Từ chiếc bánh quê đến sản phẩm OCOP

Từng là món bánh dân dã gắn bó với đời sống người dân xứ Thanh, bánh gai Tứ Trụ ở xã Xuân Hòa nay đã khoác lên mình diện mạo mới khi trở thành sản phẩm OCOP. Hành trình từ chiếc bánh quê mộc mạc đến sản phẩm mang thương hiệu không chỉ góp phần nâng cao giá trị đặc sản truyền thống mà còn mở ra hướng phát triển bền vững cho làng nghề, tạo việc làm, tăng thu nhập và gìn giữ tinh hoa ẩm thực địa phương.

Video: Từ chiếc bánh quê đến sản phẩm OCOP.

Tại cơ sở Bánh gai Huấn Hường (xã Xuân Hòa, tỉnh Thanh Hóa), từ sáng sớm, không khí sản xuất đã rộn ràng. Những mẻ bánh nóng hổi liên tục ra lò, hương thơm của lá gai, nếp mới và mật mía lan tỏa khắp xưởng.

Mỗi ngày, cơ sở sản xuất khoảng 1.000 chiếc bánh, tạo việc làm thường xuyên cho 4 - 6 lao động. Sản phẩm không chỉ được tiêu thụ trong tỉnh mà còn có mặt tại nhiều địa phương trên cả nước.

Theo ông Hoàng Văn Huấn (chủ cơ sở Bánh gai Huấn Hường, xã Xuân Hòa) cho biết để làm nên một chiếc bánh gai đúng vị Tứ Trụ, người thợ phải trải qua nhiều công đoạn tỉ mỉ.

Từ việc tuyển chọn lá gai, gạo nếp, đậu xanh, mật mía đến khâu chế biến đều đòi hỏi sự cẩn trọng để giữ trọn hương vị truyền thống.

Lá gai được lựa chọn kỹ, luộc chín, giã hoặc xay nhuyễn rồi trộn cùng bột gạo nếp tạo nên lớp vỏ bánh đen óng, dẻo mềm.

Phần nhân được làm từ đậu xanh đồ chín, giã mịn, sên cùng mật mía và dừa nạo cho đến khi đạt độ bùi, thơm và kết dính.

Một trong những công đoạn đòi hỏi nhiều kinh nghiệm nhất là gói bánh. Người thợ khéo léo đặt phần vỏ và nhân cân đối, gói vuông vức trong lớp lá chuối gói vừa đủ chặt để khi hấp, bánh giữ được hình dáng đẹp, các góc vuông đều và lớp vỏ ôm sát phần nhân.

Chính kỹ thuật gói thủ công ấy đã tạo nên nét đặc trưng riêng của bánh gai Tứ Trụ suốt hàng trăm năm qua.

Hơn 30 năm gắn bó với nghề, ông Hoàng Văn Huấn vẫn kiên trì gìn giữ bí quyết làm bánh truyền thống, đồng thời đầu tư máy móc vào các công đoạn xay bột, phối trộn nguyên liệu và hấp bánh nhằm nâng cao năng suất, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm nhưng vẫn giữ nguyên hương vị đặc trưng.

Tháng 6/2026, Bánh gai Huấn Hường được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao, đánh dấu bước chuyển từ một đặc sản quê trở thành sản phẩm có thương hiệu.

Cùng với việc đầu tư bao bì, nhãn mác hiện đại, bánh gai Tứ Trụ không chỉ là món quà quê mà còn trở thành sản phẩm văn hóa - du lịch đặc trưng của xứ Thanh. Từ nguyên liệu dân dã, qua bàn tay người thợ và sự đồng hành của Chương trình OCOP, chiếc bánh góp phần giữ gìn làng nghề, tạo sinh kế bền vững và lan tỏa văn hóa ẩm thực Thanh Hóa.

Hoàng Đông