Nức lòng hương vị hải sản quê Thanh

Dọc theo bờ biển trải dài của Thanh Hóa, đặc biệt tại các vùng biển nổi tiếng như Sầm Sơn, Hải Tiến, Hải Hòa, Quảng Bình, Tiên Trang, bãi Đông,... nguồn hải sản dồi dào cùng nhiều cách chế biến khác nhau, gắn liền với nhịp sống lâu đời của người dân bản địa đã đắp bồi nên giá trị văn hóa ẩm thực đặc sắc, tựa như nét duyên thầm, gợi thương gợi nhớ trong lòng du khách.

Hải sản tươi ngon được ngư dân xứ Thanh bán ngay tại bãi biển, khi vừa cập bến sau chuyến ra khơi.

Sức hấp dẫn của ẩm thực biển quê Thanh, trước nhất, đến từ nguồn nguyên liệu chủ yếu do ngư dân đánh bắt trong ngày nên đảm bảo hương vị tươi ngon, ngọt thanh tự nhiên, giàu giá trị dinh dưỡng. Như một điệp khúc lao động được trao truyền và tiếp nối qua bao thế hệ, khi mặt trời vừa rải nắng trên mặt biển cũng là lúc từng chiếc tàu, thuyền, bè mảng của ngư dân xứ Thanh chở theo mẻ tôm, cá và đủ loại hải sản rẽ sóng quay trở lại bờ sau một chuyến ra khơi vào lộng. Những con tôm còn đang nhảy tanh tách; những chú ghẹ càng to, chắc nịch... Nhiều con cá ra sức quẫy khỏi khoang thuyền như cố tìm cách “thoát thân” trong khi những con cá nhỏ mắc trên lưới vẫn đang hấp háy đôi mắt... Lẫn trong đám moi biển màu hồng nhạt là mực ống tươi rói, mình dày, da bóng mướt; bề bề cong vồng cái thân chuẩn bị tư thế bật tanh tách... Với hải sản tươi ngon như thế này, thực khách chẳng cần chế biến cầu kỳ, chỉ cần hấp sả, gừng hay nướng trên than hồng vài phút cũng đủ kích thích vị giác thăng hoa.

Người xứ Thanh chuộng sự tự nhiên, giữ trọn vị ngọt nguyên bản của nguyên liệu nên ẩm thực biển mang nét mộc mạc nhưng không kém phần đa dạng, hấp dẫn. Nhiều món ăn dân dã của vùng biển xứ Thanh đủ sức làm “xiêu lòng” những vị khách khó tính như: moi tươi xào khế chua; ruột dắt xào xúc bánh đa; gỏi cá trích; nộm sứa; mực nấu canh chua lá vông vang; canh cá khoai nấu thì là... Mỗi món ăn như kể một câu chuyện về miền biển đầy nắng gió, nơi con người sống dung dị mà hào sảng, ấm tình.

Hương vị thơm ngon của ẩm thực gọi mời đông đảo du khách về với biển xứ Thanh.

Trong các cách chế biến hải sản của người xứ Thanh, nước mắm truyền thống chính là “linh hồn” tạo nên nét đặc trưng khó quên, là mạch nguồn văn hóa lắng đọng. Người dân miền biển xứ Thanh từ bao đời nay vẫn giữ thói quen làm nước mắm theo phương pháp thủ công truyền thống. Cá cơm, cá nục, cá trích... tươi rói sau mỗi chuyến vươn khơi được chọn lọc kỹ lưỡng, ủ cùng muối biển trong những chum, vại, bể lớn suốt nhiều tháng trời.

Qua thời gian, từng giọt nước mắm chắt lọc vị biển ra đời, mang hương vị đặc trưng vấn vương nơi đầu lưỡi. Làng nghề nước mắm truyền thống Ba Làng, Khúc Phụ... nổi tiếng gần xa. Nhiều người nặng lòng với quê hương đã dốc sức, dốc lòng vượt qua bao thử thách, xây dựng nên những thương hiệu nước mắm uy tín, chất lượng, được đông đảo khách hàng ưa chuộng, như: Nước mắm Lê Gia - Cốt đặc biệt 40N của Công ty TNHH Thực phẩm & TMDV Lê Gia (mắm Lê Gia) đạt OCOP 5 sao; nước mắm cá trích Bông Sen (Công ty TNHH Phương Cường Phúc); nước mắm cốt cá cơm Vị Thanh (HTX Chế biến thủy sản Hải Bình)...

Những năm gần đây, du lịch biển Thanh Hóa ngày càng phát triển, kéo theo sự “lên ngôi” của văn hóa ẩm thực địa phương. Nhiều nhà hàng, khu chợ hải sản và mô hình trải nghiệm làng chài, ẩm thực địa phương được đầu tư bài bản, mang đến cho du khách cơ hội khám phá trọn vẹn tinh hoa biển cả xứ Thanh. Thế nhưng, dù hiện đại đến đâu, ẩm thực biển nơi này vẫn giữ nguyên hương vị mộc mạc, tự nhiên. Một lần đến biển quê Thanh, thưởng thức hải sản tươi ngon giữa tiếng sóng rì rào để rồi thêm nhiều lần trở lại, thêm yêu mảnh đất và con người nơi đây.

Bài và ảnh: Hoàng Linh