Tạo lập nền dữ liệu số tin cậy cho quản trị và hoạch định chính sách

Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã xác lập định hướng “khai thác tối đa tiềm năng của dữ liệu, đưa dữ liệu thành tư liệu sản xuất chính, thúc đẩy phát triển nhanh cơ sở dữ liệu lớn, công nghiệp dữ liệu, kinh tế dữ liệu”. Trước hết, muốn khai thác được tiềm năng của dữ liệu, phải tạo lập được nền tảng dữ liệu số đủ tin cậy cho quản trị và hoạch định chính sách.

Cán bộ phòng Văn hóa - Xã hội, UBND xã Hà Trung rà soát thông tin điều tra cơ sở hành chính sự nghiệp.

Việc tạo lập nền dữ liệu số dùng chung là “chìa khóa” then chốt tạo đột phá để cải cách hành chính hiệu quả, chuyển từ hành chính “giấy tờ” sang chính quyền số phục vụ. Dữ liệu dùng chung giúp kết nối, chia sẻ thông tin giữa các cơ quan, từ đó đơn giản hóa quy trình, thủ tục hành chính (TTHC) và giảm chi phí cho người dân, doanh nghiệp.

Trước yêu cầu thực tiễn đó, UBND tỉnh Thanh Hóa đã ban hành Công văn số 4504/UBND-HCC, yêu cầu các sở, ngành, địa phương đẩy mạnh kết nối, chia sẻ và đặc biệt là tái sử dụng dữ liệu trong giải quyết TTHC. Trong đó, UBND tỉnh Thanh Hóa đặt mục tiêu trong năm 2026: 100% TTHC nội bộ được xử lý trên môi trường điện tử; 100% thông tin của doanh nghiệp chỉ cung cấp một lần; 100% dịch vụ công đủ điều kiện được cung cấp trực tuyến toàn trình. Đây không chỉ là đích đến về kỹ thuật, mà là yêu cầu để dữ liệu được khai thác và tái sử dụng hiệu quả trong toàn bộ quy trình giải quyết TTHC.

Là đơn vị được giao vận hành hệ thống thông tin giải quyết TTHC của tỉnh, Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh Thanh Hóa đã triển khai hiệu quả việc tái sử dụng dữ liệu điện tử trong quá trình giải quyết TTHC, góp phần nâng cao hiệu suất xử lý hồ sơ và giảm thiểu yêu cầu cung cấp lại thông tin cho người dân, tổ chức. Toàn bộ kết quả giải quyết TTHC dưới dạng điện tử được Hệ thống thông tin giải quyết TTHC tự động lưu trữ vào kho dữ liệu số hóa, bảo đảm tái sử dụng đạt tỷ lệ 100% đối với các TTHC đủ điều kiện. Việc tái sử dụng dữ liệu số đã góp phần rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, hạn chế việc nộp lại giấy tờ, đồng thời tạo nền tảng quan trọng cho quá trình chuyển đổi số trong hoạt động hành chính công trên địa bàn tỉnh. Đặc biệt, tỷ lệ tái sử dụng dữ liệu số hóa của tỉnh hiện đạt 93,87%, đứng top đầu cả nước cho thấy dữ liệu đang thực sự “sống”.

Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh Thanh Hóa, Nguyễn Văn Tuyên cho biết: “Hiện nay, hệ thống thông tin giải quyết TTHC của tỉnh đang được kết nối với 23 phần mềm của các bộ, ngành Trung ương. Do đó, việc xử lý hồ sơ, TTHC trở nên thuận lợi, nhanh chóng, chính xác hơn. Trung tâm đang đẩy mạnh việc đôn đốc tiến độ từng đơn vị, đồng thời hướng dẫn các đơn vị, địa phương hoàn thiện dữ liệu để bảo đảm việc liên thông, khai thác, sử dụng hiệu quả”.

Hiện nay, cùng với việc số hóa dữ liệu dân cư, đất đai, BHXH, làm sạch, chuẩn hóa dữ liệu hộ tịch, lý lịch tư pháp, an sinh xã hội... tỉnh Thanh Hóa đang đẩy mạnh xây dựng và kết nối các cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Trong đó, việc tăng tốc điều tra cơ sở hành chính sự nghiệp được kỳ vọng tạo lập nền dữ liệu đủ tin cậy cho rà soát chính sách, quy hoạch phát triển, tính toán chỉ tiêu thống kê, tổ chức lại nguồn lực khu vực công, xây dựng nền dữ liệu đầu vào cho những cuộc điều tra chọn mẫu trong các năm tiếp theo.

Bà Nguyễn Thị Mai, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội UBND xã Hà Trung cho biết: “Trong quá trình triển khai điều tra cơ sở hành chính sự nghiệp, công tác kiểm tra, giám sát được thực hiện thường xuyên, kịp thời phát hiện và chấn chỉnh những sai sót trong quá trình thu thập, kê khai phiếu điều tra. Việc kiểm tra, xử lý thông tin, dữ liệu được tiến hành chặt chẽ, bảo đảm tính logic, thống nhất và đúng quy định; các sai lệch được rà soát, đối chiếu và hiệu chỉnh kịp thời. Nhờ đó, chất lượng dữ liệu điều tra được nâng cao, phản ánh trung thực thực trạng các cơ sở hành chính sự nghiệp trên địa bàn, phục vụ hiệu quả công tác quản lý, điều hành và hoạch định chính sách của địa phương. Hiện nay, xã đang tiến hành kiểm tra, rà soát lại thông tin phiếu điều tra trước khi chuyển dữ liệu về Sở Nội vụ”.

Nhìn từ yêu cầu quản trị công hiện đại, dữ liệu ngày nay không còn là phần việc kỹ thuật đứng ở phía sau chính sách, mà đã trở thành một cấu phần của năng lực điều hành. Một nền hành chính hiện đại không thể vận hành hiệu quả nếu thiếu những bộ dữ liệu đủ tin cậy để mô tả đúng thực trạng, nhận diện đúng vấn đề và định hướng đúng giải pháp. Qua đó, góp phần quan trọng cho việc hoạch định chính sách, tổ chức bộ máy, phân bổ nguồn lực và nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ công.

Dữ liệu là tài sản quốc gia. Việc kết nối, liên thông, dùng chung dữ liệu là một bước tiến về hiệu suất nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro về an ninh mạng. Do đó, cùng với đẩy nhanh số hóa dữ liệu, vấn đề quan trọng là cần đảm bảo an toàn thông tin tuyệt đối, không để xảy ra bất kỳ sự cố rò rỉ hay xâm nhập thông tin trái phép.

Bài và ảnh: Linh Hương