Tích cực ứng dụng khoa học - kỹ thuật trong trồng trọt

Trước những tác động mạnh mẽ của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, biến đổi khí hậu cùng những yêu cầu khắt khe của thị trường... đang đặt ra những khó khăn, thách thức rất lớn đối với sản xuất nông nghiệp. Việc tích cực ứng dụng khoa học - kỹ thuật (KHKT) vào sản xuất không chỉ là giải pháp tối ưu giải quyết vấn đề trên mà còn là một tất yếu để nâng cao năng suất, chất lượng, sức cạnh tranh của sản phẩm.

Mô hình trồng dưa Kim Hoàng hậu trong nhà màng ở xã Hồ Vương.

Trong sản xuất lúa, người dân xã Thiệu Hóa đã ứng dụng cơ giới hóa vào các khâu như làm đất, gieo cấy, thu hoạch... nhưng khâu phun thuốc bảo vệ thực vật vẫn thực hiện thủ công. Khi người dân thực hiện phun thuốc, một phần diện tích lúa đã bị giẫm đạp lên nên ảnh hưởng đến sự phát triển. Vì vậy, vụ xuân 2026, Hội Nông dân xã Thiệu Hóa đã phối hợp với thôn Nguyên Hưng tổ chức phun thuốc bảo vệ thực vật bằng máy bay không người lái. Ông Hoàng Đình Quế, Chủ tịch Hội Nông dân xã Thiệu Hóa, cho biết: “Máy bay không người lái tích hợp rất nhiều chức năng hiện đại như hệ thống định vị vệ tinh giúp máy bay có thể bay hoàn toàn tự động, lập bản đồ khu vực cần phun và kiểm soát hoạt động phun theo chu trình đã được lập sẵn; chủ động được thời gian phun thuốc với khả năng phun thuốc ban đêm, có thể phun trên diện tích rộng, địa hình phức tạp và trên nhiều loại cây trồng... Khi phun, thuốc sẽ được tách ra thành những hạt mịn nhỏ và phun đều lên các bộ phận của cây trồng, công nghệ phun li tâm giúp cho việc tiếp xúc mặt dưới lá hiệu quả hơn, giúp giảm tình trạng tồn dư thuốc; giảm thất thoát 30% thuốc; tiết kiệm nước đến 90%”.

Nếu như trước đây, nông dân phải mất từ 1 - 2 tiếng mới phun xong khu ruộng thì giờ đây, các cán bộ kỹ thuật chỉ đứng từ xa để điều khiển và mất khoảng 10 phút là có thể phun xong trên cùng diện tích. Bên cạnh đó, người dân có thể chủ động được thời gian phun thuốc với khả năng phun thuốc ban đêm... nhất là bảo vệ sức khỏe trong quá trình chăm sóc lúa.

Việc ứng dụng KHKT vào sản xuất nông nghiệp đã có nhiều bước tiến quan trọng, góp phần nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường, tiết giảm nhân công lao động, chi phí sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế so với diện tích sản xuất nông nghiệp truyền thống. Một số ứng dụng được người dân áp dụng rộng rãi như trồng rau, củ, hoa trong nhà màng, nhà lưới, sử dụng hệ thống tưới tự động, tưới tiết kiệm; sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, Global GAP, hữu cơ; áp dụng công nghệ tưới nước nhỏ giọt, tưới phun mưa, kết hợp bón phân qua nước theo công nghệ NETTAFIM; đưa nhiều giống lúa mới có năng suất, chất lượng cao vào sản xuất. Tại nhiều địa phương có điều kiện sản xuất nông nghiệp, người dân đã bắt đầu áp dụng các công nghệ hiện đại giúp tự động hóa quy trình sản xuất, tối ưu nước, phân bón; giảm sâu bệnh như hệ thống cảm biến đo độ ẩm đất, nhiệt độ và ánh sáng; hệ thống tưới tiêu và dinh dưỡng, giúp cây trồng phát triển tối ưu; ứng dụng phân bón hữu cơ vi sinh và chế phẩm sinh học để cải tạo đất, bảo vệ môi trường... Cùng các loại máy móc hiện đại như: Thiết bị thông minh dùng để phun thuốc bảo vệ thực vật, máy xới đất đa năng, máy thu hoạch nông sản, máy cắt cành...

Để tạo điều kiện cho người dân tiếp cận với các tiến bộ KHKT mới, tại nhiều địa phương đã triển khai các hoạt động như: Tổ chức các buổi hội thảo, tập huấn chia sẻ kinh nghiệm nhằm chuyển giao, ứng dụng tiến bộ KHKT vào sản xuất. Các HTX dịch vụ nông nghiệp đã hỗ trợ, định hướng cho người dân về những mô hình sản xuất nông nghiệp phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng và tập quán sản xuất. Cùng với đó, tạo điều kiện thuận lợi, thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp để người dân được tiếp cận với phương pháp chăm sóc cây trồng mới, máy móc hiện đại..., đẩy mạnh nghiên cứu, lựa chọn các giống cây trồng mới có năng suất, chất lượng cao để đưa vào sản xuất...

Việc ứng dụng KHKT vào trồng trọt đã và đang được các địa phương trên địa bàn tỉnh tích cực thực hiện. Từ đó, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế từ 15 đến 20% so với diện tích sản xuất nông nghiệp truyền thống. Tuy nhiên, bên cạnh các chính sách của tỉnh, sự hỗ trợ của chính quyền các địa phương, người dân cũng nên chủ động hơn nữa trong việc tìm tòi, học hỏi, đáp ứng đủ trình độ để tiếp nhận, ứng dụng KHKT, máy móc hiện đại vào sản xuất.

Bài và ảnh: Lê Ngọc