Xã Linh Sơn nỗ lực sắp xếp, ổn định dân cư vùng nguy cơ lũ ống, sạt lở trước mùa mưa lũ

Là địa phương miền núi còn nhiều hộ dân sinh sống trong vùng nguy cơ lũ ống, lũ quét, sạt lở đất, xã Linh Sơn đang khẩn trương xây dựng các phương án di dời, bố trí tái định cư trong giai đoạn mới. Tuy nhiên, “điểm nghẽn” về quỹ đất, kinh phí và thủ tục pháp lý đất đai đang là “rào cản” lớn.

Dự án chống sạt lở đồi Phòng Không trên địa bàn xã Linh Sơn.

Ghé các hộ dân có nhà xây mới ở xã Linh Sơn, niềm vui, sự an tâm hiện rõ trên gương mặt bà con. Thay vì nỗi lo nơm nớp bởi sạt lở, lũ ống, lũ quét vào mùa mưa bão, nay bà con đã có chỗ ở an toàn, ổn định.

Không chỉ được di chuyển đến nơi ở an toàn, thụ hưởng các chính sách hỗ trợ của Nhà nước, nhiều hộ đã có điều tập trung phát triển kinh tế, từng bước ổn định cuộc sống mới. Điển hình như hộ ông Hà Hồng Sơn và bà Hà Thị Giang (bản Hắc), từ nguồn hỗ trợ theo Chỉ thị 22-CT/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, đã xây dựng nhà mới khang trang, không còn nỗi lo sạt lở. Hay hộ ông Hà Văn Vinh (bản Hắc), nhờ sự hỗ trợ kết hợp từ MTTQ và Đề án của tỉnh, đã có điều kiện dựng nhà, ổn định sinh hoạt.

Tương tự, các hộ tại bản Năng Cát, như gia đình ông Ngân Văn Thoan, bà Ngân Thị Phú hay hộ ông Lò Văn Tình (bản En) sau khi được hỗ trợ tái định cư đã nhanh chóng hoàn thiện nhà ở, yên tâm phát triển sản xuất.

“Việc không còn phải canh trời, giữ đất mỗi khi mưa lớn đã giúp cho các hộ dân có điều kiện tập trung lao động, cải thiện thu nhập”, ông Thoan chia sẻ.

Dù đạt được những kết quả bước đầu, quá trình sắp xếp, ổn định dân cư tại xã Linh Sơn vẫn đối mặt với nhiều khó khăn. Qua rà soát, vẫn còn nhiều hộ dân sinh sống trong khu vực có nguy cơ cao về thiên tai.

Một góc xã miền núi Linh Sơn có địa đồi núi chia cắt.

Trong đó, một số hộ đã chủ động tìm được vị trí mới nhưng đến nay vẫn chưa thể di dời do thiếu kinh phí xây dựng nhà ở. Có thể kể đến như, trường hợp như ông Hà Văn Đông, Hà Quang Hào, Vi Văn Nam (bản Hắc) đã có đất nhưng chưa thể xây dựng.

Bên cạnh đó, một số hộ lại vướng mắc về thủ tục đất đai khi diện tích dự kiến chuyển đến là đất rừng sản xuất, chưa đủ điều kiện chuyển đổi sang đất ở. Các hộ Hà Văn Chuẩn, Hà Văn Đanh (bản Hắc) hay Lê Văn Hảo, Lê Thanh Hình (thôn Chiếu Bang) đều kiến nghị được chuyển đổi mục đích sử dụng đất và hỗ trợ kinh phí theo quy định.

Trao đổi với ông Lê Văn Mạnh, Trưởng Phòng Kinh tế UBND xã Linh Sơn, cho biết: Hiện trên địa bàn vẫn còn nhiều hộ khó khăn chưa có quỹ đất, cũng không có khả năng tự tạo lập nơi ở mới, như trường hợp bà Vi Thị Chinh (thôn Chiếu Bang) hay các hộ Vi Văn Đức, Hà Văn Luân, Lê Văn Chiến, Vi Văn Khuya... buộc phải tiếp tục sinh sống trong vùng nguy cơ cao.

Cũng theo ông Mạnh, địa hình đồi núi chia cắt mạnh khiến quỹ đất bố trí tái định cư của địa phương rất hạn chế, phần lớn là đất rừng sản xuất chưa được quy hoạch thành đất ở. Trong khi đó, các hộ còn lại chủ yếu là hộ nghèo, không có khả năng tự tạo lập nơi ở mới.

Trước thực tế này, giai đoạn mới 2026-2030, địa phương đề xuất được hướng dẫn, tháo gỡ vướng mắc về chuyển đổi mục đích sử dụng đất và các thủ tục pháp lý liên quan.

Riêng năm 2026, trước mùa mưa lũ, xã đang gấp rút triển khai dự án chống sạt lở đồi Phòng Không với tổng mức đầu tư hơn 20,5 tỷ đồng. Đồng thời, trong giai đoạn 2026-2030, xã Linh Sơn định hướng bố trí dân cư theo hướng kết hợp tái định cư tập trung, xen ghép và ổn định tại chỗ. Cụ thể, dự kiến bố trí 19 hộ vào khu tái định cư tập trung; 37 hộ di dời xen ghép và khoảng 75 hộ ổn định tại chỗ có kiểm soát, gắn với các giải pháp lâu dài nhằm giảm thiểu rủi ro thiên tai.

Đình Giang