Thủy điện Trung Sơn chủ động vận hành an toàn công trình trước mùa mưa lũ

Trước mùa mưa lũ năm 2026, Công ty TNHH MTV Thủy điện Trung Sơn (TSHPCo) đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm “mục tiêu kép”: Vận hành an toàn công trình và chủ động ứng phó thiên tai, giảm thiểu rủi ro cho khu vực hạ du.

Kiểm tra thông số vận hành tại Nhà máy Thủy điện Trung Sơn.

Hiện nay các tổ máy của Nhà máy Thủy điện Trung Sơn đang vận hành ổn định, tin cậy; công tác sửa chữa, bảo dưỡng định kỳ đã hoàn thành đúng kế hoạch, bảo đảm các tổ máy luôn trong trạng thái sẵn sàng phát điện, đáp ứng yêu cầu huy động của hệ thống điện quốc gia. Hệ thống nguồn điện tự dùng, nguồn dự phòng Diesel, hệ thống SCADA và thông tin liên lạc của công ty đều được duy trì vận hành ổn định.

Đáng chú ý, trong năm 2025 hồ chứa Thủy điện Trung Sơn đã trải qua 5 trận lũ lớn. Trận lũ có lưu lượng đỉnh cao nhất đạt 3.038m3/s vào ngày 2/8/2025; lưu lượng xả lớn nhất về hạ du đạt 2.210,66m3/s. Tổng lượng nước xả về hạ du trong mùa lũ năm 2025 lên tới hơn 4,59 tỷ m3 nước. Tuy nhiên, quá trình vận hành hồ chứa luôn tuân thủ nghiêm quy trình vận hành liên hồ trên lưu vực sông Mã, bảo đảm an toàn cho công trình và khu vực hạ du. Kết quả kiểm tra thực tế cho thấy các hạng mục đầu mối của công trình hiện đang vận hành bình thường, an toàn; các chỉ số quan trắc đập đều nằm trong giới hạn cho phép.

Để giám sát chặt chẽ tình trạng công trình, TSHPCo hiện duy trì hệ thống quan trắc hiện đại với tổng cộng 286 thiết bị các loại, trong đó có 250 thiết bị kết nối tự động về hệ thống ADAS để thu thập dữ liệu liên tục. Hệ thống này bao gồm các thiết bị quan trắc chuyển vị thân đập, lưu lượng thấm, áp lực thấm dưới đáy đập, ứng suất và nhiệt độ trong thân đập, động đất, mực nước ngầm và độ mở khe nhiệt. Theo kết quả phân tích quan trắc đến tháng 5/2026, toàn bộ các thông số kỹ thuật đều nhỏ hơn giới hạn thiết kế. Lưu lượng thấm thực tế chỉ ở mức 12,5m3/giờ, thấp hơn nhiều so với giới hạn thiết kế 55,8m3/giờ. Sau kiểm định an toàn đập lần thứ hai vào tháng 7/2025, kết quả đánh giá tiếp tục khẳng định đập Thủy điện Trung Sơn vẫn vận hành an toàn.

Đối với hồ chứa, qua kiểm tra trước mùa mưa lũ năm 2026, khu vực bờ hồ cơ bản ổn định, chưa xuất hiện các vị trí sạt trượt ảnh hưởng đến công trình đầu mối. Theo kết quả đo đạc, dung tích hồ chứa hiện còn khoảng 88,14% so với thiết kế ban đầu, cho thấy hồ vẫn đáp ứng tốt yêu cầu tích nước, phát điện và phòng chống lũ.

Song song với công tác kỹ thuật, TSHPCo đặc biệt chú trọng triển khai các phương án phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn. Công ty đã kiện toàn ban chỉ huy phòng thủ dân sự, xây dựng phương án ứng phó thiên tai, duy trì nghiêm chế độ trực vận hành và phối hợp thường xuyên với chính quyền địa phương khu vực hạ du. Hệ thống cảnh báo vận hành xả lũ gồm 16 còi cảnh báo và 5 hệ thống cảnh báo bằng lời nói đã được kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ và luôn trong trạng thái sẵn sàng hoạt động. Bên cạnh đó, công ty còn duy trì đồng bộ nhiều nguồn điện dự phòng, hệ thống điện thoại vệ tinh, bộ đàm và hệ thống SCADA nhằm bảo đảm thông tin liên lạc thông suốt trong mọi tình huống thiên tai.

TSHPCo cũng đang tiếp tục cập nhật và triển khai Kế hoạch hành động khẩn cấp (EPP), đồng thời tổ chức tuyên truyền, phổ biến tài liệu ứng phó thiên tai cho 18 xã thuộc tỉnh Thanh Hóa và tỉnh Phú Thọ cùng 30 bản, xóm, khu vực hạ du công trình. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao khả năng phối hợp, chủ động ứng phó của chính quyền và người dân khi xảy ra các tình huống khẩn cấp liên quan đến vận hành hồ chứa.

Mới đây, các đoàn kiểm tra của Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Văn phòng Chỉ huy Phòng chống thiên tai tỉnh, Sở Công Thương, cùng các sở, ngành và địa phương khu vực hạ du đã kiểm tra thực tế tại công trình. Qua kiểm tra, các đoàn công tác đánh giá cao tinh thần chủ động của TSHPCo trong công tác quản lý an toàn đập, vận hành hồ chứa và triển khai các phương án ứng phó thiên tai trước mùa mưa lũ năm 2026. Qua kiểm tra thực tế, công trình Thủy điện Trung Sơn được đánh giá vận hành ổn định, an toàn; các phương án ứng phó thiên tai, chuẩn bị vật tư, nhân lực, thiết bị đều được triển khai bài bản và đầy đủ, đáp ứng mục tiêu phát điện và cắt lũ cho hạ du.

Bài và ảnh: Minh Hằng