Chợ vùng biên Chiềng Nưa

Buổi sớm mai, khi dòng sông Mã vẫn lặng lẽ cuộn chảy và mây bồng bềnh bay, bao phủ trên những ngọn núi, thì bên cầu Chiềng Nưa bắc qua sông Mã nối 2 xã Trung Lý và Mường Lý bà con các bản và khu vực lân cận đã rộn rã cùng nhau xuống chợ để mua bán, giao lưu.

Bà con bản Mông đi chợ Chiềng Nưa.

Theo những người dân nơi đây, chợ Chiềng Nưa (hay còn gọi chợ Xa Lao) được xây dựng và đưa vào sử dụng từ năm 2020 do UBND xã Trung Lý quản lý. Họp duy nhất vào ngày mùng 1 dương lịch hằng tháng, lại nằm ven Quốc lộ 16A nên thuận lợi cho bà con Nhân dân xuống chợ.

Vào ngày mùng 1/9 năm nay, bà con các bản thuộc vùng huyện Mường Lát cũ phấn khởi diện những bộ quần áo đẹp nhất, nô nức xuống chợ phiên Chiềng Nưa để mua sắm đồng thời vui Tết Độc lập. Trong tâm thức của các dân tộc vùng biên giới, đặc biệt là đồng bào Mông, ngày 2/9 có ý nghĩa rất quan trọng, mang đến niềm phấn khởi, tự hào khi được sống trong hòa bình, độc lập, tự do. Đây là dịp để người Mông thể hiện lòng biết ơn Đảng, Bác Hồ đã mang lại độc lập, tự do, ấm no cho dân tộc. Những cô gái dân tộc Mông rực rỡ trong bộ váy áo sặc sỡ, chàng trai chếnh choáng trong hơi men rượu ngô thơm nồng. Nơi góc chợ, khu ẩm thực rộn rã với tiếng xì xèo của bánh rán trên chảo mỡ, của bát thắng cố nghi ngút khói, bát phở bò và chén rượu ngô cay nồng.

Từ chiều trước hôm họp chợ, những tiểu thương là người dưới miền xuôi đem lên những loại hàng hóa, đồ gia dụng, quần áo. Sáng sớm bà con các bản Xa Lao, Nà Ón, Tung, Trung Thắng, Sài Khao... mang xuống chợ những sản phẩm đặc trưng của địa phương mình làm ra. Đó là gà Mông, lợn đen bản địa, măng rừng, cá suối, cơm lam, bánh giầy... Những sản phẩm hàng hóa đa dạng cùng văn hóa giao thoa vùng miền hòa nhịp tạo nên nét đặc trưng vùng biên. Vào những dịp đặc biệt, chợ còn diễn ra hoạt động giao lưu văn hóa, văn nghệ.

Anh Sùng A Ư ở bản Trung Thắng, xã Mường Lý là người con bản Mông, vì thế anh hiểu biết tường tận văn hóa, phong tục của bà con. Bản Trung Thắng, xã Mường Lý có 86 hộ đồng bào dân tộc Mông sinh sống. Bản cách chợ Chiềng Nưa 12km, nhiều năm nay bà con bản Trung Thắng nói riêng, các bản trên địa bàn xã Mường Lý nói chung đều về chợ Chiềng Nưa để mua bán. Bà con đem đến chợ chủ yếu là các loại rau củ quả tự trồng, một số loại phục vụ đời sống của đồng bào Mông như quần áo, cuốc xẻng... và mua những mặt hàng thực phẩm thiết yếu. Không chỉ là địa điểm mua bán, trao đổi hàng hóa của đồng bào các dân tộc vùng biên, chợ Chiềng Nưa còn là nơi giao lưu, chia sẻ, gắn kết đồng bào. Vào dịp diễn ra chợ Chiềng Nưa, các lực lượng chức năng tham gia tuyên truyền cho bà con không buôn bán hàng giả, các mặt hàng bị cấm và đảm bảo an ninh trật tự khu vực vùng biên.

Ngoài chợ Chiềng Nưa, trên địa bàn huyện Mường Lát cũ còn có chợ tình Nhi Sơn, chợ Ta Lát (Tam Chung), chợ Mường Chanh, chợ Tén Tằn... góp phần đáp ứng nhu cầu mua bán, giao lưu, giữ gìn giá trị văn hóa truyền thống, thúc đẩy giao thương khu vực vùng biên nơi miền Tây Thanh Hóa.

Bài và ảnh: Ngọc Huấn