Siết chặt kiểm soát khai thác, buôn bán cây muội hồng

Thời gian gần đây, tình trạng khai thác, vận chuyển, mua bán trái phép cây muội hồng từ rừng tự nhiên trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa diễn biến phức tạp, không chỉ gây suy giảm tài nguyên rừng, ảnh hưởng hệ sinh thái mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an ninh trật tự.

Hạt Kiểm lâm Như Thanh tịch thu tang vật cây muội hồng.

Điển hình tại địa bàn các xã thuộc huyện Như Thanh (cũ), Hạt Kiểm lâm Như Thanh đã tham mưu cho UBND các xã, trọng điểm là xã Như Thanh, Yên Thọ, Thanh Kỳ và chỉ đạo kiểm lâm viên địa bàn thực hiện nhiều giải pháp để ngăn chặn tình trạng khai thác, thu gom cây rừng tự nhiên trên núi đá, trong đó có cây muội hồng để buôn bán làm cây cảnh. Ông Lại Thế Chiến, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Như Thanh, cho biết: “Đơn vị đã tổ chức nhiều cuộc tuyên truyền, vận động, ký cam kết, thành lập các tổ liên ngành để kiểm tra, xử lý các cá nhân vi phạm. Từ tháng 12/2025 đến nay, đơn vị đã phát hiện, xử lý 6 vụ, trong đó có 2 vụ tàng trữ, 2 vụ vận chuyển, 2 vụ khai thác; tịch thu 21 cây và 131 phôi gỗ rễ muội hồng, xử phạt 18.750.000 đồng nộp ngân sách Nhà nước. Đơn vị đã bàn giao số muội hồng trên cho Vườn Quốc gia Bến En tiếp nhận chăm sóc, bảo tồn”.

Theo Chi cục Kiểm lâm tỉnh, từ cuối năm 2025 đến nay trên địa bàn tỉnh xuất hiện tình trạng nhiều người dân vào rừng khai thác cây muội hồng để bán làm cây cảnh bonsai. Hoạt động này diễn ra chủ yếu ở một số xã miền núi có hệ thống núi đá vôi thuộc các huyện cũ, như: Bá Thước, Cẩm Thủy, Ngọc Lặc, Nga Sơn, Như Thanh. Chi cục đã chỉ đạo các hạt kiểm lâm phối hợp với chính quyền địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động người dân sinh sống ven rừng, cơ sở kinh doanh và vận tải không tham gia khai thác, mua bán, vận chuyển trái phép cây muội hồng. Đồng thời, yêu cầu các đơn vị trực thuộc tăng cường tuần tra, kiểm soát tại các tuyến đường trọng điểm, đặc biệt là Quốc lộ 45, Quốc lộ 47, đường Hồ Chí Minh và các tuyến vận chuyển từ miền núi ra các tỉnh phía Bắc để kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các trường hợp vận chuyển trái phép cây muội hồng. Lực lượng chức năng cũng tập trung rà soát hoạt động mua, bán cây muội hồng trên mạng xã hội, xử lý nghiêm các trường hợp quảng cáo, livestream buôn bán trái phép cây muội hồng. Lực lượng kiểm lâm cơ động tổ chức kiểm tra lưu động liên xã, phối hợp với các lực lượng công an, quản lý thị trường phát hiện xử lý những điểm tập kết và mua bán trái phép cây muội hồng.

Từ đầu năm 2026 đến nay, lực lượng kiểm lâm Thanh Hóa đã phát hiện và xử lý hơn 49 vụ vi phạm liên quan đến khai thác, vận chuyển, tàng trữ cây muội hồng không rõ nguồn gốc. Tịch thu 557 cây và 266 phôi cây muội hồng, xử phạt hành chính 263 triệu đồng. Các vụ việc chủ yếu liên quan đến vận chuyển và thu mua. Đáng chú ý, cuối tháng 4/2026, Đội Kiểm lâm Cơ động và Phòng cháy, chữa cháy rừng phối hợp với Hạt Kiểm lâm Hà Trung thu giữ 122 cây muội hồng được tập kết tại vườn một hộ dân ở xã Hồ Vương không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp. Toàn bộ số cây trên được tịch thu và bàn giao cho khu bảo tồn, vườn quốc gia bảo tồn và chăm sóc.

Cây muội hồng có tên khoa học là Syzygium myrtifolium, thuộc họ cây sim thường sinh trưởng tại các khu vực núi đá tự nhiên. Dù không thuộc danh mục thực vật nguy cấp quý hiếm, nhưng việc khai thác trái phép trong rừng tự nhiên vẫn vi phạm các quy định của pháp luật về lâm nghiệp. Ngoài nguy cơ suy giảm tài nguyên rừng, việc khai thác cây muội hồng còn tiềm ẩn nhiều rủi ro cho người dân do địa hình khai thác hiểm trở, vách đá treo leo. Một số trường hợp còn bị các đối tượng đầu cơ “thổi giá”, tạo nên cơn sốt ảo trên thị trường cây cảnh.

Chi Cục Kiểm lâm Thanh Hóa khuyến cáo người dân không tham gia khai thác, mua bán, vận chuyển hoặc tàng trữ cây muội hồng có nguồn gốc tự nhiên. Những hành vi vi phạm có thể bị xử phạt theo Nghị định 35/2019/NĐ-CP và Nghị định 07/2022/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung trong lĩnh vực lâm nghiệp; trường hợp nghiêm trọng có thể bị xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự.

Bài và ảnh: Khắc Công