Iran lên kế hoạch kiểm soát tuyến cáp ngầm chiến lược qua eo biển Hormuz

Sau khi gia tăng ảnh hưởng tại eo biển Hormuz trong thời gian xung đột khu vực, Iran đang hướng sự chú ý tới hệ thống cáp ngầm dưới biển - hạ tầng trọng yếu của internet và tài chính toàn cầu. Động thái này làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn kết nối số quốc tế và tác động dây chuyền tới kinh tế thế giới.

Iran đang chuyển hướng sang một trong những huyết mạch ngầm của nền kinh tế toàn cầu: các tuyến cáp ngầm dưới biển. Ảnh: pratidin

Theo CNN ngày 17/5, Iran đang xem xét kế hoạch áp phí đối với các tuyến cáp internet ngầm đi qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược kết nối Vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương.

Người phát ngôn quân đội Iran Ebrahim Zolfaghari tuyên bố trên mạng xã hội X rằng Tehran sẽ áp phí đối với các tuyến cáp internet đi qua khu vực này.

Theo truyền thông có liên hệ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), kế hoạch mới sẽ yêu cầu các tập đoàn như Google, Microsoft, Meta và Amazon tuân thủ luật pháp Iran, đồng thời các công ty vận hành cáp ngầm phải trả phí cấp phép khi đi qua eo biển Hormuz.

Ngoài ra, quyền sửa chữa và bảo trì các tuyến cáp này có thể chỉ được trao cho các công ty Iran.

Giới quan sát cho rằng vẫn chưa rõ Iran sẽ thực thi kế hoạch này bằng cách nào, bởi các công ty Mỹ hiện bị cấm thanh toán cho Iran do các lệnh trừng phạt của Washington.

Dù vậy, việc các cơ quan truyền thông liên kết với nhà nước Iran liên tiếp đưa ra cảnh báo về nguy cơ hư hại cáp ngầm đã làm gia tăng lo ngại về khả năng ảnh hưởng tới hàng nghìn tỷ USD dữ liệu tài chính và internet toàn cầu.

Giới phân tích nhận định Tehran muốn tận dụng vị trí địa lý tại eo biển Hormuz để chuyển hóa lợi thế chiến lược thành sức mạnh kinh tế lâu dài.

Ảnh chụp màn hình từ trang web www.submarinecablemap.com vào ngày 14 tháng 5 năm 2026. Ảnh: TeleGeography

Các tuyến cáp ngầm hiện là “xương sống” của kết nối toàn cầu, đảm nhiệm phần lớn lưu lượng internet và dữ liệu quốc tế. Nếu bị gián đoạn, tác động không chỉ dừng ở tốc độ internet mà còn ảnh hưởng tới hệ thống ngân hàng, liên lạc quân sự, hạ tầng trí tuệ nhân tạo, giao dịch tài chính xuyên biên giới, làm việc từ xa, trò chơi trực tuyến và các nền tảng phát trực tuyến.

Các chuyên gia cho biết phần lớn tuyến cáp ngầm quốc tế tại eo biển Hormuz được đặt dọc vùng biển Oman để tránh rủi ro an ninh liên quan Iran. Tuy nhiên, hai tuyến cáp Falcon và Gulf Bridge International (GBI) hiện vẫn đi qua vùng biển Iran.

Theo công ty nghiên cứu viễn thông TeleGeography, dù các tuyến cáp qua eo biển Hormuz chỉ chiếm chưa tới 1% tổng băng thông quốc tế toàn cầu vào năm 2025, nhưng nếu xảy ra tấn công nhằm vào hệ thống cáp ngầm, hậu quả có thể dẫn tới “thảm họa số dây chuyền” tại nhiều khu vực trên thế giới, đặc biệt là tại Trung Đông và nhiều quốc gia châu Á.

Bích Hồng

Nguồn: CNN