Để người dân “tự miễn dịch” trước thông tin xấu độc

Không gian mạng đang bị các thế lực thù địch và đối tượng xấu lợi dụng để lan truyền thông tin bịa đặt, sai lệch, xuyên tạc, nhằm tấn công nền tảng tư tưởng của Đảng, gieo hoài nghi, kích động chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân. Giữ vững “thế trận lòng dân” vì thế không thể chỉ trông chờ vào xử lý vi phạm. Điều căn bản là trang bị kiến thức, kỹ năng để người dân biết nhận diện, kiểm chứng, từ đó “tăng sức đề kháng”, tự bảo vệ mình trước thông tin xấu độc.

Cán bộ bản Suối Lóng, xã Tam Chung tuyên truyền cho người dân nâng cao cảnh giác trước thông tin xấu độc trên không gian mạng.

Bản Suối Lóng, xã Tam Chung có 101 hộ với 501 nhân khẩu, 100% đồng bào Mông sinh sống. Điện thoại thông minh đã đến từng nhà, mạng xã hội mở ra tiện ích mới, nhưng cũng kéo theo rủi ro. Cán bộ xã và bản đã đẩy mạnh tuyên truyền về kỹ năng tham gia mạng xã hội, phòng chống ma túy, đồng thời cảnh báo phương thức, thủ đoạn của tội phạm. Người dân cũng được hướng dẫn nhận diện thông tin xấu, độc chống phá Đảng, Nhà nước; phân biệt tin sai sự thật, chưa kiểm chứng được tuyên truyền trên không gian mạng...

Cùng với đó, cán bộ bản cũng tuyên truyền về những chiêu trò lừa đảo đang phổ biến như giả danh công an, viện kiểm sát, tòa án gọi điện yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, số tài khoản ngân hàng và chuyển tiền để “xác minh điều tra”, “giải quyết vụ án”; mạo danh người thân trên facebook, zalo để vay mượn tiền; dụ dỗ đầu tư tài chính... Những thủ đoạn này đánh vào tâm lý sợ hãi và lòng tin. Nếu thiếu cảnh giác, người dân rất dễ bị dẫn dắt.

Bí thư chi bộ, Trưởng bản Suối Lóng, Giàng A Chua cho biết: “Mình luôn dặn bà con đọc được thông tin gì lạ, thấy nói gì mà chưa hiểu là phải hỏi trưởng bản, hỏi công an xã, hỏi con cháu chứ không được làm theo”. Cũng theo anh Chua, cách tuyên truyền hiệu quả nhất là nói bằng tình huống thật, để dân dễ nhớ và tự phòng tránh.

Song song với tuyên truyền trực tiếp, xã Tam Chung cũng chủ động làm công tác tư tưởng trên không gian mạng. Bí thư Đảng ủy xã Lương Thị Tuân cho biết: Ngoài lồng ghép trong các cuộc họp dân và sinh hoạt chi bộ, xã tăng cường tuyên truyền trên các trang, nhóm; đăng tải chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tình hình phát triển kinh tế - xã hội, phong trào thi đua; gương người tốt, việc tốt. “Nếu mình bỏ trống không gian mạng thì tin xấu sẽ xâm nhập. Muốn dân tin, phải có thông tin đúng, kịp thời, dễ hiểu”, đồng chí Tuân nhấn mạnh.

Còn đối với lực lượng trẻ, được xác định là những tuyên truyền viên quan trọng để lan tỏa thông tin tích cực và xây dựng văn hóa ứng xử trên không gian mạng. Từ ý nghĩa đó, mới đây, Đoàn Thanh niên phường Hạc Thành phối hợp với Đoàn Thanh niên Công an tỉnh, Trường Cao đẳng Y tế Thanh Hóa và Trường Đại học Hồng Đức tổ chức diễn đàn “Thanh niên với công tác đấu tranh phòng, chống thông tin xấu độc trên không gian mạng”, với hơn 300 đoàn viên, sinh viên tham gia. Qua diễn đàn, đoàn viên, sinh viên được trang bị kỹ năng nhận diện tin xấu độc, hiểu ranh giới giữa quyền tự do ngôn luận và hành vi vi phạm pháp luật; đồng thời được giới thiệu “Bộ quy tắc ứng xử trên mạng xã hội”.

Bí thư Đoàn Trường Đại học Hồng Đức, Trương Ngọc Bình chia sẻ: “Chống thông tin xấu không phải là tranh cãi cho thắng. Điều quan trọng là kiểm chứng, không vội chia sẻ và biết lan tỏa điều tích cực. Mỗi bạn trẻ làm đúng sẽ là một “lá chắn” cho gia đình, bạn bè miễn nhiễm với những điều không tốt trên không gian mạng”.

Chủ trương của Đảng đã được xác định trong Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị khóa XII về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Nghị quyết nhấn mạnh đây là công việc tự giác, thường xuyên của cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội; của từng địa phương, cơ quan, đơn vị, cán bộ, đảng viên, trước hết là người đứng đầu. Điều đó đòi hỏi phải chủ động cung cấp thông tin chính thống, kịp thời định hướng, không để khoảng trống cho tin đồn lấn át...

Thực tế cho thấy, Thanh Hóa đã có những kết quả cụ thể trong công tác phát hiện và xử lý vi phạm. Trong 2 năm 2024-2025, các cơ quan chức năng liên quan của tỉnh đã phát hiện, xác minh, đấu tranh, xử lý gần 200 trường hợp đăng tải tin, bài sai sự thật, lan truyền thông tin xấu độc trên internet; xử phạt vi phạm hành chính hàng chục trường hợp; răn đe, yêu cầu bóc gỡ bài viết và cam kết không tái phạm. Gần 400 tin bài sai sự thật, có tính chất lăng mạ, xúc phạm nhân phẩm, danh dự tổ chức và cá nhân cũng đã được bóc gỡ kịp thời.

Tuy nhiên, việc xử lý các hành vi vi phạm chỉ là một vấn đề, quan trọng hơn vẫn là phòng ngừa bằng “miễn dịch xã hội”. Muốn vậy, cần tăng cường truyền thông chính thống theo hướng dễ hiểu, dễ nhớ; nâng cao kỹ năng số trong trường học, ở các đoàn thể, thôn bản và duy trì cơ chế tiếp nhận, phản hồi thông tin nhanh, rõ ràng để dập tắt tin đồn từ sớm.

Từ thực tế cho thấy, khi mỗi người dân biết tự đặt câu hỏi “ai nói, nói để làm gì, có bằng chứng không” thì những thông tin bịa, xấu độc sẽ khó có “đất sống”. Khi cơ sở chủ động thông tin và đối thoại thực chất, “thế trận lòng dân” sẽ ngày càng vững chắc, cả ở trong đời sống thực tại lẫn trên không gian số.

Bài và ảnh: Xuân Minh