Trước thềm Hội nghị COP30, các nhà khoa học cảnh báo khí hậu toàn cầu chạm ngưỡng báo động

Trước thềm Hội nghị thượng đỉnh khí hậu COP30 - dự kiến tổ chức tại Brazil, báo cáo mới công bố của nhóm 160 nhà khoa học quốc tế đến từ 23 quốc gia cảnh báo, Trái Đất đang tiến sát ngưỡng nguy hiểm do biến đổi khí hậu gây ra, đồng thời kêu gọi hành động khẩn cấp tại Hội nghị COP30 sắp tới.

Năm 2024, các vụ cháy rừng đã tàn phá hàng triệu hecta rừng Amazon của Brazil. Ảnh: AFP

Cảnh báo này được đưa ra trong Báo cáo Điểm Tới Hạn Toàn cầu do 160 nhà nghiên cứu trên toàn thế giới thực hiện, tổng hợp các phát hiện khoa học mới nhất nhằm xác định các “điểm không thể quay đầu”.

Theo báo cáo, một trong những phát hiện đáng lo ngại nhất là rừng mưa nhiệt đới Amazon - “lá phổi xanh” của hành tinh có nguy cơ sụp đổ nếu nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng vượt quá 1,5°C, Nguyên nhân chính đến từ tốc độ phá rừng ngày càng nghiêm trọng. Mức ngưỡng nguy hiểm này đã được điều chỉnh giảm so với ước tính trước đây. Một mối lo ngại khác là nếu nhiệt độ tiếp tục tăng, dòng hải lưu Đại Tây Dương (AMOC) - hệ thống quan trọng đóng vai trò duy trì khí hậu ôn hòa ở Châu Âu có thể bị rối loạn nghiêm trọng.

Nhà khoa học môi trường Tim Lenton, Đại học Exeter (Anh), tác giả chính của báo cáo, cho biết: “Những thay đổi đang diễn ra rất nhanh, và thật bi thảm, ở một số phần của hệ thống khí hậu và sinh quyển”.

San hô cứng bị vỡ được nhìn thấy tại Đảo Lady Musgrave sau thiệt hại do bão gây ra ở phía bắc Rạn san hô Great Barrier tại cực Bắc Queensland, Australia, vào ngày 6 tháng 11 năm 2024. Ảnh: AP

Báo cáo cũng cho thấy, hai năm qua được ghi nhận là hai năm Trái Đất ấm nhất được ghi nhận, với các đợt sóng nhiệt trên đại dương đã gây áp lực lên 84% rạn san hô trên thế giới đến mức bị tẩy trắng và trong một số trường hợp là chết. Các rạn san hô nuôi dưỡng khoảng một phần tư sinh vật biển. Các nhà khoa học cho rằng, để san hô phục hồi, thế giới cần phải tăng cường hành động ứng phó với biến đổi khí hậu một cách mạnh mẽ để giảm nhiệt độ xuống chỉ còn 1 độ C so với mức trung bình thời kỳ tiền công nghiệp.

Dù tình hình đáng báo động, báo cáo cũng ghi nhận một số tín hiệu tích cực như việc loại bỏ dần nhiên liệu hóa thạch - nguyên nhân chính của biến đổi khí hậu. Theo dữ liệu của tổ chức nghiên cứu phi lợi nhuận Ember, năng lượng tái tạo trong năm nay lần đầu tiên vượt qua than đá về sản lượng điện toàn cầu.

Các nhà khoa học kêu gọi các quốc gia tham gia Hội nghị tại khí hậu COP30 (vào tháng 11 tới) phải hành động mạnh mẽ hơn để cắt giảm khí thải carbon gây nóng lên toàn cầu. Nếu với các chính sách hiện tại của các nước, Trái Đất có thể tăng khoảng 3,1°C trong thế kỷ này - một kịch bản được coi là cực kỳ nguy hiểm đối với hệ sinh thái và con người.

Thanh Vân (Nguồn Reuters, The Guardian)