Tăng tốc hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai

Xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai “đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất - dùng chung” đang được Thanh Hóa tập trung triển khai, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, minh bạch thông tin và phục vụ tốt hơn người dân, doanh nghiệp. Từ thực tiễn cơ sở, những “điểm nghẽn” về hồ sơ, thông tin và biến động sử dụng đất đang được các địa phương tập trung tháo gỡ, tạo nền tảng đẩy nhanh tiến độ.

Công chức phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị (UBND phường Đào Duy Từ) đẩy nhanh tiến độ cập nhật cơ sở dữ liệu đất đai theo kế hoạch. Ảnh: Tiến Dũng

Gỡ vướng từng hồ sơ, từng thửa đất

Tại xã Triệu Sơn, công tác rà soát, hoàn thiện hồ sơ và đối chiếu thông tin đất đai đang được triển khai quyết liệt. Đến ngày 14/8/2026, địa phương đã cập nhật 44.636 thửa, đạt hơn 96% kế hoạch UBND tỉnh giao. Trong tổng số hơn 46.422 thửa phải cập nhật, còn gần 1.800 trường hợp đang được tập trung xử lý, chủ yếu liên quan đến bổ sung, hoàn thiện hồ sơ pháp lý.

Theo bà Trần Thị Hiền, Phó Trưởng phòng Kinh tế UBND xã Triệu Sơn, địa phương đang phân loại các thửa đất cần tiếp tục làm sạch, những trường hợp chưa được đối soát thông tin dân cư, thiếu thông tin không gian hoặc dữ liệu dân cư. Xã phối hợp với Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai Triệu Sơn và Công an xã để rà soát, hoàn thiện dữ liệu, phấn đấu hoàn thành chỉ tiêu được giao.

Thực tế cho thấy, với hồ sơ chưa đầy đủ, việc cập nhật không thể chỉ dựa vào phần mềm. Đằng sau mỗi thửa đất là quá trình quản lý, sử dụng, chuyển dịch và những biến động khác nhau. Vì vậy, muốn dữ liệu “đúng” phải xác minh đúng hồ sơ; muốn “đủ” phải bổ sung đầy đủ thông tin còn thiếu.

Tại phường Đông Sơn, khó khăn lại nằm ở việc xác minh nguồn dữ liệu. Là địa bàn có nhiều mặt bằng đấu giá, biến động đất đai lớn, phường được giao làm sạch 18.679 thửa đất. Qua rà soát, khoảng 2.000 thửa chưa xác định rõ chủ sử dụng hoặc chủ sử dụng không còn cư trú tại địa phương; khoảng 1.000 thửa đang thế chấp tại các tổ chức tín dụng.

Để tháo gỡ, phường phân công cán bộ trực tiếp rà soát hồ sơ, kiểm tra thông tin, phối hợp với văn phòng đăng ký đất đai và các đơn vị liên quan xử lý từng trường hợp. Đến ngày 13/8/2026, phường đã cập nhật được 22.420 thửa đất theo tiêu chí mới; trong đó nhóm 1 đạt 16.561 thửa; nhóm 2 còn 5.859 thửa. Phường Đông Sơn đang phấn đấu hoàn thành việc cập nhật các thửa đất còn lại lên hệ thống trước ngày 18/8.

Từ thực tiễn này có thể thấy, sự chủ động của chính quyền cơ sở là yếu tố quan trọng để tháo gỡ “điểm nghẽn”. Khi cán bộ trực tiếp rà soát, xác minh và đồng hành cùng người dân, những trường hợp khó được phân loại, xử lý phù hợp, qua đó nâng chất lượng dữ liệu ngay từ đầu vào.

