Tạo lợi thế cạnh tranh cho sản phẩm công nghiệp nông thôn

Thanh Hóa là địa phương có nhiều tiềm năng phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn với làng nghề truyền thống phong phú, nguồn nguyên liệu đa dạng và nhiều sản phẩm đặc trưng mang đậm bản sắc địa phương. Để tạo lợi thế cạnh tranh cho sản phẩm, các địa phương, cơ sở sản xuất đã chú trọng ứng dụng khoa học - kỹ thuật, cải tiến mẫu mã, xây dựng thương hiệu cho sản phẩm, đào tạo nâng cao tay nghề cho người lao động...

Xưởng sản xuất thủ công mỹ nghệ của Công ty CP sản xuất, chế biến cói xuất khẩu Việt Anh, xã Nga An. Ảnh: Lê Ngọc

Thanh Hóa là địa phương có nhiều tiềm năng phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn với làng nghề truyền thống phong phú, nguồn nguyên liệu đa dạng và nhiều sản phẩm đặc trưng mang đậm bản sắc địa phương. Để tạo lợi thế cạnh tranh cho sản phẩm, các địa phương, cơ sở sản xuất đã chú trọng ứng dụng khoa học - kỹ thuật, cải tiến mẫu mã, xây dựng thương hiệu cho sản phẩm, đào tạo nâng cao tay nghề cho người lao động...

Làng mộc Đạt Tài, xã Hoằng Hóa có lịch sử hình thành và phát triển hàng trăm năm. Có giai đoạn vì nhiều lý do khách quan, nghề chậm phát triển, số thợ mộc giảm xuống đáng kể, các sản phẩm làm ra khá đơn điệu, sản xuất chủ yếu chỉ để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của người dân địa phương và giá trị sản phẩm không cao. Tuy nhiên, những năm qua, với lòng yêu nghề và muốn gìn giữ nghề truyền thống của địa phương, người dân Đạt Tài bằng sự tài hoa, kinh nghiệm được truyền từ nhiều đời đã chủ động tìm hiểu, nắm bắt nhu cầu của người tiêu dùng trên thị trường, mạnh dạn đầu tư mở rộng quy mô sản xuất, mua máy móc, cải tiến mẫu mã... đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của khách hàng.

Anh Nguyễn Văn Lâm, chủ cơ sở sản xuất làng mộc Đạt Tài, cho biết: “Với mong muốn phát triển nghề truyền thống của quê hương cũng như nâng cao hiệu quả sản xuất, tạo ra các sản phẩm có giá trị kinh tế cao, tôi đã mạnh dạn đầu tư hệ thống máy móc hiện đại trị giá hơn 1 tỷ đồng như: máy cắt, máy đục, chạm khắc tự động lập trình vi tính... Với máy móc được lập trình sẵn, các công đoạn sản xuất, như: xẻ, khoan, cưa, đục, tiện, phay, bào, đánh bóng, phun sơn... đã được thay thế bằng máy móc, góp phần rút ngắn thời gian hoàn thiện sản phẩm, tiết kiệm chi phí sản xuất, không còn tình trạng thiếu thợ, năng suất lại cao hơn. Mặt khác, các sản phẩm từ mộc dân dụng như bàn, ghế, giường, tủ đến các sản phẩm mộc mỹ nghệ tinh xảo như tủ thờ, án gian, cuốn thư, hoành phi, câu đối... đều đảm bảo về chất lượng, được khách hàng ưa chuộng”. Hiện nay, làng có gần 200 hộ gia đình duy trì sản xuất, người thợ Đạt Tài không chỉ làm chủ kỹ thuật chạm khắc tinh xảo mà còn ứng dụng máy móc hiện đại để tăng năng suất và đa dạng mẫu mã.

Bên cạnh việc ứng dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất, đổi mới thiết bị, cải tiến quy trình sản xuất, một trong những hướng đi hiệu quả hiện nay là gắn phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn với Chương trình OCOP. Qua đó, nhiều sản phẩm đã được chuẩn hóa, nâng cấp bao bì, xây dựng sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ. Nổi bật là các sản phẩm thủ công mỹ nghệ từ nguyên liệu tự nhiên như: chiếu xách tay Ngân Khương, đôn cói Việt Trang, mành cói xuất khẩu, bình hoa bằng cói...

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, việc ứng dụng công nghệ số vào quảng bá và tiêu thụ sản phẩm cũng là giải pháp tạo lợi thế cạnh tranh hiệu quả. Các cơ sở sản xuất đã tận dụng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử để giới thiệu sản phẩm, tiếp cận khách hàng mới và xây dựng hình ảnh, thương hiệu, như bánh gai Tứ Trụ, nước mắm Khúc Phụ, miến dong Cẩm Bình, nem chua bà Lan...

Ông Phạm Văn Tiến, chủ cơ sở sản xuất tại làng rèn Tiến Lộc, xã Triệu Lộc cho biết: “Nắm bắt được xu thế thị trường, chúng tôi đẩy mạnh quảng bá thương hiệu, bán hàng trên các sàn thương mại điện tử như tiktok shop, shopee... Từ đó, lượng khách tăng rõ rệt, sản phẩm không chỉ dừng lại ở những công cụ truyền thống mà đa dạng, nhiều chủng loại, chất lượng, mẫu mã đẹp hơn. Sản phẩm làm ra được kết nối, cung cấp đi khắp các tỉnh, thành trong cả nước, xuất sang các nước Lào, Campuchia, Myanmar...”.

Hiện nay, toàn tỉnh có khoảng 125 làng nghề đang hoạt động, nhiều làng nghề đã trở thành “trụ cột” kinh tế ở địa phương. Để tiếp tục tạo lợi thế cạnh tranh cho các sản phẩm công nghiệp nông thôn, thời gian tới các địa phương sẽ tiếp tục xác định sản phẩm mũi nhọn, từ đó quan tâm tới việc xây dựng nhãn hiệu, thương hiệu cho sản phẩm. Đi đôi với đó, khuyến khích, hỗ trợ các cơ sở sản xuất ứng dụng các tiến bộ khoa học - kỹ thuật tiên tiến; chú trọng thiết kế bao bì hiện đại, thân thiện môi trường; đẩy mạnh tham gia hội chợ, triển lãm; tận dụng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử để tiếp cận khách hàng và xây dựng hình ảnh sản phẩm. Bên cạnh đó, có chính sách đào tạo nghề, truyền nghề cho thế hệ trẻ; khuyến khích sự sáng tạo trong thiết kế, cải tiến mẫu mã sản phẩm nhưng vẫn giữ được nét truyền thống. Cùng với đó, tăng cường liên kết giữa người dân, HTX, doanh nghiệp để hình thành chuỗi sản xuất tiêu thụ ổn định.

Lê Ngọc