Nỗ lực giải phóng mặt bằng tuyến đường sắt cao tốc Bắc – Nam

Tuyến đường sắt cao tốc đi qua địa bàn xã Hà Trung có chiều dài 6km, diện tích đất phải thu hồi phục vụ dự án khoảng 57ha và có khoảng 600 hộ bị ảnh hưởng (khoảng 9ha đất ở còn lại là đất nông nghiệp và đất khác). Theo rà soát của UBND xã, dự án đi qua đã ảnh hưởng đến 218 hộ, 3 đơn vị (Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp, Bảo hiểm xã hội khu vực Hà Trung và Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực 2 - Hà Trung) phải di dời vào khu tái định cư (TĐC). Ngoài ra, còn có 3 khu nghĩa trang Nhân dân với khoảng 2.000 ngôi mộ phải di dời phục vụ dự án. Do đó, nhiệm vụ giải phóng mặt bằng (GPMB) với khối lượng công việc kiểm kê, thực hiện TĐC được xác định rất lớn.

Mặt bằng khu TĐC (khu dân cư mới phía Đông thị trấn Hà Trung cũ) đang được đơn vị thi công thực hiện san lấp mặt bằng.

Để thực hiện nhiệm vụ này, ngay sau khi ổn định tổ chức bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp, xã Hà Trung đã thành lập ban chỉ đạo GPMB và hội đồng bồi thường hỗ trợ và TĐC. Đồng thời, xã đẩy mạnh tuyên truyền, giúp người dân nắm rõ mục đích, ý nghĩa của dự án, tạo sự đồng thuận, thống nhất cao trong Nhân dân.

Ông Trịnh Hồng Sơn, Chủ tịch UBND xã Hà Trung, cho biết: “Để góp phần đem đến thành công của dự án, công tác GPMB được địa phương xác định là nhiệm vụ quan trọng. Do đó, cùng với việc tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tốt nhiệm vụ được giao, cần tuyên truyền sâu rộng về ý nghĩa, tầm quan trọng của dự án cũng như thông tin về vị trí, quy mô xây dựng các khu TĐC để cán bộ, đảng viên, các hộ dân biết và đồng thuận”.

Đến nay, trên cơ sở ranh giới dự án, xã đã triển khai cắm mốc sơ bộ ngoài thực địa, rà soát, thống kê, xác định số hộ, các công trình bị ảnh hưởng bởi dự án. Đồng thời, xã đã tổ chức hội nghị làm việc với các hộ dân tại các thôn: Xuân Áng, Nhân Lý, Đường Cát, Nghè Đỏ, Trung Cát, Kim Phú Na và thôn 6 để công khai chủ trương, các văn bản pháp lý liên quan và kế hoạch GPMB. Qua nắm bắt, đa số các hộ dân có đất ở bị ảnh hưởng đều đồng thuận với chủ trương xây dựng tuyến đường sắt tốc độ cao.

Để phục vụ công tác GPMB, xã Hà Trung đã quy hoạch, lập dự án xây dựng 5 khu TĐC tại các thôn: Đường Cát, Kim Phú Na, Xuân Sơn 1, Xuân Sơn 2 và khu dân cư mới phía Đông thị trấn Hà Trung. Hiện, có 1 khu TĐC (khu dân cư mới phía Đông thị trấn Hà Trung cũ) đang được đơn vị thi công thực hiện san lấp mặt bằng với khối lượng khoảng 40%. Các khu còn lại, có 3 khu đang triển khai các bước chuẩn bị lựa chọn nhà thầu, 1 khu đang điều chỉnh lại quy hoạch chuẩn bị gửi lên trung tâm kiểm định của Sở Xây dựng thẩm tra, thẩm tra xong sẽ phê duyệt dự án triển khai. Xã đang phấn đấu đến tháng 9/2026 sẽ hoàn thành xây dựng các khu TĐC để phục vụ công tác GPMB.

Thông tin từ Sở Xây dựng cho biết: Dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đi qua 7 phường (Quang Trung, Bỉm Sơn, Hàm Rồng, Đông Tiến, Đông Sơn, Đông Quang, Trúc Lâm) và 12 xã (Hoạt Giang, Hà Trung, Triệu Lộc, Hoằng Phú, Hoằng Giang, Trung Chính, Thắng Lợi, Nông Cống, Thăng Bình, Công Chính, Trường Lâm và Các Sơn) với chiều dài 95,213km. Dự án có diện tích thu hồi 572,99ha (đất ở là 91,56ha; đất nông nghiệp và đất khác là 481,43ha); số hộ phải di dời bố trí TĐC khoảng 2.363 hộ dân và nhiều công trình, hạng mục khác.

Để phục vụ công tác GPMB, tỉnh dự kiến xây dựng 40 khu TĐC tại 17 xã, phường với tổng diện tích 135,83ha. Đến nay, có 4 khu/3 xã đang triển khai thi công (Hà Trung, Thăng Bình và Công Chính); 1 khu/1 phường đã phê duyệt dự án, đang lựa chọn nhà thầu thi công xây dựng (phường Bỉm Sơn); 2 khu/2 xã đã hoàn thành lập dự án, đang thực hiện thẩm định (Hà Trung, Triệu Lộc); 10 khu/5 xã đang triển khai lập dự án (Triệu Lộc 1 khu, Hoằng Phú 2 khu, Hoằng Giang 2 khu, Thắng Lợi 2 khu, Trung Chính 3 khu); 7 khu/4 xã, phường đã phê duyệt quy hoạch chi tiết, đang lựa chọn tư vấn (Hà Trung 3 khu, Đông Sơn 1 khu, Đông Quang 1 khu, Trường Lâm 2 khu); 16 khu/7 xã, phường đang triển khai lập quy hoạch chi tiết (Hoạt Giang 1 khu, Hàm Rồng 2 khu, Đông Tiến 3 khu, Đông Quang 3 khu, Nông Cống 5 khu, Công Chính 1 khu và Trúc Lâm 1 khu).

Để đảm bảo cho các hộ bị ảnh hưởng bởi đất ở sớm bàn giao mặt bằng cho dự án, tỉnh đã yêu cầu các địa phương hoàn thành xây dựng khu TĐC chậm nhất tháng 9/2026; cơ bản hoàn thành, bàn giao mặt bằng cho nhà thầu thi công xây dựng trước tháng 12/2026 và hoàn thành toàn bộ công tác GPMB trong quý I/2027.

Bài và ảnh: Minh Lý