Tạo nền tảng cho quản lý đất đai hiện đại

Tại phường Đào Duy Từ, khoảng 20.000 thửa đất cần được cập nhật vào cơ sở dữ liệu. Theo Kế hoạch số 2959/KH-BNNMT-BCA ngày 28/3/2026, tổng số thửa đất trên địa bàn phường đã nhập lên cơ sở dữ liệu đất đai tính đến ngày 12/8/2026 đạt 9.598 thửa, chủ yếu thuộc địa bàn phường Nguyên Bình trước đây.

Khó khăn hiện nay là một số khu vực chưa được số hóa. Nhiều hồ sơ thuộc địa bàn phường Xuân Lâm cũ vẫn lưu trữ bằng giấy, trong khi hiện trạng sử dụng đất đã biến động. Để bảo đảm độ chính xác, cán bộ phải kiểm tra thực địa, đối chiếu hồ sơ và thông tin từng thửa trước khi cập nhật.

Theo ông Lê Ngọc Đường, Phó Chủ tịch UBND phường Đào Duy Từ, địa phương đang tập trung nhân lực để hoàn thành chỉ tiêu tỉnh giao. Tuy nhiên, lực lượng cán bộ còn hạn chế, khối lượng dữ liệu lớn, trong khi phải thực hiện nhiều nhiệm vụ. Phường đang chủ động phân công, bố trí nhân lực, tập trung xử lý các phần việc tồn đọng.

Thực tiễn tại cơ sở cho thấy, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai không phải là việc làm một lần, mà là quá trình liên tục từ thu thập, rà soát, chuẩn hóa, làm sạch đến đồng bộ và cập nhật thường xuyên. Nếu dữ liệu đầu vào không chính xác, đầy đủ, giá trị khai thác của hệ thống sẽ bị hạn chế. Vì vậy, “đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất - dùng chung” là nguyên tắc xuyên suốt trong xây dựng và vận hành cơ sở dữ liệu.

Theo báo cáo của Văn phòng Đăng ký đất đai Thanh Hóa, đến 17h, ngày 13/8/2026, kết quả đồng bộ, cập nhật dữ liệu đất đai của tỉnh Thanh Hóa theo tiêu chí mới lên Hệ thống quốc gia VNLIS là 1.270.430/3.003.525 (đạt 42,3%), trong đó số thửa nhóm 1 là 964.771 thửa, xếp thứ 4/34 tỉnh, thành phố trong cả nước.

Theo kế hoạch, Văn phòng Đăng ký đất đai Thanh Hóa sử dụng 3 máy Token của đơn vị, làm việc 24/24h để thực hiện ký gói tin cho 166 xã, phường nhằm đảm bảo tiến độ đồng bộ các thửa đất sạch của tỉnh lên Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia theo đúng thời gian quy định. Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục đôn đốc UBND các xã, phường phối hợp với các đơn vị liên quan hoàn thiện cập nhật dữ liệu đất đai từ địa phương lên hệ thống thông tin quốc gia về đất đai theo tiêu chí mới.

Khi cơ sở dữ liệu đất đai được hoàn thiện, người dân, doanh nghiệp sẽ thuận lợi hơn trong tiếp cận thông tin; cơ quan quản lý có thêm công cụ theo dõi biến động, quản lý quỹ đất và giải quyết thủ tục hành chính nhanh chóng, minh bạch. Dữ liệu được chuẩn hóa, kết nối đồng bộ cũng sẽ trở thành một cấu phần quan trọng của hạ tầng dữ liệu số, góp phần xây dựng chính quyền số và khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai.

Tăng tốc hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai vì thế không chỉ là nhiệm vụ trước mắt, mà còn là bước chuyển trong phương thức quản lý: từ dựa nhiều vào hồ sơ giấy sang quản lý bằng dữ liệu số, từ xử lý bị động sang chủ động nắm bắt biến động. Gỡ được những “điểm nghẽn” từ cơ sở, Thanh Hóa sẽ tạo nền tảng xây dựng hệ thống dữ liệu đất đai hiện đại, minh bạch, thống nhất, phục vụ hiệu quả hơn yêu cầu phát triển của tỉnh.

Tiến Dũng