Hậu kiểm học bạ

Học bạ đẹp sẽ mở ra một con đường rộng cho nhiều học sinh bước vào giảng đường đại học. Nhưng đằng sau nhiều cuốn học bạ đẹp có không ít những câu hỏi.

Cách đây 3 năm, cử tri tỉnh Thanh Hóa đã đề xuất bỏ hình thức xét tuyển vào đại học theo học bạ vì dễ nảy sinh tiêu cực chạy điểm làm đẹp học bạ. Khi ấy, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn cho biết trước mắt chưa thể bỏ việc xét tuyển theo hình thức này vì phù hợp quy định của Luật Giáo dục. Tuy nhiên, Bộ trưởng cho biết dù có bỏ hay không hình thức xét tuyển này thì trách nhiệm của các cơ sở giáo dục là phải khách quan, công bằng trong đánh giá năng lực, trình độ, cụ thể là điểm số của học sinh. Bộ trưởng lưu ý, không vì chạy theo thành tích mà làm sai lệch kết quả học tập của các em.

Thế nhưng thời gian qua nhiều cuốn học bạ vẫn không ngừng đẹp lên bằng nhiều cách khác nhau.

Việc có học bạ đẹp gần như sẽ có suất vào đại học. Nhưng có học bạ đẹp chưa chắc trình độ thực tế của học sinh đã tương xứng. Nhiều học sinh sau khi “phấn đấu” có học bạ đẹp đã bê trễ học tập, thậm chí có tư tưởng thi tốt nghiệp chỉ cần qua điểm liệt. Sức cạnh tranh học tập và vào đại học vì thế bị tác động không nhỏ.

Những cuốn học bạ được cho là “không trong sáng” ấy cần phải được hậu kiểm.

Trong dự thảo quy chế tuyển sinh đại học mới từ năm 2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đặt điều kiện khắt khe hơn cho phương thức xét tuyển này khi yêu cầu thí sinh đăng ký xét tuyển bằng học bạ bắt buộc phải có điểm thi tốt nghiệp THPT tối thiểu 16/30. Mức điểm này được tính theo tổng điểm của 3 môn dùng để xét học bạ, hoặc theo tổ hợp Toán, Ngữ văn và một môn bất kỳ. Đề xuất dù gây sốc, nhất là với những học sinh đã “dày công’ để có cuốn học bạ đẹp, nhưng lại có không ít phụ huynh, học sinh ủng hộ, xem đó như biện pháp tạo sự công bằng, bình đẳng hơn trên đường đua vào đại học.

Yêu cầu mốc 16 điểm nghĩa là cao hơn cả điểm xét tuyển hiện tại ở một số trường đại học. Nếu quy định được áp dụng thì nhiều cuốn học bạ đẹp sẽ trở nên vô tác dụng nếu kết quả thi tốt nghiệp của chủ nhân không đạt ngưỡng. Nhiều người đã ví quy định này như một công cụ hậu kiểm những cuốn học bạ đẹp.

Gây sốc, nhưng biện pháp này là cần thiết, giúp việc xét tuyển đại học bằng học bạ trở lại giá trị thực, mọi xôn xao, ồn ào dần giảm đi.

Hạnh Nhiên