Mỹ - Iran tiến gần thỏa thuận khung

Truyền thông Mỹ ngày 25/5 đồng loạt đưa tin Mỹ và Iran đang tiến gần tới một thỏa thuận khung nhằm từng bước chấm dứt căng thẳng tại Trung Đông, trong đó bao gồm việc mở lại eo biển Hormuz và xử lý các vấn đề liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran.

Theo báo The Washington Post, Mỹ và Iran đã thống nhất về một “khuôn khổ” biên bản ghi nhớ. Nếu được ký kết, hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz sẽ được khôi phục hoàn toàn trong vòng 30 ngày. Ảnh: Arabianbusiness.

Báo The Washington Post dẫn lời một quan chức cấp cao giấu tên của Chính phủ Mỹ cho biết, hai bên đã thống nhất về một “khuôn khổ” biên bản ghi nhớ. Nếu được ký kết, hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz sẽ được khôi phục hoàn toàn trong vòng 30 ngày. Theo nguồn tin này, thỏa thuận dự kiến bao gồm việc gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán hướng tới một thỏa thuận toàn diện hơn. Trong thời gian đó, eo biển Hormuz sẽ được rà phá thủy lôi và mở cửa trở lại.

Một nhà ngoại giao giấu tên am hiểu tình hình cũng vừa tiết lộ, Iran sẽ ngay lập tức mở lại eo biển Hormuz sau khi biên bản ghi nhớ được ký kết, đồng thời triển khai các biện pháp khôi phục tuyến hàng hải về trạng thái trước xung đột. Các bên liên quan cũng có thể tuyên bố chấm dứt các hoạt động quân sự trên nhiều mặt trận trong khu vực, bao gồm cả tại Lebanon.

Kênh Fox News dẫn các nguồn thạo tin khẳng định, thỏa thuận khung giữa Mỹ và Iran hiện “đã hoàn tất 95%”. Theo các nguồn tin này, hai bên đã đạt đồng thuận về vấn đề kho dự trữ hạt nhân của Iran và eo biển Hormuz, song vẫn đang tiếp tục đàm phán về câu chữ cuối cùng. Ảnh: CNN.

Trong khi đó, kênh Fox News dẫn các nguồn thạo tin khẳng định, thỏa thuận khung giữa Mỹ và Iran hiện “đã hoàn tất 95%”. Theo các nguồn tin này, hai bên đã đạt đồng thuận về vấn đề kho dự trữ hạt nhân của Iran và eo biển Hormuz, song vẫn đang tiếp tục đàm phán về câu chữ cuối cùng.

Một quan chức Mỹ nhận định, Washington chưa sẵn sàng ký kết thỏa thuận trong một hoặc hai ngày tới, song Tổng thống Donald Trump có thể dành thêm từ 5-7 ngày để hoàn tất tiến trình đàm phán. Nguồn tin cũng cảnh báo quân đội Mỹ có thể nối lại các cuộc không kích nhằm vào Iran nếu không đạt được một thỏa thuận phù hợp.

Cùng ngày, báo The New York Times đưa tin Mỹ và Iran đã đạt được đồng thuận về nguyên tắc đối với một thỏa thuận từng bước hạ nhiệt xung đột tại Trung Đông, song việc phê chuẩn cuối cùng từ lãnh đạo hai nước có thể còn mất thêm vài ngày. Theo các nguồn tin, khuôn khổ thỏa thuận hiện nay bao gồm cam kết Iran không sở hữu vũ khí hạt nhân và xử lý kho uranium làm giàu cấp độ cao của nước này. Tuy nhiên, phương thức cụ thể vẫn đang được tiếp tục thương lượng.

Các quan chức Iran xác nhận sự tồn tại của một dự thảo thỏa thuận, nhưng nhấn mạnh các cuộc đàm phán liên quan đến chương trình hạt nhân gây tranh cãi của Tehran sẽ được hoãn lại 60 ngày sau khi bất kỳ thỏa thuận nào được ký kết. Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian nói với truyền hình nhà nước rằng Tehran “vẫn sẵn sàng đảm bảo với thế giới rằng chúng tôi không tìm kiếm vũ khí hạt nhân”, nhưng không rõ liệu lời hứa này có được ghi vào văn bản thỏa thuận hay không.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 25/5 tuyên bố, Mỹ hoặc sẽ đạt được một thỏa thuận tốt với Iran hoặc sẽ giải quyết vấn đề với nước này “theo một cách khác”, khi Washington hạ thấp hy vọng về một bước đột phá sắp xảy ra trong cuộc chiến kéo dài ba tháng. Ông Rubio nói với các phóng viên ở New Delhi rằng Mỹ sẽ tạo mọi cơ hội để ngoại giao thành công trước khi xem xét “các lựa chọn thay thế”. Ông Rubio nói: “Đã có một đề xuất khá khả thi về khả năng họ mở cửa eo biển, tiến hành một cuộc đàm phán thực sự, quan trọng và có thời hạn về vấn đề hạt nhân, và hy vọng chúng ta có thể thực hiện được điều đó”.

Thanh Vân

Nguồn Tân Hoa Xã, Arab news.