Phòng, chống tác hại thuốc lá - trách nhiệm không của riêng ai

Theo các chuyên gia y tế, hút thuốc lá là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên toàn cầu, với các bệnh như: đột quỵ, mạch vành, ung thư phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Hút thuốc lá không những gây tổn hại đối với sức khỏe bản thân người sử dụng mà còn ảnh hưởng tới những người xung quanh vì hít phải khói thuốc.

Sinh viên Trường Cao đẳng Y tế Thanh Hóa tham gia mít tinh hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá.

Tại Thanh Hóa, những năm qua công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá (PCTHTL) được sự quan tâm chỉ đạo của cấp ủy đảng, chính quyền các cấp, sự phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ban, ngành, đoàn thể và sự đồng tình của Nhân dân đã có chuyển biến tích cực. Tại các đơn vị, các địa phương đã kiện toàn và thành lập ban chỉ đạo. Các cơ sở y tế, trường học, cơ quan, phương tiện công cộng đều có biển cấm hút thuốc; 100% cơ sở y tế, trường học tổ chức ký cam kết xây dựng đơn vị không khói thuốc, môi trường không khói thuốc. Các mô hình “Nơi làm việc không khói thuốc”, “Trường học không khói thuốc” đã được triển khai, nhân rộng...; nhận thức của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân về

PCTHTL đối với sức khỏe và môi trường được nâng lên. Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Y tế đã phối hợp đẩy mạnh giáo dục về PCTHTL và chất kích thích; lồng ghép trong các môn học như: Giáo dục công dân, Sinh học, Hoạt động trải nghiệm... tạo ra nhiều sân chơi để các em tránh xa thuốc lá.

Tại Trường Cao đẳng Y tế Thanh Hóa, nhà trường đã xây dựng nội quy trường học trong đó có nội dung nghiêm cấm hút thuốc lá trong trường học. Đây cũng là tiêu chí đánh giá xếp loại đối với cán bộ, giáo viên vào cuối năm học. Để nâng cao nhận thức cho cán bộ, giáo viên và sinh viên, nhà trường cũng phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức các buổi tuyên truyền pháp luật, trong đó có nội dung về PCTHTL.

Bí thư đoàn Trường Cao đẳng Y tế Thanh Hoá Chu Thị Hoàng Anh, cho biết: Đoàn trường thường xuyên lồng ghép nội dung PCTHTL trong các hoạt động phong trào thanh niên, tạo cơ hội để các bạn trẻ được tiếp cận, hiểu và hành động. Đồng thời tổ chức cho sinh viên ký cam kết không sử dụng thuốc lá, thuốc lá điện tử. Những cam kết này không chỉ mang ý nghĩa tượng trưng mà còn là lời nhắc nhở bản thân mỗi đoàn viên, thanh niên về trách nhiệm gìn giữ sức khỏe và góp phần xây dựng môi trường học đường văn minh, không khói thuốc.

Sinh viên Lê Anh Toản, chia sẻ: "Qua công tác tuyên truyền và tìm hiểu trên các phương tiện thông tin đại chúng về THTL chúng em hiểu về tác hại và hệ lụy của thuốc lá đối với con người nên đã chọn lối sống lành mạnh “nói không với thuốc lá”, chủ động bảo vệ bản thân và góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn. Mỗi hành động nhỏ như nhắc nhở bạn bè, phản ánh hành vi hút thuốc nơi công cộng hay lan tỏa thông điệp “nói không với thuốc lá” cũng chính là đóng góp thiết thực cho cộng đồng.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác PCTHTL tại Thanh Hóa vẫn còn gặp nhiều khó khăn, thách thức, một số cán bộ, công chức còn vi phạm quy định hút thuốc tại nơi làm việc; người dân, đặc biệt là giới trẻ chưa thực sự nhận thức đầy đủ về tác hại nghiêm trọng của thuốc lá truyền thống và thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Trong thời gian gần đây, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng có xu hướng gia tăng xâm nhập vào các trường học, ảnh hưởng tiêu cực tới hành vi, lối sống, sức khỏe của học sinh, sinh viên; công tác kiểm tra, xử lý vi phạm các quy định PCTHTL còn nhiều hạn chế...

Tại Việt Nam, theo ước tính của Tổ chức Y tế thế giới, sử dụng thuốc lá gây ra hơn 100.000 ca tử vong mỗi năm. Trong đó 84.500 người tử vong do các bệnh liên quan đến hút thuốc chủ động và 18.800 người tử vong do các bệnh liên quan đến hút thuốc thụ động. Việc sử dụng thuốc lá đang gây ra gánh nặng nghiêm trọng và ngày càng gia tăng về bệnh tật và tử vong sớm, cũng như chi phí y tế. Thiệt hại kinh tế do thuốc lá ước tính là 108 nghìn tỷ đồng mỗi năm (tương đương 1,14% GDP). Con số này lớn hơn gấp 5 lần so với đóng góp của nguồn thu thuế thuốc lá cho ngân sách quốc gia. Điều đáng nói, trên thực tế hiện nay, vẫn còn một bộ phận người dân chưa nâng cao nhận thức và nói “không” với tác hại của thuốc lá, bởi những chế tài và hình thức xử phạt cho người hút thuốc lá nơi công cộng vẫn chưa đi vào thực chất, chưa có tính răn đe mạnh.

Hút thuốc lá có hại cho sức khỏe, điều này hẳn ai cũng biết, vấn đề cốt lõi là người dân phải tự nâng cao ý thức tự giác không hút thuốc lá. Luật PCTHTL ra đời là hành lang pháp lý quan trọng góp phần hạn chế bệnh tật, nâng cao sức khỏe cộng đồng. Năm 2025 cũng đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong công tác

PCTHTL tại Việt Nam với việc Quốc hội thông qua Nghị quyết số 173 chính thức cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các loại khí, chất gây nghiện có hại cho sức khỏe con người. Mỗi chúng ta ai cũng có quyền được sống, làm việc trong môi trường không có khói thuốc lá. Việc nâng cao nhận thức về PCTHTL để có thể bảo vệ quyền lợi của những người xung quanh là điều mà chúng ta cần phải làm.

Bài và ảnh: Hà Phương