Chính trường Bulgaria rung chuyển trước thềm gia nhập Eurozone

Chính phủ Bulgaria đã đồng loạt từ chức sau khi làn sóng biểu tình trên khắp cả nước bùng nổ phản đối dự thảo ngân sách và cách điều hành kinh tế. Động thái này diễn ra ngay trước phiên họp Quốc hội xem xét đề xuất bất tín nhiệm thứ sáu do phe đối lập khởi xướng.

Chính phủ Bulgaria từ chức sau các cuộc biểu tình quy mô lớn chỉ vài tuần trước khi quốc gia này dự kiến ​​gia nhập khu vực đồng euro. Ảnh: CBS.

Thủ tướng Rosen Zhelyazkov ngày 11/12 tuyên bố, việc rời nhiệm sở là “lắng nghe tiếng nói của người dân”, trong bối cảnh sự bất mãn lan rộng nhiều tuần qua liên quan đến chính sách kinh tế. Dù đề xuất bất tín nhiệm sau đó không được thông qua khi chỉ giành được 106/240 phiếu, liên minh cầm quyền vẫn quyết định rút lui.

Nội các của ông Zhelyazkov nhậm chức từ tháng 1/2025, được kỳ vọng dẫn dắt Bulgaria hoàn tất bước cuối cùng để gia nhập eurozone vào ngày 1/1/2026. Tuy nhiên, dự thảo ngân sách 2026, bao gồm kế hoạch tăng thuế, tăng đóng góp an sinh xã hội và mở rộng chi tiêu cho lực lượng an ninh, tư pháp, đã châm ngòi cho làn sóng phản đối. Nhiều người dân cho rằng việc phân bổ ngân sách cho những cơ quan bị mất niềm tin là “không hợp lý”, nhất là khi Bulgaria liên tục đứng cuối bảng xếp hạng chống tham nhũng của EU.

Căng thẳng càng leo thang khi chính phủ bị cáo buộc gây sức ép lên phe đối lập, đặc biệt sau vụ bắt giữ kéo dài nhiều tháng đối với Thị trưởng Varna, ông Blagomir Kotsev người bác bỏ mọi cáo buộc tham nhũng. Đến ngày 11/12, hàng chục nghìn người đã xuống đường tại Sofia và nhiều thành phố, tạo nên phong trào biểu tình lớn nhất kể từ năm 1989, với thành phần người tham gia rất đa dạng.

Làn sóng biểu tình trên khắp cả Bulgaria bùng nổ phản đối dự thảo ngân sách và cách điều hành kinh tế của chính phủ. Ảnh: AP.

Trong khi một bộ phận người dân ủng hộ mạnh mẽ việc gia nhập Eurozone để thúc đẩy hội nhập sâu hơn với châu Âu, một số nhóm khác lo ngại lạm phát tăng, hoặc phản đối chính sách thân phương Tây của nội các trong vấn đề Ukraine, muốn duy trì quan hệ gần gũi hơn với Nga.

Bất ổn chính trị làm dấy lên lo ngại về tiến trình gia nhập eurozone, nhất là khi việc chuyển đổi đơn vị tiền tệ đòi hỏi kỷ luật ngân sách và giám sát kinh tế chặt chẽ. Các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu chính phủ ổn định có thể khiến doanh nghiệp lợi dụng chênh lệch giá, gây áp lực lên chi phí sinh hoạt. Dù vậy, nhiều ý kiến cho rằng làn sóng biểu tình lần này thể hiện rõ sức nặng của xã hội dân sự và có thể tạo ra thay đổi tích cực.

Thu Uyên

Nguồn: Reuters, Euronews