Phân bón tăng giá, nông dân “chật vật” duy trì sản xuất

Giá vật tư, đặc biệt là phân bón tăng cao là một trong những thách thức lớn cho sản xuất nông nghiệp. Vấn đề đặt ra không chỉ là kiểm soát giá phân bón, mà là tái cân bằng lại mối quan hệ giữa đầu vào và đầu ra, giữa nông dân và doanh nghiệp.

Các đại lý, hợp tác xã kinh doanh phân bón điều chỉnh giá tăng theo thị trường.

Từ đầu tháng 6 đến nay, thị trường vật tư nông nghiệp biến động mạnh, trong đó giá phân bón tăng cao trên diện rộng từ 70-120 nghìn đồng/bao. Điều này, đã tạo áp lực lớn lên sản xuất nông nghiệp, nông dân gặp nhiều khó khăn.

Khảo sát một số đại lý cung ứng phân bón trên địa bàn tỉnh cho thấy, giá phân bón Ure dao động từ 610.000 - 690.000/bao, NPK 16-16-8 từ 715.000 - 820.000/bao; Kali từ 520.000 - 600.000/bao... tùy thương hiệu. Xu hướng tăng giá đã lan rộng trên toàn thị trường phân bón, tác động lớn đến hoạt động sản xuất của nông dân.

Diện tích trồng dưa kim hoàng hậu của gia đình anh Nguyễn Văn Nam ở xã Nga Sơn.

Với 4,5ha sản xuất rau, củ, quả, trung bình mỗi tháng, gia đình anh Nguyễn Văn Nam ở xã Nga Sơn phải chi khoảng gần 30 triệu đồng để mua phân bón phục vụ sản xuất. Tuy nhiên, tháng 6 này, anh phải bỏ ra thêm khoảng 3-4 triệu đồng mới đủ lượng phân bón chăm sóc cây trồng. Trong khi đó, giá cước vận chuyển tăng cao nên sản phẩm của gia đình anh chỉ bán trong tỉnh để cân đối lại chi phí. Không chỉ thế, giá các loại nông sản ở thời điểm hiện tại đang ở mức thấp, nếu trừ hết chi phí, thuê nhân công, cũng mới đủ vốn, không có lợi nhuận.

Anh Nam chia sẻ: “Chúng tôi sản xuất rau, củ, quả đã hơn chục năm nay, nhưng chưa bao giờ thấy khó khăn như giai đoạn này. Mặc dù tôi đã cố gắng tiết chế hết mọi chi phí đầu vào nhưng do giá vật tư nông nghiệp tăng cao, nhất là phân bón nên giờ làm nông nghiệp khó khăn lắm. Tôi mong thời gian tới giá phân bón sẽ giảm để người dân có thể yên tâm phát triển sản xuất.”

Là một hộ trồng rau chuyên canh quanh năm, từ khi giá phân bón tăng cao, gia đình bà Lê Thị Lan ở xã Hoằng Giang phải giảm bớt diện tích sản xuất. Bà Lan cho biết, thời điểm này giá rau xanh đang rất rẻ, bán tại ruộng chỉ 2-3 nghìn đồng/bó. Trong khi đó, giá phân bón cao, chi phí sản xuất tăng lên, bán rau không đủ vốn.

Từ năm 2025 đến nay, giá các loại phân bón, đặc biệt là các loại phân được nông dân sử dụng nhiều liên tục tăng cao. Theo đánh giá của các đơn vị kinh doanh vật tư nông nghiệp, nguyên nhân giá phân bón tăng cao chủ yếu do giá nguyên liệu đầu vào như urê, kali, phosphat tăng mạnh trên thị trường quốc tế. Bên cạnh đó, chi phí vận chuyển, logistics tăng cùng với những biến động chính trị và việc một số quốc gia hạn chế xuất khẩu phân bón đã làm nguồn cung toàn cầu bị ảnh hưởng.

Nhiều hộ dân phải cố gắng duy trì sản xuất giữa thời điểm giá phân bón tăng cao.

Thực tế cho thấy, phân bón là một trong những yếu tố chi phí chiếm tỷ trọng lớn trong sản xuất nông nghiệp. Bình quân mỗi năm toàn tỉnh sử dụng khoảng 390 nghìn tấn phân bón hóa học, bao gồm cả đạm, lân, NPK. Với mức tăng như hiện nay, chi phí đầu vào của nông dân bị đội lên đáng kể. Mặc dù vậy, giá đầu ra của nhiều loại nông sản lại chưa có sự cải thiện tương ứng, một số loại cây trồng còn khó tiêu thụ, bán giá rất thấp. Đây chính là tình trạng “gánh kép” - nhân đôi khó khăn mà nhiều nông dân đang phải đối mặt.

Trước thực trạng này, theo ngành nông nghiệp, việc sử dụng phân bón đúng cách và phát triển phân hữu cơ là hướng đi cần thiết. Nếu áp dụng kỹ thuật bón phân hợp lý, nông dân có thể giảm từ 10-20% lượng phân vô cơ mà vẫn đảm bảo năng suất. Vì vậy, ngành nông nghiệp khuyến cáo các doanh nghiệp, hợp tác xã, nông dân nên chuyển đổi sang hướng canh tác hữu cơ, tận dụng các phế, phụ phẩm nông nghiệp để tự làm phân bón hữu cơ giúp tiết kiệm chi phí đầu tư.

Giá vật tư, đặc biệt là phân bón tăng cao là một trong những thách thức lớn cho sản xuất nông nghiệp. Vấn đề đặt ra không chỉ là kiểm soát giá phân bón, mà là tái cân bằng lại mối quan hệ giữa đầu vào và đầu ra, giữa nông dân và doanh nghiệp. Và chỉ khi nông dân có lợi nhuận hợp lý, sản xuất nông nghiệp mới có thể duy trì ổn định và phát triển bền vững.

Hương Hạnh