Phát triển giáo dục ở “vùng khó” Luận Khê

Với xuất phát điểm thấp, ở một địa phương điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, Trường Phổ thông dân tộc bán trú Trung học cơ sở (PTDTBT THCS) Luận Khê, xã Tân Thành đã có nhiều cách làm thiết thực, sáng tạo, vừa giúp ổn định sĩ số học sinh, vừa nâng cao chất lượng giáo dục.

Quang cảnh Trường PTDTBT THCS Luận Khê.

Cho đến trước khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, Luận Khê còn là xã đặc biệt khó khăn duy nhất của huyện Thường Xuân cũ. Do thu nhập của người dân còn thấp, trình độ dân trí chưa đồng đều, điều kiện giao thông khó khăn, nhiều phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến việc học của con em mình. Vậy nên, trước năm 2023, tình trạng bỏ học giữa chừng ở Trường PTDTBT THCS Luận Khê luôn ở mức hai con số. Cá biệt, có năm, số học sinh bỏ học lên đến gần 20 em.

Thầy giáo Lê Đình Hòa, Hiệu trưởng Trường PTDTBT THCS Luận Khê chia sẻ: Xác định rõ khó khăn trong duy trì nền nếp, chất lượng giáo dục ở xã đặc biệt khó khăn, ban giám hiệu nhà trường đã tổ chức thực hiện đồng bộ giải pháp, lấy việc xây dựng môi trường học tập, sinh hoạt ổn định, nền nếp làm cơ sở để nâng cao chất lượng giáo dục. Đồng thời, tổ chức nhiều phong trào thi đua yêu nước, tạo sân chơi bổ ích, lành mạnh, hứng khởi, thu hút đông đảo học sinh tham gia.

Theo đó, ngoài phát huy tinh thần, trách nhiệm của cán bộ quản lý, giáo viên, Trường PTDTBT THCS Luận Khê đã đưa vào hoạt động có hiệu quả mô hình Phòng tư vấn học đường. Từ đây, thông qua quá trình giảng dạy và các hoạt động phong trào, giáo viên chủ động nắm bắt tâm lý học sinh để kịp thời trao đổi, động viên, uốn nắn. Đối với những học sinh có dấu hiệu bỏ học, giáo viên chủ động hỏi han để tìm hiểu rõ nguyên nhân, những vấn đề phát sinh trong cuộc sống. Đồng thời, chủ động đấu mối, đến nhà gặp gỡ trực tiếp phụ huynh để phối hợp động viên học sinh đến lớp chuyên cần, không bỏ học giữa chừng.

“Với những trường hợp học sinh muốn bỏ học vì lý do điều kiện hoàn cảnh gia đình khó khăn khi bố mẹ, người thân gặp tai nạn, đau ốm, nhà trường đã chủ động đấu mối, phối hợp với các tổ chức trong và ngoài nhà trường hỗ trợ về tinh thần, vật chất, động viên các em trở lại trường học tập. Với cách làm này, nhà trường mong muốn không còn tình trạng học sinh bỏ học giữa chừng”, thầy giáo Lê Đình Hòa chia sẻ.

Cùng với đó, Trường PTDTBT THCS Luận Khê đã chú trọng xây dựng nền nếp khu bán trú thông qua việc phân công giáo viên trực quản lý theo từng khung giờ cụ thể. Từ đó, giáo viên đã hướng dẫn học sinh dọn dẹp vệ sinh phòng ở, trồng rau an toàn và tham gia các hoạt động trải nghiệm, giáo dục kỹ năng sống tại nhà trường; phát động phong trào học tập buổi tối tại khu bán trú và trực tiếp hướng dẫn học sinh làm bài tập, cũng như ôn luyện kiến thức. Đây là giải pháp thiết thực vừa giúp nhà trường kịp thời nắm bắt tình hình học tập, sức khỏe, tâm lý, quản lý tốt học sinh tại khu bán trú, vừa giúp các em có thêm thời gian học tập, củng cố kiến thức, hình thành thói quen tự học.

Đáng chú ý, trong hoạt động bán trú, để rèn luyện kỹ năng sống, tạo lối sống đẹp, sạch sẽ, ngăn nắp cho các em học sinh, hàng tuần nhà trường đều tổ chức đánh giá và trao thưởng cho một phòng ở sạch sẽ, ngăn nắp nhất và tuyên dương dưới cờ. Tuy giá trị phần thưởng không cao, song phong trào này đã tạo không khí sôi nổi, khuyến khích học sinh hình thành thói quen sống ngăn nắp, sạch đẹp.

Cùng với làm tốt quản lý bán trú, Trường PTDTBT THCS Luận Khê đã chú trọng xây dựng chất lượng đội ngũ nhà giáo. Khuyến khích cán bộ quản lý, giáo viên tự học tập nâng cao trình độ, nhất là tham gia phong trào “Bình dân học vụ số”, chủ động học tập, ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào xây dựng giáo án, dựng video phục vụ bài giảng tạo tính tương tác, hấp dẫn học sinh. Đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, phát huy tinh thần, trách nhiệm của đội ngũ nhà giáo trong quan tâm, chăm lo, giáo dục học sinh.

Từ nền tảng chất lượng đội ngũ nhà giáo, nhà trường xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp với đặc thù trường bán trú, bám sát điều kiện thực tế địa phương. Ví như, tổ chức phân lớp theo năng lực, phân công giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn phù hợp từng nhóm học sinh. Thường xuyên tổ chức đánh giá và trao thưởng cho 2 lớp có thành tích xuất sắc nhất trong tuần để khích lệ tinh thần thi đua học tập giữa các lớp. Riêng khối lớp 9, ngay từ đầu năm học, nhà trường tổ chức phân loại học sinh theo nhóm để giáo viên xây dựng kế hoạch ôn tập, bổ trợ kiến thức, nhất là ở các môn Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh, phục vụ kỳ thi vào lớp 10 THPT.

Với cách làm hiệu quả, sáng tạo, tỷ lệ học sinh bỏ học giữa chừng ở Trường PTDTBT THCS Luận Khê không ngừng giảm qua các năm, hiện chỉ còn ở mức 1,14% với 5 học sinh. Năm học 2025-2026, trường có 1 học sinh đạt giải Cuộc thi “Tìm hiểu lịch sử Đảng bộ tỉnh và truyền thống cách mạng của Nhân dân Thanh Hóa năm 2025”, 6 học sinh đạt giải kỳ thi học sinh giỏi cấp trường, 16 học sinh đạt danh hiệu học sinh giỏi toàn diện, 4 giáo viên được đề nghị công nhận danh hiệu chiến sĩ thi đua cơ sở, nhà trường được đề nghị công nhận tập thể lao động tiên tiến...

Bài và ảnh: Thành Phan