Thủ tướng Mette Frederiksen thất thế trong bầu cử, Đan Mạch sắp bước vào đàm phán liên minh

Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen và đảng Xã hội Dân chủ của bà đang đối mặt với một kết quả bầu cử đầy thách thức sau cuộc tổng tuyển cử sớm vào ngày 24/3. Đảng Xã hội Dân chủ của bà Frederiksen dù vẫn giữ vị trí đảng lớn nhất nhưng đã ghi nhận kết quả tệ nhất trong hơn một thế kỷ, khi dẫn đầu về số phiếu nhưng mất thế đa số tại quốc hội, khiến khả năng bà tiếp tục nhiệm kỳ thứ ba trở nên mong manh.

Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen phát biểu trước các thành viên Đảng Dân chủ Xã hội của bà tại Quốc hội Đan Mạch ở Copenhagen, Đan Mạch, sau cuộc tổng tuyển cử ngày 24/3/2026. Ảnh : AP

Theo kết quả kiểm phiếu, đảng Dân chủ Xã hội dự kiến chỉ giành được khoảng 38 ghế trong quốc hội Folketing, giảm mạnh so với 50 ghế ở kỳ bầu cử trước. Dù vậy, cán cân tổng thể vẫn cho thấy khối cánh tả có thể nhỉnh hơn với khoảng 84 ghế, so với 77 ghế của phe cánh hữu , mở ra khả năng bà Frederiksen tiếp tục cầm quyền, nhưng với điều kiện phải vượt qua các cuộc đàm phán liên minh phức tạp.

Trong nhiệm kỳ từ năm 2019, bà Frederiksen xây dựng hình ảnh một nhà lãnh đạo cứng rắn, đặc biệt trong các vấn đề an ninh và quan hệ với Tổng thống Mỹ Donald Trump, cũng như lập trường của châu Âu trước cuộc chiến tại Ukraine. Dù bà Frederiksen được đánh giá cao trong việc bảo vệ chủ quyền của Đan Mạch tại Greenland trước các áp lực địa chính trị từ Mỹ, nhưng chiến dịch tranh cử lần này cho thấy ưu tiên của cử tri đã dịch chuyển rõ rệt. Khủng hoảng chi phí sinh hoạt và các tranh cãi chính sách phúc lợi xã hội trở thành tâm điểm, làm suy giảm đáng kể sự ủng hộ dành cho chính phủ.

Đáng chú ý, chính sách nhập cư vốn được bà Frederiksen siết chặt trong những năm qua lại trở thành con dao hai lưỡi. Cử tri cánh tả cho rằng các biện pháp quá hà khắc. Cử tri cánh hữu lại đánh giá chính phủ thiếu hiệu quả và thiếu nhất quán. Sự phân cực này khiến nền tảng ủng hộ truyền thống của bà bị bào mòn từ cả hai phía.

Trong bối cảnh không phe nào giành được đa số áp đảo, vai trò của các đảng trung dung trở nên then chốt, đặc biệt là lực lượng của cựu Thủ tướng Lars Løkke Rasmussen.

Đảng của ông Rasmussen được đánh giá có thể nắm giữ “chìa khóa quyền lực”, có thể quyết định ai sẽ là Thủ tướng tiếp theo.Tuy nhiên, ông đã phát tín hiệu không ủng hộ một liên minh cánh tả thuần túy, đồng thời kêu gọi điều chỉnh các chính sách kinh tế, bao gồm đề xuất thuế tài sản mà bà Frederiksen đưa ra.

Cựu Thủ tướng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen. Ảnh: Anadolu Agency

Ở chiều ngược lại, lãnh đạo đảng Tự do, Bộ trưởng Quốc phòng Troels Lund Poulsen, cũng tỏ ra không mặn mà với việc tiếp tục hợp tác, cho thấy tiến trình đàm phán có thể kéo dài và nhiều bất định.

Kết quả bầu cử lần này không chỉ có ý nghĩa trong nước mà còn được theo dõi chặt chẽ tại Greenland vùng lãnh thổ tự trị có vị trí chiến lược tại Bắc Cực.

Trong bối cảnh Tổng thống Trump từng bày tỏ ý định gia tăng ảnh hưởng tại đây, một chính phủ Đan Mạch suy yếu có thể tạo ra cơ hội để Greenland thúc đẩy các yêu cầu về quyền tự chủ và lợi ích kinh tế.

Dù kết quả bầu cử cho thấy sự suy yếu rõ rệt, cánh cửa nhiệm kỳ thứ ba của bà Frederiksen vẫn chưa khép lại. Tuy nhiên, nếu tiếp tục nắm quyền, bà nhiều khả năng sẽ phải lãnh đạo một chính phủ liên minh mong manh hơn, với dư địa chính sách bị thu hẹp.

Nhật Lệ

Nguồn: Reuters, DW, The Guardian