Đức xem xét trao quyền “hành động chủ động” cho tình báo đối ngoại

Đức đang cân nhắc một bước chuyển đáng chú ý trong chính sách an ninh khi xem xét mở rộng quyền hạn cho Cơ quan Tình báo Liên bang (BND), cho phép cơ quan này không chỉ thu thập thông tin mà còn thực hiện các biện pháp can thiệp chủ động ở nước ngoài.

Cơ quan Tình báo Quốc gia (BND) được thành lập năm 1956. Ảnh: Anadolu

Chính phủ Đức đang chuẩn bị sửa đổi Luật BND, dự kiến trình Nội các và Quốc hội trong thời gian tới. Giới chức Đức cho rằng, đây có thể là cuộc cải cách lớn nhất trong lịch sử cơ quan này, được xem như một bước ngoặt đối với ngành tình báo trong bối cảnh môi trường an ninh châu Âu thay đổi nhanh chóng.

Trong nhiều thập niên, BND chủ yếu hoạt động trong khuôn khổ thu thập và phân tích dữ liệu, chịu sự ràng buộc pháp lý nghiêm ngặt và giám sát chặt chẽ. Tuy nhiên, những biến động an ninh gần đây, từ xung đột tại Ukraine đến các mối đe dọa phi truyền thống như tấn công mạng, phá hoại và chiến tranh thông tin, đang đặt ra yêu cầu thay đổi vai trò của cơ quan này.

Giới chức Đức nhận định môi trường an ninh hiện nay không còn rạch ròi giữa thời chiến và thời bình. Các mối đe dọa “lai” ngày càng phổ biến, bao gồm hoạt động gián điệp, phá hoại cơ sở hạ tầng, hay các chiến dịch gây bất ổn. Trong bối cảnh đó, việc chỉ dừng lại ở thu thập thông tin được cho là chưa đủ.

Theo định hướng cải cách đang được xây dựng, BND có thể được trao quyền triển khai các “biện pháp chủ động”, chẳng hạn như làm gián đoạn các hệ thống điều hành chiến dịch tấn công mạng hoặc gây nhiễu các cơ sở phục vụ hoạt động thù địch ở nước ngoài. Những biện pháp này chỉ được xem xét khi tồn tại mối đe dọa cụ thể và phải trải qua quy trình phê duyệt nghiêm ngặt từ cơ quan giám sát độc lập.

Dự thảo cũng đề xuất mở rộng đáng kể phạm vi giám sát viễn thông chiến lược, bao gồm khả năng lưu trữ và phân tích nội dung liên lạc trên quy mô lớn, thay vì chỉ giới hạn ở dữ liệu kỹ thuật như trước đây.

Việc mở rộng quyền hạn cho BND đặt ra nhiều tranh luận pháp lý. Hiến pháp Đức từ lâu duy trì nguyên tắc phân tách rõ ràng giữa hoạt động tình báo và quyền lực cưỡng chế, nhằm tránh nguy cơ hình thành một bộ máy an ninh quá mức tập trung.

Việc cải cách BND diễn ra trong bối cảnh Đức và châu Âu tìm cách nâng cao năng lực tự chủ về an ninh, đồng thời giảm phụ thuộc vào nguồn thông tin tình báo từ bên ngoài. Nếu được thông qua, đây sẽ là một trong những thay đổi lớn nhất đối với cấu trúc và chức năng của cơ quan tình báo Đức kể từ khi thành lập.

Hiện dự luật vẫn đang trong giai đoạn chuẩn bị và chưa được trình chính thức.

Nhật Lệ

Nguồn: The Economist