vọng của Nhân dân ta, để bước lên vũ đài chính trị, lãnh đạo sự nghiệp cách mạng. Cùng với đó là một hệ thống quan điểm sâu sắc và toàn diện của Người về chiến lược và sách lược cách mạng; về đại đoàn kết toàn dân tộc; về Nhà nước của dân, do dân, vì dân... Và đặc biệt là tư tưởng về độc lập dân tộc gắn liền với CNXH, đã trở thành sợi chỉ đỏ xuyên suốt tư tưởng Hồ Chí Minh và là nền tảng cho mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam.

Dưới ngọn cờ vẻ vang của Chủ tịch Hồ Chí Minh và của Đảng ta, Nhân dân ta đã vùng lên tranh đấu, làm nên Cách mạng Tháng Tám và khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, chính thức mở ra một kỷ nguyên mới trong lịch sử Việt Nam: Kỷ nguyên độc lập, tự do và tiến lên CNXH. Trong “Tuyên ngôn độc lập”, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định đanh thép: “Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thực đã thành một nước tự do và độc lập. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mệnh và của cải để giữ vững quyền tự do và độc lập ấy”.

Bằng ý chí sắt đá quyết “giữ vững quyền tự do và độc lập” và lời kêu gọi thiêng liêng của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Chúng ta thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ”, cả dân tộc lại một lần nữa đứng lên đánh đuổi thực dân Pháp xâm lược, với chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”. Để rồi, khi đối diện với kẻ thù hùng mạnh nhất là đế quốc Mỹ, thì tinh thần “Không có gì quý hơn độc lập, tự do” đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh hun đúc, đã trở thành sức mạnh vĩ đại thôi thúc dân tộc ta tiến lên “đánh cho Mỹ cút, đánh cho Ngụy nhào”, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Chủ tịch Hồ Chí Minh là lãnh tụ vĩ đại, nhà chiến lược thiên tài. Đó là điều đã được dân tộc Việt Nam và thế giới ghi nhận. Song, sự vĩ đại của Người còn bởi Người “là người Việt Nam - Việt Nam hơn người Việt Nam nào hết. Ngót 30 năm bôn tẩu bốn phương trời, Người vẫn giữ thuần túy phong độ, ngôn ngữ, tính tình của một người Việt Nam”. Người chính là hình ảnh của dân tộc, tiêu biểu cho dân tộc, bởi “khắc khổ, cần lao và tranh đấu là ba đặc tính của đời sống Hồ Chủ tịch, đó cũng là ba đặc tính của đời sống dân tộc trải qua lịch sử”. Người là hiện thân của tinh hoa và khí phách dân tộc; nhưng đồng thời cũng là hiện thân của sự giản dị, khiêm tốn, ngoài vòng lợi danh. Tầm cao Hồ Chí Minh còn là bởi “Người hạ mình cho vừa tầm mọi người Việt Nam, để nâng đỡ mọi người Việt Nam lên đến tầm Người”.

Thủ tướng Phạm Văn Đồng - người học trò gần gũi và xuất sắc nhất của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có một nhận định mang tính đúc kết sâu sắc, trí tuệ và đầy nhân văn về vị lãnh tụ thiên tài của dân tộc ta: “Đời Hồ Chủ tịch trong như ánh sáng. Nó phản ánh lịch sử đấu tranh cách mạng của Nhân dân ta. Nó phản ánh cả một thời đại lịch sử đấu tranh cách mạng của nước ta và của thế giới. Một thế giới mới đang xuất hiện, không áp bức, bóc lột giữa người này với người khác và giữa nước này và nước khác. Lý tưởng cao quý nhất của loài người đang thành sự thật. Phất cao lá cờ chói lọi của Chủ nghĩa Mác - Lênin, Hồ Chủ tịch dìu dắt Nhân dân ta trèo non vượt suối, tiến lên những đỉnh cao của cách mạng để thực hiện lý tưởng ấy”.

Học Bác “lòng ta trong sáng hơn”

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi đạo đức cách mạng là linh hồn của người cách mạng. Bản thân Người chính là tấm gương đạo đức ngời sáng của người chiến sĩ cách mạng cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, hết lòng phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân. Người căn dặn: “Cũng như sông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn. Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo. Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được Nhân dân. Vì muốn giải phóng cho dân tộc, giải phóng cho loài người là một công việc to tát, mà tự mình không có đạo đức, không có căn bản, tự mình đã hủ hóa, xấu xa thì còn làm nổi việc gì?”.

Trong bối cảnh hiện nay, lời căn dặn ấy vẫn luôn nóng hổi tính thời sự. Đặc biệt là khi tình trạng suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong một bộ phận cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức đã và đang được Đảng ta thẳng thắn chỉ ra. Đồng thời là 4 nguy cơ đã được Đảng chỉ ra từ giữa nhiệm kỳ khóa VII vẫn còn tồn tại, thậm chí có mặt gay gắt (nguy cơ tụt hậu xa về kinh tế; nguy cơ chệch hướng XHCN; nạn tham nhũng và các tệ nạn xã hội; âm mưu và hành động “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch).

