Bảo vệ môi trường trong xây dựng nông thôn mới

Chương trình XDNTM không chỉ hướng tới mục tiêu nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân mà còn đặt ra yêu cầu xây dựng môi trường sống xanh – sạch – đẹp, bền vững. Đây là mục tiêu quan trọng, trở thành tiêu chí thiết yếu để các địa phương nâng cao chất lượng XDNTM, góp phần thay đổi diện mạo nông thôn ngày càng khang trang, sạch, đẹp.

Người dân xã Thọ Xuân thu gom rác thải, vỏ bao gói thuốc bảo vệ thực vật ngoài đồng ruộng.

Tại xã Thọ Xuân, nhằm thực hiện hiệu quả tiêu chí môi trường trong XDNTM, hội cựu chiến binh xã đã tích cực triển khai và duy trì mô hình thu gom vỏ bao gói thuốc bảo vệ thực vật ngoài đồng ruộng, góp phần kiểm soát rác thải nguy hại trong sản xuất nông nghiệp, hướng đến nền nông nghiệp sạch, bền vững. Theo đó, hội đã phối hợp với Công ty CP Môi trường Nghi Sơn thu gom, vận chuyển và xử lý vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật theo đúng quy định. Bên cạnh việc xây dựng khoảng 300 bể chứa, hội viên thường xuyên tổ chức ra quân dọn vệ sinh môi trường, thu gom bao bì, chai lọ thuốc bảo vệ thực vật còn rơi vãi trên đồng ruộng, kênh mương, đường nội đồng. Đồng thời, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giải thích để người dân hiểu rõ tác hại của việc xả rác thải không đúng nơi quy định. Ông Lê Xuân Hân, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Thọ Xuân cho biết: “Hoạt động đã thu hút đông đảo hội viên cùng người dân tham gia với tinh thần trách nhiệm cao, tạo khí thế sôi nổi, lan tỏa ý thức bảo vệ môi trường trong cộng đồng. Đến nay, trên địa bàn xã không còn tình trạng vỏ thuốc bảo vệ thực vật bị vứt bừa bãi như trước đây, cảnh quan môi trường được cải thiện rõ rệt”.

Cùng với đó, các hội, đoàn thể khác còn tích cực tuyên truyền, phát động Nhân dân thực hiện nhiều phong trào, mô hình như: Đường cây thanh niên, đường tranh bích họa, cột điện nở hoa, phân loại và xử lý rác thải hữu cơ tại hộ gia đình, ngày chủ nhật xanh... Nhất là triển khai rộng rãi mô hình khu dân cư sáng - xanh - sạch - đẹp - an toàn tại các khu dân cư. Từ đó, phấn đấu nâng cao tỷ lệ hộ gia đình thực hiện thu gom, xử lý nước thải sinh hoạt; tỷ lệ hộ gia đình thực hiện phân loại chất thải rắn đạt 80% trở lên và có túi, thùng đựng rác riêng biệt; trên 90% tuyến đường trục xã, trục thôn, đường ngõ xóm có điện chiếu sáng; 100% tuyến đường xã được bê tông hóa hoặc nhựa hóa mặt đường...

Trên hành trình XDNTM, xã Thiệu Trung xác định môi trường là một trong những tiêu chí khó; nhất là địa phương có làng nghề đúc đồng, hoạt động sản xuất ảnh hưởng trực tiếp tới môi trường. Ông Vũ Đình Nghinh, Bí thư chi bộ thôn 5 Trà Đông cho biết: “Thông qua loa truyền thanh, nhóm zalo cộng đồng, chúng tôi đã tuyên truyền tới các cơ sở sản xuất thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường; chú trọng xử lý chất thải, khí thải, cải tiến công nghệ, trang bị bảo hộ lao động đầy đủ, trồng cây xanh xung quanh khuôn viên nhà xưởng để giảm thiểu tiếng ồn và lọc không khí... Cùng với đó, tăng cường kiểm tra, nhắc nhở, yêu cầu các chủ hộ thực hiện ký cam kết tuân thủ quy định về bảo vệ môi trường”.

Theo anh Lê Minh Đạo, chủ cơ sở đúc đồng Đạo Thúy: “Để hạn chế ô nhiễm môi trường, chúng tôi đã trang bị dụng cụ thu gom bụi, hút khí độc tại vị trí lò nung và các công đoạn gia công cơ khí; trang bị khẩu trang, kính, găng tay... cho công nhân để giảm tiếp xúc trực tiếp với bụi kim loại và khí độc. Bên cạnh đó, chuyển đổi từ lò than thủ công sang lò điện, sử dụng nguyên liệu đốt sạch để giảm khí độc, thu gom nước thải và xử lý trước khi thải ra môi trường...”. Trên địa bàn xã, nhiều phong trào cũng đã được triển khai, như: Ngày chủ nhật xanh, tuyến đường hoa – cây xanh, gia đình xanh – sạch – đẹp, phụ nữ hạn chế rác thải nhựa, thanh niên tình nguyện vì môi trường xanh, biến rác thành tiền... Người dân cũng đã chấp hành quy định pháp luật về bảo vệ môi trường; nhân rộng các mô hình nông nghiệp an toàn, chăn nuôi an toàn sinh học...

Thực tiễn cho thấy, tại những xã chú trọng thực hiện tốt tiêu chí môi trường như: Hoa Lộc, Hoằng Hóa, Nga Sơn,Yên Định, Thiệu Hóa..., đời sống vật chất và tinh thần của người dân được nâng cao rõ rệt. Nhiều giải pháp đã được thực hiện có hiệu quả như tuyên truyền, vận động với nhiều hình thức như lắp đặt panô, khẩu hiệu... Nhân rộng các mô hình như phân loại rác thải tại nguồn kết hợp chống rác thải nhựa, xử lý chất thải rắn sinh hoạt hữu cơ làm phân bón vi sinh quy mô hộ gia đình, triển khai các mô hình điểm về hàng rào xanh, cây bóng mát... Qua đó, cảnh quan nông thôn khang trang, sạch đẹp không chỉ tạo diện mạo mới cho làng quê mà còn phát huy giá trị sinh thái tự nhiên, góp phần hình thành nếp sống văn minh, nâng cao ý thức, trách nhiệm của cộng đồng trong gìn giữ và bảo vệ môi trường.

Bài và ảnh: Lê Ngọc