Phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng ở Tòa án Nhân dân khu vực 12

Trong bối cảnh sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy và thay đổi thẩm quyền xét xử, giải quyết án, Chi bộ Tòa án Nhân dân khu vực 12 đã tập trung nâng cao năng lực, sức chiến đấu, tổ chức lãnh đạo toàn diện hoạt động của đơn vị. Thông qua đó, vừa góp phần đẩy nhanh tiến độ, đảm bảo chất lượng xét xử, giải quyết án, vừa góp phần xây dựng chi bộ trong sạch, vững mạnh.

Một phiên tòa giả định tuyên truyền, giáo dục pháp luật được Tòa án Nhân dân khu vực 12 phối hợp tổ chức tại Trường THPT Cẩm Thủy 2.

Thực hiện chủ trương sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy, Tòa án Nhân dân khu vực 12 được thành lập trên cơ sở kế thừa quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của Tòa án Nhân dân các huyện Bá Thước, Cẩm Thủy (cũ). Chi bộ tòa án được thành lập trực thuộc Đảng bộ Tòa án Nhân dân tỉnh với 17 đảng viên. Đây là địa bàn miền núi có diện tích rộng, trên 1.200km2, giao thông khó khăn, trên 70% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số. Việc thay đổi trụ sở đơn vị cũng kéo theo nhiều thẩm phán, thư ký tòa án phải làm việc xa nhà. Trong khi hệ thống cơ sở vật chất làm việc của đơn vị (tại xã Cẩm Thủy) chưa đáp ứng được yêu cầu thực hiện nhiệm vụ.

Thêm vào đó, từ ngày 1/7/2025, thẩm quyền thụ lý, giải quyết án có sự thay đổi, phải cần thời gian để cơ quan tòa án thích ứng. Cụ thể, tòa án cấp khu vực phải giải quyết, xét xử sơ thẩm toàn bộ các vụ, việc dân sự nói chung trên địa bàn, bao gồm cả vụ, việc hôn nhân - gia đình có yếu tố nước ngoài, tranh chấp về giao dịch dân sự, hợp đồng dân sự, hoặc tranh chấp về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng... vốn thuộc thẩm quyền của tòa án cấp tỉnh.

Thẩm phán Nguyễn Trọng Sơn, Bí thư Chi bộ, Chánh án Tòa án Nhân dân khu vực 12, cho biết: "Bám sát chức năng, nhiệm vụ được giao, ngay sau khi hoàn thành khối lượng lớn công việc liên quan đến tổ chức sắp xếp bộ máy, bố trí cán bộ, cấp ủy chi bộ đã tập trung lãnh đạo toàn diện các hoạt động của đơn vị. Trong đó, thường xuyên quan tâm làm tốt công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, động viên cán bộ, đảng viên khắc phục khó khăn trước mắt, đề cao tinh thần, trách nhiệm “phụng công, thủ pháp, chí công, vô tư”. Chủ động phối hợp với các cơ quan tố tụng và các cấp chính quyền trong xét xử, giải quyết án. Phát động sâu rộng phong trào thi đua “Vì công lý” gắn với giao chỉ tiêu giải quyết án cho từng cán bộ, công chức giữ chức danh tư pháp tại đơn vị. Đồng thời nâng cao chất lượng tranh tụng tại tòa theo hướng dân chủ thực chất, tạo điều kiện để các bên thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình"...

Xác định xét xử, giải quyết án là nhiệm vụ trọng tâm, then chốt, cấp ủy chi bộ, lãnh đạo Tòa án Nhân dân khu vực 12 đã phân công rõ địa bàn, rõ trách nhiệm cho từng thẩm phán. Khuyến khích thẩm phán, thư ký tòa án chủ động tham gia các lớp bồi dưỡng, tập huấn, hoặc tự học tập qua các án lệ của tòa án cấp trên, phiên tòa trực tuyến rút kinh nghiệm để nâng cao trình độ, chuyên môn, nhất là kịp thời cập nhật quy định mới và vận dụng vào quá trình thực thi công vụ. Tổ chức sinh hoạt chuyên đề để tìm giải pháp nâng cao chất lượng giải quyết tranh chấp dân sự phức tạp. Chỉ đạo chuyên môn thường xuyên giao ban nắm bắt tiến độ, kịp thời tháo gỡ vướng mắc, khó khăn, đẩy nhanh tiến độ và đảm bảo chất lượng giải quyết án. Tuyệt đối không để án quá thời hạn giải quyết theo luật định và hạn chế tối đa án hủy, sửa do lỗi chủ quan của thẩm phán.

Đáng chú ý, chi bộ, lãnh đạo Tòa án Nhân dân khu vực 12 đã yêu cầu cán bộ, công chức giữ chức danh tư pháp thực hiện nghiêm các bước quy trình, thủ tục, thực hiện có hiệu quả công tác hòa giải, đối thoại, xem đây là giải pháp đột phá để nâng cao chất lượng giải quyết án dân sự. Trên cơ sở đó, các thẩm phán, hòa giải viên đã dành thời gian thỏa đáng, nghiên cứu kỹ lưỡng, thấu đáo hồ sơ vụ việc, tìm hiểu cặn kẽ nguyên nhân, bản chất của mâu thuẫn, tranh chấp để tìm cách giải quyết phù hợp, hiệu quả. Chủ động phối hợp với cấp ủy, chính quyền, MTTQ, hội đoàn thể chính trị, trưởng dòng họ, người có uy tín trong khu dân cư để tổ chức hòa giải. Bên cạnh đó, đơn vị đã đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách tư pháp, tổ chức các phiên tòa trực tuyến, phiên tòa trực tuyến rút kinh nghiệm theo quy định. Đồng thời, chú trọng tổ chức các phiên tòa giả định, nhằm tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao nhận thức cho các tầng lớp Nhân dân.

Cùng với tập trung lãnh đạo nâng cao chất lượng hoạt động chuyên môn, cấp ủy chi bộ, lãnh đạo Tòa án Nhân dân khu vực 12 đã đề cao kỷ luật, kỷ cương, cải tiến tác phong, lề lối làm việc của đội ngũ cán bộ, công chức. Tập trung chuẩn hóa quy trình làm việc từ khâu tiếp dân đến tổ chức xét xử, giải quyết án. Thực hiện niêm yết công khai thủ tục hành chính tư pháp tại trụ sở và trên cổng thông tin điện tử, tạo điều kiện để tổ chức, cá nhân dễ dàng tiếp cận thông tin khi có công việc liên quan đến tòa án...

Với việc thực hiện đồng bộ các giải pháp, năm 2025 Tòa án Nhân dân khu vực 12 đã giải quyết 912 vụ, việc các loại, đạt tỷ lệ 97,5%. Trong đó, chủ yếu là các tranh chấp dân sự với 667 vụ, việc. Đáng chú ý, đơn vị đã hòa giải thành 443 vụ, việc dân sự, vừa giải quyết triệt để tranh chấp, góp phần gắn kết tình cảm gia đình, dòng họ, cộng đồng, vừa tiết kiệm chi phí trong xét xử, giải quyết án. Với thành tích này, Tòa án Nhân dân khu vực 12 đã vinh dự là 1 trong 3 đơn vị ở Thanh Hóa được Tòa án Nhân dân tối cao tặng Cờ đơn vị thi đua xuất sắc năm 2025; chi bộ đạt trong sạch, vững mạnh.

Bài và ảnh: Đồng Thành