Vấn đề đặt ra ở đây là việc giáo dục đạo đức cách mạng phải “làm thế nào” hay “bắt đầu từ đâu”? Bàn về câu hỏi này, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Người đảng viên, người cán bộ tốt muốn trở nên người cách mạng chân chính, không có gì là khó cả. Điều đó hoàn toàn do lòng mình mà ra. Lòng mình chỉ biết vì Đảng, vì Tổ quốc, vì đồng bào thì mình sẽ tiến đến chỗ chí công vô tư. Mình đã chí công vô tư thì khuyết điểm sẽ càng ngày càng ít, mà những tính tốt như sau, ngày càng thêm. Nói tóm tắt, tính tốt ấy gồm có năm điều: nhân, nghĩa, trí, dũng, liêm”.

Nếu đạo đức là quá trình tự nhận thức, tự trau dồi; thì tinh thần và tư tưởng cũng là sự tự thân thực hành hằng ngày. Như Bác Hồ đã chỉ rõ: “Tinh thần và tư tưởng cũng cần phải có khăn mặt và xà phòng để rửa cho sạch, nghĩa là phải phê bình và tự phê bình. Trước ta nói phê bình và tự phê bình, bây giờ phải nói tự phê bình và phê bình... Phê bình mình là chính, phê bình người là phụ. Có đề cao tự phê bình và triệt để tự phê bình mới tẩy rửa được tinh thần và tư tưởng cho thật sạch. Tự phê bình và phê bình để thống nhất tư tưởng. Tư tưởng có thống nhất, hành động mới thống nhất”.

Từ khi bước lên vũ đài lịch sử và gánh lấy sứ mệnh lãnh đạo cách mạng Việt Nam, thì “ngoài lợi ích của dân tộc, của Tổ quốc, thì Đảng không có lợi ích gì khác... Vì lợi ích của Đảng tức là lợi ích của dân tộc, của Tổ quốc. Vô luận lúc nào, vô luận việc gì, đảng viên và cán bộ phải đặt lợi ích của Đảng ra trước, lợi ích của cá nhân lại sau. Đó là nguyên tắc cao nhất của Đảng. Đó là “tính Đảng”. Do đó, đứng trước những câu hỏi lớn về sự suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên; hay 4 nguy cơ đe dọa đến sự tồn vong của đất nước và vai trò lãnh đạo của Đảng, thì hơn lúc nào hết, việc bồi dưỡng đạo đức, chính trị, tư tưởng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên càng phải được đặt ra một cách rốt ráo và quyết liệt hơn.

Bên cạnh việc triển khai quyết liệt các Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI, XII và Kết luận số 21, khóa XIII về xây dựng, chỉnh đốn Đảng; mới đây nhất, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã ban hành Quy định số 19-QĐ/TW về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng, với những nội dung vừa mang tính bao quát, vừa cụ thể, mà trọng tâm xuyên suốt là “quán triệt quan điểm chính trị, tư tưởng và văn hóa tạo ra nội lực tinh thần để Đảng lãnh đạo dân tộc đi xa và đi vững trong kỷ nguyên mới”. Trên cơ sở đó, việc quán triệt, thấm nhuần và lan tỏa Quy định số 19-QĐ/TW đã và đang trở thành đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng ở tất cả các tổ chức đảng. Qua đó, góp phần bồi đắp lý tưởng cách mạng, rèn luyện phẩm chất, bản lĩnh chính trị vững vàng cho cán bộ, đảng viên.

...

Vốn dĩ, “cải tạo mình” là một quá trình “trường kỳ và gian khổ”, chứ không phải là việc dễ dàng. Bởi, luôn “có hai con đường ở thế giới, ở trong nước và ở trong mình. Theo con đường ác thì dễ dàng, nhưng lăn xuống hồ. Theo con đường thiện thì khó nhọc, nhưng vẻ vang. Quyết tâm là làm được. Cái gì khó bằng làm cách mạng, bằng đánh Tây, bằng cải tạo xã hội? Thế mà ta làm được. Cán bộ có quyết tâm thì cải tạo được mình, được nước nhà, được xã hội. Cái bí quyết thành công là có quyết tâm”. Đó là điều Bác Hồ kính yêu đã răn các thế hệ cán bộ, đảng viên đi trước và ngày nay, điều răn ấy vẫn nguyên giá trị và ăm ắp tính thời sự. Để rồi, dù học Bác từ những điều giản dị nhất, cũng sẽ khiến “lòng ta trong sáng hơn”.

Bài và ảnh: Khôi Nguyên