Nga ban hành luật siết quyền công dân bị kết án vắng mặt ở nước ngoài

Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ký ban hành đạo luật mới áp đặt hàng loạt biện pháp hạn chế đối với công dân Nga đang sinh sống ở nước ngoài nhưng bị kết án vắng mặt theo Bộ luật Hình sự hoặc một số điều khoản của Bộ luật Vi phạm hành chính. Động thái này được đánh giá là bước đi mới nhằm tăng cường kiểm soát đối với những người Nga lưu vong và các nhân vật đối lập ở nước ngoài.

Lãnh đạo Nga Vladimir Putin. Ảnh: CCTV

Theo đạo luật được công bố ngày 4/8, Bộ Tư pháp Nga sẽ lập và quản lý một danh sách tập trung đối với những cá nhân bị xác định là “trốn tránh thi hành án” khi đang cư trú ở nước ngoài.

Trước đó, dự luật đã được Duma Quốc gia (Hạ viện) thông qua ngày 22/7 và Hội đồng Liên bang (Thượng viện) phê chuẩn ngày 24/7.

Đối tượng áp dụng bao gồm những người bị kết án theo bất kỳ điều khoản nào của Bộ luật Hình sự, cũng như các trường hợp vi phạm một số quy định hành chính mà chính quyền Nga coi là liên quan đến an ninh quốc gia hoặc trật tự hiến pháp. Trong đó có các hành vi vi phạm quy định về “đặc vụ nước ngoài”, tham gia các tổ chức bị Nga xếp vào diện “không mong muốn”, phát ngôn bị cho là làm mất uy tín lực lượng vũ trang Nga, kêu gọi áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Nga hoặc phủ nhận các yêu sách lãnh thổ của Moskva.

Theo luật mới, Tổng Công tố Nga và các Phó Tổng Công tố có thẩm quyền đưa tên các cá nhân vào danh sách này. Dữ liệu sau đó sẽ được chia sẻ với Bộ Nội vụ, Cơ quan An ninh Liên bang (FSB), cơ quan thi hành án, cơ quan thuế, cơ quan đăng ký tài sản và Ngân hàng Trung ương Nga để triển khai các biện pháp hạn chế.

Thủ đô Moscow của Nga. Ảnh: AP

Những người có tên trong danh sách sẽ bị cấm hoàn toàn sử dụng các dịch vụ ngân hàng từ xa, không được truy cập cổng dịch vụ công điện tử Gosuslugi, đồng thời bị phong tỏa tài khoản, tài sản và không được thực hiện các giao dịch liên quan đến bất động sản.

Đạo luật cũng hạn chế đáng kể quyền tiếp cận các dịch vụ lãnh sự ở nước ngoài. Các đại sứ quán và lãnh sự quán Nga sẽ không cấp hộ chiếu mới cho những công dân nằm trong danh sách, mà chỉ cấp giấy xác nhận nhân thân.

Ngoài ra, các cá nhân này cũng không được đăng ký hoạt động kinh doanh dưới hình thức hộ kinh doanh cá thể hoặc lao động tự doanh, không được vay vốn, thanh toán ngân sách nhà nước hay thực hiện các giao dịch thông qua giấy ủy quyền.

Động thái trên diễn ra trong bối cảnh Nga tiếp tục siết chặt các biện pháp đối với những công dân rời khỏi đất nước sau khi xung đột tại Ukraine bùng phát. Hồi tháng 6, Tổng thống Putin cũng ký một đạo luật cho phép nhà chức trách tịch thu tài sản tại Nga của những công dân đang ở nước ngoài nếu bị cáo buộc có hành vi chống lại trật tự hiến pháp. Luật này dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/9.

Theo Reuters, kể từ năm 2022, Nga đã mở rộng đáng kể các quy định đối với những người bị coi là “đặc vụ nước ngoài”, các tổ chức “không mong muốn” và những hành vi bị cho là làm mất uy tín quân đội. Chính quyền Nga cho rằng các biện pháp này nhằm bảo vệ an ninh quốc gia trong bối cảnh nước này phải đối mặt với sức ép từ phương Tây, trong khi các tổ chức nhân quyền và nhiều nước phương Tây nhận định đây là dấu hiệu cho thấy Moskva tiếp tục thu hẹp không gian đối với các tiếng nói bất đồng và cộng đồng người Nga lưu vong.

Vân Bình

Nguồn: The Moscow Times, Reuters, AP.