Thượng viện Mỹ tạm hoãn xem xét dự luật quốc phòng do bất đồng về Iran và Israel

Các thượng nghị sĩ đảng Dân chủ tại Thượng viện Mỹ ngày 14/7 đã ngăn chặn việc mở tranh luận về Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng (NDAA), dự luật chính sách quốc phòng thường niên của Mỹ, trong bối cảnh bất đồng gia tăng liên quan đến chiến dịch quân sự của Tổng thống Donald Trump đối với Iran và các điều khoản mở rộng hợp tác quốc phòng với Israel.

Trụ sở Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. Ảnh: Reuters.

Trong cuộc bỏ phiếu theo đường lối đảng phái, Thượng viện đã bác đề nghị mở tranh luận về dự luật với tỷ lệ 50 phiếu thuận và 46 phiếu chống, không đạt số phiếu cần thiết để thúc đẩy tiến trình xem xét. Đây được xem là một trở ngại hiếm gặp đối với NDAA, vốn là một trong số ít dự luật được Quốc hội Mỹ thông qua hằng năm.

Lãnh đạo phe thiểu số tại Thượng viện Chuck Schumer cho rằng, Quốc hội không thể xem xét dự luật quốc phòng trong khi bỏ qua những tranh cãi liên quan đến chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm vào Iran. Ông nhấn mạnh các vấn đề an ninh quốc gia cấp bách cần được giải quyết trước khi tiếp tục thảo luận về dự luật.

Bên ngoài Quốc hội, liên minh gồm 14 tổ chức hoạt động trong các lĩnh vực tự do dân sự, chính sách đối ngoại và phản chiến cũng kêu gọi các nghị sĩ phản đối NDAA nếu không được bỏ phiếu đối với một sửa đổi nhằm cấm sử dụng ngân sách liên bang cho chiến dịch quân sự của Mỹ tại Iran. Các tổ chức này cho rằng Quốc hội cần thực thi quyền kiểm soát ngân sách theo Hiến pháp đối với các quyết định liên quan đến chiến tranh.

Mỹ triển khai hệ thống tên lửa MIM-104 Patriot tại Lithuania. Ảnh: The Defence Blog.

Ngoài vấn đề Iran, nhiều nghị sĩ Dân chủ còn phản đối các điều khoản trong dự luật nhằm tăng cường hợp tác quân sự và tình báo giữa Mỹ và Israel. Một trong những nội dung gây tranh cãi yêu cầu Lầu Năm Góc chỉ định một quan chức điều phối hợp tác công nghệ quốc phòng giữa hai nước, bao gồm nghiên cứu, phát triển, sản xuất vũ khí và tích hợp các công nghệ quân sự.

Dự luật cũng đề xuất mở rộng cơ chế chia sẻ và hợp nhất dữ liệu tình báo giữa Mỹ và Israel. Một số tổ chức nhân quyền bày tỏ lo ngại cơ chế này có thể khiến Mỹ tiếp nhận dữ liệu được thu thập từ các chương trình giám sát quy mô lớn của Israel.

Trước cuộc bỏ phiếu, các thượng nghị sĩ Dân chủ đã gửi thư tới các đồng nghiệp, kêu gọi chưa thông qua NDAA cho đến khi các điều khoản liên quan được tranh luận đầy đủ. Thượng nghị sĩ Van Hollen cũng cho rằng, dự luật sẽ làm gia tăng chi tiêu quốc phòng, đồng thời mở rộng hợp tác quân sự và tình báo với Israel mà không đặt ra các giới hạn đối với chiến dịch quân sự của Mỹ tại Iran.

Động thái trên phản ánh những thay đổi trong quan điểm của một bộ phận đảng Dân chủ đối với Israel. Theo kết quả khảo sát của Reuters/Ipsos công bố hồi tháng 6, tỷ lệ cử tri Dân chủ bày tỏ sự ủng hộ Israel đã giảm từ 59% năm 2018 xuống còn 22% vào tháng 5 năm nay.

Minh Phương

Nguồn: Aljazeera.