Tình yêu di sản từ không gian hiến tặng

Những năm gần đây, Bảo tàng tỉnh Thanh Hóa liên tục tổ chức các đợt hiến tặng và tiếp nhận hiện vật phục vụ công tác nghiên cứu, trưng bày của bảo tàng.

Khi mà ở nhiều nơi tình trạng đánh cắp, đào trộm cổ vật diễn ra, những thứ được gọi là “đồ cổ” được nhiều người sưu tập, nhà buôn săn lùng, thì nhiều người cho rằng, việc kêu gọi hiến tặng này giống như một việc làm hình thức. Là vì, sẽ chẳng có ai lại đi hiến tặng những thứ có giá trị ấy cả, ngoại trừ những người bất thường.

Nhưng kết quả thì lại trái ngược với suy đoán của nhiều người. Những không gian hiến tặng, tiếp nhận kỷ vật, cổ vật do Bảo tàng tỉnh Thanh Hóa tổ chức thường lệ nhân dịp Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11) hàng năm hay đột xuất đều rất đông vui. Sự đông đúc không chỉ đến từ những người quan tâm, tò mò xem sẽ có bao nhiêu người hiến tặng và hiến tặng những gì; mà không gian hiến tặng thực sự trở thành điểm hẹn của những người yêu cổ vật và “rộng lòng” với công chúng.

Trong số những nhà sưu tầm cổ vật, lưu giữ kỷ vật bước lên bục trao nhận do Bảo tàng tỉnh Thanh Hóa tổ chức gần nhất dịp Ngày Di sản văn hóa năm 2024 bên cạnh nhiều gương mặt lần đầu hiến tặng hiện vật, là những gương mặt rất thân quen, trong đó có nhà sưu tầm cổ vật đã hiến tặng tới hơn 10 lần.

10 lần hiến tặng, và chỉ cần mỗi lần một hiện vật sẽ có 10 hiện vật được chuyển đổi chủ sở hữu. Những hiện vật, kỷ vật được người sưu tầm kỳ công sưu tầm, thậm chí bỏ tiền mua, đã được chuyển đến một không gian long trọng hơn, đông đảo công chúng hơn. Và dĩ nhiên chúng sẽ phát huy giá trị gấp nhiều lần.

Lâu nay chúng ta thường nghe có những nhà sưu tầm cổ vật sở hữu hàng trăm hiện vật. Nhưng họ thường cất kỹ hoặc bày biện trong một không gian cẩn mật, chỉ có số ít công chúng là người cùng giới.

Cũng có ý kiến cho rằng, những hiện vật hiến tặng thường ít giá trị, không thể trao đổi mới hiến cho bảo tàng. Và nữa, người hiến tặng muốn mượn những diễn đàn này để trở nên nổi tiếng hơn nhằm mục đích khác.

Đằng sau câu chuyện hiến tặng hiện vật dĩ nhiên mỗi người theo đuổi mục đích khác nhau. Xin không bàn xét đến giá trị thực sự của những hiện vật hiến tặng tới đâu và mục đích của người hiến tặng như thế nào. Chỉ tinh thần hiến tặng đúng quy định của pháp luật thôi cũng đã rất quý rồi. Trong không gian tiếp nhận và hiến tặng hiện vật, đơn vị cần thì đã được nhận và người có tấm lòng thì cũng đã được trao. Dù rằng hàng năm tỉnh Thanh Hóa đã đầu tư một khoản ngân sách đáng kể để Bảo tàng tỉnh Thanh Hóa mua hiện vật phục vụ công tác trưng bày và nghiên cứu, nhưng sự hiến tặng sẽ góp phần làm cho kho hiện vật trở nên phong phú, đa dạng hơn, cung cấp thêm những tư liệu lịch sử, những góc nhìn khác nhau thu hút khách tham quan. Tinh thần ấy lớn hơn tất cả, được đặt lên trên mọi suy đoán. Chúng ta trân trọng những hiện vật được hiến tặng và tấm lòng của những người hiến tặng. Một ngày Di sản văn hóa nữa đang trở về trong sự đón đợi của người yêu di sản và mong rằng, tinh thần hiến tặng và tiếp nhận tiếp tục được hun đúc, để văn hóa xứ Thanh thông qua kho hiện vật của Bảo tàng tỉnh Thanh Hóa ngày càng phong phú góp ích cho việc nghiên cứu lịch sử, văn hóa và thu hút khách du lịch.

Lam Vũ