Triển khai các biện pháp phục vụ nước tưới sản xuất nông nghiệp

Trên địa bàn huyện Ngọc Lặc (cũ) có 155 công trình thủy lợi, ngoài hồ Cống Khê (xã Ngọc Lặc) theo thiết kế có dung tích chứa 4 triệu 325 nghìn m3 nước, còn lại là hồ, đập vừa và nhỏ. Trong đó, Công ty TNHH MTV Sông Chu - Chi nhánh Thủy lợi Ngọc Lặc (sau đây gọi là Chi nhánh Thủy lợi Ngọc Lặc) quản lý, khai thác 9 hồ, 1 đập và hệ thống kênh bắc sông Chu - nam sông Mã dài 11,35km, phục vụ nước tưới cho khoảng 900ha cây trồng của 6 xã (Ngọc Lặc, Thạch Lập, Ngọc Liên, Minh Sơn, Nguyệt Ấn, Kiên Thọ) vụ chiêm xuân 2025-2026.

Hồ Cống Khê do Chi nhánh Thủy lợi Ngọc Lặc quản lý đã tích đủ nước theo thiết kế phục vụ sản xuất vụ chiêm xuân tới.

Các công trình còn lại do các xã trên địa bàn quản lý hầu hết được xây dựng từ năm 1984 trở về trước. Nhiều công trình như hồ Hón Vắt, hồ Bai Than, hồ Hang Rùa (xã Ngọc Lặc), hồ Hón Hang, hồ Vùng Thổ, hồ Bai Đa (xã Minh Sơn), hồ Bàn Nang (xã Thạch Lập)... đã xuống cấp, lòng hồ bồi lắng, nhiều vị trí bị sạt lở, tràn hư hỏng nặng, không phát huy được hiệu quả phục vụ sản xuất như thiết kế.

Để đảm bảo an toàn cho các hồ, đập, phục vụ sản xuất và dân sinh, trong mùa mưa bão vừa qua Chi nhánh Thủy lợi Ngọc Lặc đã triển khai phương án phòng, chống lụt, bão theo phương châm “4 tại chỗ” đối với từng công trình. Huy động vật tư dự phòng tại chỗ để phục vụ phòng, chống lụt, bão như đá hộc, bao tải, rọ thép, cọc tre... Tổ chức kiểm tra, duy tu, bảo dưỡng, sửa chữa kịp thời, bảo đảm các hồ chứa an toàn; chủ động tích nước tại các hồ chứa theo thiết kế. Phân công nhiệm vụ cho kỹ sư, công nhân kỹ thuật thay ca thường trực tại đầu mối công trình để giải quyết các sự cố và vận hành kịp thời phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Chủ động triển khai các giải pháp chủ động cấp nước tưới cho cây trồng vụ chiêm xuân tới, với phương châm “Nhà nước và Nhân dân cùng làm”, các xã đã đầu tư kinh phí, công lao động, vật liệu tại chỗ để làm mới, tu sửa hàng chục công trình thủy lợi; xây kiên cố kênh mương nội đồng, kênh chính các hồ thủy lợi... Các tháng mùa khô năm 2025 Chi nhánh Thủy lợi Ngọc Lặc đã tham mưu cho các xã trên địa bàn phát động Nhân dân góp công sức nạo vét thủy lợi nội đồng và mặt ruộng, khắc phục tạm thời các công trình thủy lợi bị xuống cấp, hư hỏng trong các cơn bão và mưa lũ vừa qua. Nạo vét, khơi thông dòng chảy các tuyến kênh mương, sửa chữa những hư hỏng nhỏ của công trình, đắp bờ vùng, bờ thửa để giữ nước. Ngoài ra, các xã, thôn còn phát huy nội lực thi công các công trình như bai, đập nhỏ tạm thời dâng nước từ dòng chảy sông, suối để tưới hỗ trợ cây trồng...

Giám đốc Chi nhánh Thủy lợi Ngọc Lặc Lê Đình Thắng, cho biết: “Khắc phục hậu quả các cơn bão và mưa, lũ vừa qua, chi nhánh đã chủ động kiểm tra, duy tu, bảo dưỡng, sửa chữa, bảo đảm các hồ chứa và đập an toàn, phát huy hiệu quả phục vụ sản xuất và dân sinh. Hiện nay, một số đập thủy lợi như Bai Đu; đập và kênh Bai Nhãn... đã cơ bản hoàn thành sửa chữa. Chủ động nạo vét các tuyến kênh đơn vị quản lý với tổng khối lượng đã đào đắp hơn 413,4m3 đất, đá; dẫn nước từ đầu mối đến mặt ruộng thông thoáng. Xây dựng và triển khai phương án tưới đến từng công trình như quản lý nguồn nước hồ, đập gắn với tưới nước tiết kiệm; điều tiết nước tưới các hồ thủy lợi phân đợt khoa học, hợp lý”.

Để nâng cao công tác tưới nước, về lâu dài đề nghị Nhà nước tiếp tục quan tâm đầu tư kinh phí xây dựng mới các công trình hồ, đập ở khu vực miền núi theo quy hoạch để tăng khả năng trữ nước, khai thác nước phục vụ sản xuất. Xây dựng các hồ điều hòa khu vực thấp trũng vừa làm nhiệm vụ trữ nước, vừa tiêu thoát nước, đảm bảo an ninh nguồn nước, phục vụ sản xuất. Người dân cần tích cực trồng và bảo vệ rừng trên địa bàn, nhất là rừng phòng hộ đầu nguồn, bảo đảm cân bằng sinh thái, tạo nguồn sinh thủy, giữ được nguồn nước cho các hồ, đập phục vụ sản xuất và dân sinh.

Bài và ảnh: Nguyễn Quân