(Baothanhhoa.vn) - Sách Tầm nguyên từ điển (Vân-Hạc Lê Văn Hòe - Quốc Học Thư Xã ấn hành 1942, NXB Trẻ tái bản quý 1, năm 2026). Ở hai mục từ “phiền phức” và “phức tạp”, tác giả có những cách giải thích đáng chú ý, nhưng xét theo tự hình và lịch sử ngữ nghĩa Hán ngữ thì còn nhiều điểm cần xem xét lại.
(Baothanhhoa.vn) - Độc giả Nguyễn Thái Bình (Ninh Bình) hỏi: “Tôi thường xuyên theo dõi chuyên mục “Cà kê chuyện chữ nghĩa” trên Báo Thanh Hóa. Gần đây, tôi đọc được bài giải đáp thắc mắc của độc giả: “Khôn dồn ra mặt” là câu “tục ngữ” hay “thành ngữ”. Bản thân tôi...
(Baothanhhoa.vn) - Tục ngữ Việt Nam có câu: “Vỏ quýt dày có móng tay nhọn”. Sách Từ điển thành ngữ và tục ngữ Việt Nam (GS. Nguyễn Lân, in lần đầu năm 1989; NXB Văn học tái bản các năm 2014, 2015, 2016, 2017) giải thích là: “Ý nói: Hai bên đều ghê gớm như nhau, không...
(Baothanhhoa.vn) - Điều thú vị là trong tiếng Việt, tục ngữ “Chàng rể chớ nấu thịt trâu, nàng dâu chớ rang cơm nguội” (dị bản: Làm rể chớ nấu thịt trâu, làm dâu chớ đồ xôi lại), đưa ra lời khuyên tương tự như câu “Lí hạ qua điền”.
(Baothanhhoa.vn) - Chương trình Vua Tiếng Việt, yêu cầu người chơi điền từ để hoàn thiện ngữ liệu: “Trâu ... heo nở”. Người chơi không điền được nên “bỏ qua”; đáp án của Chương trình là: “Trâu teo, heo nở”. Nhân đây, cố vấn Vua Tiếng Việt phân tích mở rộng thêm:
(Baothanhhoa.vn) - Độc giả Trần Bảo Trân (Sài Gòn) hỏi: “Ví dầu cá lóc nấu canh/Bỏ tiêu cho ngọt, bỏ hành cho thơm”. Xóm nhà lá Facebook của tôi đang thắc mắc (có cả tranh luận) cái vụ “bỏ tiêu cho ngọt” trong câu ca dao trên. Tiêu cay chứ sao ngọt? Tôi bối rối, nhưng...
(Baothanhhoa.vn) - Vua Tiếng Việt yêu cầu người chơi hoàn thành ngữ liệu: “Anh em trong nhà ... ... dạy nhau”. Người chơi trả lời: “đóng cửa”, và đáp án của Vua Tiếng Việt cũng là “đóng cửa” (Anh em trong nhà đóng cửa dạy nhau).
(Baothanhhoa.vn) - Độc giả Tường Minh hỏi: “Tôi thấy trong cách nói và viết lúc thì dùng “bột phát” lúc thì dùng “bộc phát”. Vậy xin chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa cho biết hai từ này có đồng nghĩa với nhau không? Trân trọng cảm ơn.”
(Baothanhhoa.vn) - Độc giả Phạm Minh Thành hỏi: “Trước đây tôi có đọc một bài viết dẫn gốc Hán của câu “Treo đầu dê, bán thịt chó” cùng một số dị bản, nhưng hiện tại tôi không còn nhớ chính xác. Vậy, xin chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa giúp tôi: 1. Tìm lại bản gốc...
(Baothanhhoa.vn) - Vua Tiếng Việt yêu cầu sắp xếp “sõng/ trên/ nằm/ soài/ Trăng/ liễu/ cành”. Người chơi trả lời: “Trăng nằm sõng soài trên cành liễu. Câu này của Hàn Mặc Tử”. Người dẫn chương trình đọc lại và xác nhận “Trăng nằm sõng soài trên cành liễu. Đáp án chính...
(Baothanhhoa.vn) - “Chăm chỉ” và “chăm chú” được Từ điển từ láy tiếng Việt (Viện Ngôn ngữ học) thu thập và giải nghĩa. Trong bài này chúng tôi sẽ phân tích nghĩa đẳng lập của chăm chỉ và chăm chú. (Phần để trong ngoặc kép sau số mục là nguyên văn của Từ điển từ láy...
(Baothanhhoa.vn) - Tóm tắt: Vua Tiếng Việt yêu cầu người chơi “Tìm một từ trái nghĩa với từ: “xoàng xĩnh”. Người chơi trả lời là “chỉn chu”, nhưng không được chấp nhận, và đáp án của chương trình đưa ra là “đắt đỏ”, “cầu kì”.
(Baothanhhoa.vn) - Tóm tắt: Vua Tiếng Việt yêu cầu người chơi “Tìm một từ trái nghĩa với từ: “xoàng xĩnh”. Người chơi trả lời là “chỉn chu”, nhưng không được chấp nhận, và đáp án của chương trình đưa ra là “đắt đỏ”, “cầu kỳ”.
(Baothanhhoa.vn) - Vua Tiếng Việt yêu cầu “Điền vào chỗ trống “Ruộng bề bề không bằng... trong tay”. Người chơi không điền được, nên “bỏ qua”, và đáp án của chương trình là “Ruộng bề bề không bằng nghề trong tay”.
(Baothanhhoa.vn) - Tôi gặp Chip Nguyễn lần đầu tiên cách đây gần 8 năm, trong một buổi chiều mùa thu rất đẹp ở Thủ đô Praha, Cộng hòa Séc. Khi ấy, Chip mới ngoài hai mươi tuổi, xuất hiện trong dáng vẻ trẻ trung, bảnh bao và là tâm điểm của một sự kiện. Ngày hôm đó,...
