Xung đột tại Iran gây cú sốc kép lên nền kinh tế toàn cầu

Xung đột Iran đang phát đi những tín hiệu cảnh báo rõ nét đối với kinh tế toàn cầu, khi hàng loạt chỉ số hoạt động suy yếu đồng thời với áp lực giá cả gia tăng. Diễn biến này làm gia tăng nguy cơ lạm phát cao, trong bối cảnh nguồn cung năng lượng bị gián đoạn và niềm tin doanh nghiệp suy giảm trên diện rộng.

Xung đột Iran giáng đòn kép lên kinh tế toàn cầu. Ảnh: Reuters.

Dữ liệu chỉ số quản lý thu mua (PMI) tháng 3/2026 do S&P Global công bố cho thấy xu hướng giảm trên diện rộng. Mỹ và khu vực đồng euro đều ghi nhận kết quả thấp hơn dự báo; Australia rơi vào trạng thái thu hẹp; hoạt động sản xuất của Ấn Độ chậm lại xuống mức yếu nhất nhiều năm. Diễn biến này phản ánh niềm tin kinh doanh suy giảm khi xung đột kéo dài, làm gián đoạn chuỗi cung ứng, đặc biệt là năng lượng.

Ngược lại, các chỉ báo giá tăng mạnh. Chi phí đầu vào tại Đức lên mức cao nhất hơn 3 năm, trong khi ngành sản xuất Anh ghi nhận mức tăng mạnh nhất kể từ năm 1992. Áp lực lạm phát gia tăng trong bối cảnh nguồn cung năng lượng bị đe dọa đang đặt các nền kinh tế lớn trước rủi ro đình lạm.

Giới hoạch định chính sách nhanh chóng chuyển sang trạng thái thận trọng. Ngân hàng Trung ương châu Âu cảnh báo rủi ro lạm phát đi kèm suy giảm tăng trưởng; nhiều ngân hàng trung ương lớn cân nhắc hoặc đã triển khai tăng lãi suất nhằm kiểm soát giá cả, dù điều này có thể làm suy yếu đà phục hồi vốn còn mong manh.

Tại Mỹ, hoạt động kinh doanh vẫn tăng nhưng chậm lại rõ rệt; khu vực dịch vụ hạ nhiệt trong khi chi phí đầu vào tăng cao. Khu vực đồng euro ghi nhận cải thiện nhẹ ở sản xuất, song chủ yếu do xu hướng tích trữ hàng hóa phòng ngừa gián đoạn. Tổng thể, hoạt động kinh tế vẫn ở mức thấp, kèm theo áp lực giá gia tăng.

Ấn Độ cũng chịu tác động lan tỏa từ xung đột Iran, với đà tăng trưởng chững lại và áp lực chi phí, lạm phát gia tăng. Ảnh: Observer Voice.

Các nền kinh tế châu Á – Thái Bình Dương cũng chịu tác động. Nhật Bản duy trì ổn định tương đối nhưng niềm tin suy yếu; Ấn Độ ghi nhận tăng trưởng chậm và lạm phát chi phí cao; Australia chứng kiến sự đảo chiều rõ rệt khi khu vực tư nhân thu hẹp và lạm phát tăng mạnh.

Trong bối cảnh xung đột chưa hạ nhiệt, triển vọng kinh tế toàn cầu phụ thuộc lớn vào diễn biến địa chính trị, đặc biệt là an ninh năng lượng và hoạt động tại eo biển Hormuz, cùng phản ứng chính sách của các ngân hàng trung ương trước cú sốc kép này.

Thanh Giang

Nguồn: Bloomberg.