Thi đua thực chất, tích cực và lan tỏa

Phát động phong trào thi đua yêu nước giai đoạn 2026-2030 tại Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ XI, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính - Chủ tịch Hội đồng Thi đua - Khen thưởng Trung ương đã nhấn mạnh “3 đột phá”.

Thứ nhất, thi đua thực chất: Thi đua phải gắn với tiêu chí “3 thật” - “người thật - việc thật - hiệu quả thật”; trong đó, sự hài lòng và hưởng ứng của người dân chính là thước đo giá trị của phong trào thi đua; khắc phục triệt để căn bệnh “hình thức - qua loa - đại khái - kém hiệu quả - nói nhiều, làm ít - nói không đi đôi với làm” trong phong trào thi đua.

Thứ hai, thi đua tích cực: Thi đua phải thực hiện theo quy trình “Công khai tiêu chí - Minh bạch kết quả - Thực chất tôn vinh”.

Khen thưởng phải đúng người, đúng việc, đúng thành tích, đúng thời điểm; để “thi đua là gieo trồng, khen thưởng là thu hoạch”: gieo trồng thì phải đúng, trúng, kịp thời, phù hợp, thu hoạch thì phải nhanh, gọn, hiệu quả, lan tỏa, đúng tầm. Không để thi đua, khen thưởng trở thành “vỏ bọc” của tiêu cực; không để “bệnh thành tích” “trú ẩn” trong thi đua.

Thứ ba, thi đua lan tỏa: Thực hiện chuyển đổi trạng thái từ “bị động” sang “chủ động” phát hiện, xây dựng, lan tỏa, tôn vinh các điển hình tiên tiến, mô hình hay, cách làm hiệu quả, gương người tốt, việc tốt trong toàn xã hội; “lấy tích cực đẩy lùi tiêu cực”, “lấy cái đẹp dẹp cái xấu”; biến “sáng kiến và kinh nghiệm là của quý chung cho cả dân tộc” như Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu đã căn dặn.

Yêu cầu của người đứng đầu Chính phủ và Hội đồng Thi đua - Khen thưởng Trung ương “bắt mạch” đúng những “điểm nghẽn” trong công tác thi đua hiện nay.

Như những gì dư luận phản ánh, bên cạnh những kết quả đạt được trong phong trào thi đua, thời gian qua cũng còn nhiều vấn đề tồn tại liên quan đến vấn đề này khi mà nhiều tập thể, cá nhân vi phạm kỷ luật, vi phạm pháp luật từng có rất nhiều danh hiệu khen thưởng. Có những hình thức khen rất cao ngay trong giai đoạn tập thể, cá nhân vi phạm. Việc khen thưởng thực hiện đúng quy trình, công khai lấy ý kiến, nhưng vẫn xảy ra tình trạng “để lọt” người không xứng đáng, gây bức xúc trong cán bộ, Nhân dân.

Còn một tình trạng nữa đó là ở một số cơ quan, đơn vị các danh hiệu khen thưởng năm thường tập trung vào lãnh đạo, không có nhiều cán bộ, nhân viên được khen, dù xứng đáng. Tình trạng này được nhiều người ví là “Cày cuốc thì từ dưới lên, đường sữa thì từ trên xuống”. Với một số khen thưởng đột xuất, bên cạnh những người trực tiếp có công trình nghiên cứu hoặc lập thành tích, thì những người được đứng tên khen thưởng cùng cũng nhiều, trong đó có cả những người cấp trưởng, phó phòng, ban, đơn vị.

Khen thưởng cần tôn vinh đúng người, trở về đúng giá trị, để khen thưởng thực sự trở thành động lực thúc đẩy sự phát triển. Những chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cần phải được thực hiện nghiêm, để thi đua yêu nước chính là một nhịp điệu hòa chung sức mạnh của toàn dân tộc, một bản hòa ca của tinh thần cống hiến, một điểm hội tụ của ý chí và lòng yêu nước của dân tộc ta - nơi những gương người tốt, việc tốt được lan tỏa, những mô hình hay được nhân rộng, những giá trị tích cực được bồi đắp.

Thái Minh