Thâm canh phục tráng nâng cao năng suất và giá trị kinh tế rừng luồng

Luồng được xem là cây trồng chủ lực mang lại thu nhập chính cho người dân các xã miền núi xứ Thanh, góp phần xóa đói, giảm nghèo. Tuy nhiên, những năm trước đây, người dân khai thác không đúng quy trình kỹ thuật nên rừng luồng trên địa bàn bị thoái hóa, năng suất và chất lượng thấp. Để nâng cao hơn nữa hiệu quả kinh tế từ trồng luồng, các xã đã rà soát, thực hiện thâm canh phục tráng, phát triển rừng luồng theo hướng bền vững, hiệu quả.

Cán bộ Hạt Kiểm lâm Quan Hóa cùng với người dân kiểm tra rừng luồng sau khi được thâm canh phục tráng.

Gia đình ông Hà Văn Khuyển, bản Sài, xã Thiên Phủ có 1,7ha luồng, đây là nguồn thu nhập chính của gia đình ông. Nhưng nhiều năm trước đây, do khai thác luồng tùy tiện, không chăm sóc theo quy trình kỹ thuật nên rừng luồng trên bị thoái hóa, năng suất, chất lượng giảm sút, khiến cuộc sống của gia đình ông gặp nhiều khó khăn. Năm 2022, gia đình ông được hỗ trợ phân bón và được tham gia lớp tập huấn kỹ thuật chăm sóc phục tráng rừng luồng. Sau khi được phục tráng, chăm sóc, diện tích rừng luồng của gia đình ông sinh trưởng, phát triển tốt, cho năng suất cao. Nhờ đó, thu nhập của gia đình ông Khuyển từng bước được nâng lên.

Ông Hà Văn Khuyển cho biết: Những năm trước đây việc phát cành, dọn vệ sinh, bón phân cho rừng luồng là việc làm xa lạ với bà con trong bản. Được thụ hưởng chính sách phát triển vùng luồng thâm canh của tỉnh, tôi cùng với các thành viên trong gia đình tích cực chăm sóc diện tích rừng luồng và bước đầu đạt được những kết quả khả quan. Rừng luồng được bón phân, chăm sóc măng ra nhiều, thân luồng to và thẳng, dóng dài, bán được giá hơn. Đây chính là động lực giúp gia đình tôi nỗ lực, vượt khó để làm giàu ngay trên mảnh đất quê hương mình.

Theo thống kê của UBND xã Thiên Phủ, từ năm 2022 đến nay, thực hiện chính sách phát triển vùng luồng thâm canh của tỉnh, xã thâm canh được 870ha luồng. Đây là diện tích rừng luồng được thâm canh, chăm sóc, bón phân theo đúng kỹ thuật, cây luồng sinh trưởng, phát triển tốt, cho năng suất cao hơn so với trồng rừng truyền thống.

Ông Vi Văn Nguyên, Trưởng Phòng Kinh tế, UBND xã Thiên Phủ, cho biết: Thực hiện thâm canh, phục tráng rừng luồng theo quy trình kỹ thuật đã làm thay đổi căn bản tư duy sản xuất của người dân, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng rừng luồng, nâng cao thu nhập cho người dân. Thời gian tới, xã Thiên Phủ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền đến người dân về ý nghĩa của chính sách hỗ trợ phát triển luồng thâm canh; phối hợp với Hạt Kiểm lâm Quan Hóa tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật chăm sóc, bón phân phục tráng rừng luồng cho người dân; hướng dẫn kỹ thuật trồng xen các cây dược liệu để gia tăng thu nhập. Qua đó, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng cây luồng, cải thiện đời sống người dân.

Năm 2025, các xã vùng thâm canh luồng tập trung của tỉnh thực hiện kế hoạch thâm canh phục tráng 2.780ha rừng luồng năm thứ nhất và bón phân, chăm sóc 4.065ha rừng luồng năm thứ 2. Để đạt được mục tiêu đề ra, các xã vùng thâm canh luồng đã chủ động tuyên truyền hiệu quả phát triển vùng luồng thâm canh; tập huấn kỹ thuật chăm sóc, bón phân, phục tráng rừng luồng cho các hộ dân; triển khai xây dựng phương án quản lý rừng luồng bền vững để cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững. Tăng cường quản lý Nhà nước về bảo vệ, phát triển rừng nói chung, rừng luồng nói riêng.

Từ năm 2016 đến giữa tháng 9/2025, các xã vùng thâm canh luồng tập trung đã mở 259 lớp tập huấn cho 15.690 người dân kỹ thuật chăm sóc, bón phân, thâm canh, phục tráng luồng. Thực hiện phục tráng, thâm canh được 28.290ha luồng, nâng tổng diện tích vùng luồng thâm canh toàn tỉnh hiện nay đạt 44.220ha.

Thực hiện Nghị quyết số 185/2021/NQ-HĐND ngày 10/12/2021 của HĐND tỉnh về việc ban hành chính sách phát triển nông nghiệp, nông thôn, nông dân trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, giai đoạn 2022-2025, các hộ dân đã được hỗ trợ kinh phí mua phân bón cho năm thứ nhất và năm thứ 2 thực hiện thâm canh phục tráng rừng luồng. Đến tháng 9/2025, các xã vùng thâm canh luồng đã được hỗ trợ làm mới 136km đường ô tô lâm nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi cho chăm sóc, khai thác và vận chuyển luồng tiêu thụ, góp phần nâng cao thu nhập cho nhiều nông dân trồng luồng và doanh nghiệp chế biến luồng.

Hiệu quả của chính sách phát triển vùng luồng thâm canh của tỉnh đã góp phần nâng cao nhận thức của các cấp chính quyền và người dân địa phương trong quản lý, bảo vệ, phát triển và khai thác bền vững rừng luồng. Thay đổi tập quán canh tác quảng canh, không bón phân chăm sóc cho rừng luồng sang canh tác thâm canh, bón phân và chăm sóc rừng luồng đúng quy trình kỹ thuật. Nhiều tuyến đường ô tô lâm nghiệp đã được làm mới, tạo điều kiện thuận lợi cho chăm sóc, khai thác và vận chuyển luồng tiêu thụ. Phục tráng rừng luồng kém chất lượng đã giúp năng suất, chất lượng rừng luồng hiệu quả rõ rệt. Từ đó, giá trị cây luồng đã được nâng lên, góp phần nâng cao thu nhập cho nhiều nông dân trồng luồng và doanh nghiệp chế biến luồng.

Bài và ảnh: Nguyễn Xuân