Nhật Bản hạ cấp quan hệ với Trung Quốc trong Sách Xanh Ngoại giao 2026

Nhật Bản dự kiến sẽ hạ cấp mức độ đánh giá quan hệ với Trung Quốc trong Sách Xanh Ngoại giao 2026, một động thái được xem là phản ánh rõ nét những căng thẳng ngày càng gia tăng giữa hai nước trên nhiều lĩnh vực.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi bắt tay trước thềm hội nghị thượng đỉnh Trung Quốc-Nhật Bản được tổ chức tại Gyeongju vào ngày 31 tháng 10 năm 2025 Ảnh: Yonhap

Theo dự thảo được truyền thông Nhật Bản tiết lộ, cụm từ mô tả Trung Quốc đã được điều chỉnh từ “một trong những mối quan hệ song phương quan trọng nhất” xuống còn “một quốc gia láng giềng quan trọng”. Sự thay đổi về ngôn từ, dù mang tính kỹ thuật, được đánh giá là tín hiệu ngoại giao đáng chú ý, cho thấy Tokyo đang tái định vị cách nhìn đối với Bắc Kinh.

Sự điều chỉnh này trái ngược với Sách Xanh Ngoại giao 2024 và 2025, khi Nhật Bản vẫn nỗ lực khôi phục cụm từ “quan hệ chiến lược cùng có lợi” để duy trì sự cân bằng và đối thoại với Bắc Kinh. Dự kiến, bản dự thảo Sách Xanh ngoại giao 2026 sẽ được chính phủ của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae thông qua vào tháng tới

Song song với việc điều chỉnh cách tiếp cận đối với Trung Quốc, dự thảo cũng cho thấy sự dịch chuyển rõ rệt trong ưu tiên khu vực của Tokyo khi nhấn mạnh tầm quan trọng ngày càng gia tăng của quan hệ với Hàn Quốc. Văn kiện ghi nhận việc cựu Thủ tướng Shigeru Ishiba và Thủ tướng Sanae Takaichi duy trì các hoạt động “ngoại giao con thoi” với lãnh đạo Hàn Quốc, qua đó góp phần duy trì đối thoại và củng cố lòng tin chính trị. Trên cơ sở đó, Nhật Bản khẳng định quan hệ song phương không chỉ mang ý nghĩa song phương đơn thuần mà còn là trụ cột quan trọng trong cấu trúc an ninh khu vực, với định hướng phát triển ổn định, bền vững và hướng tới tương lai.

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Thủ tướng Shigeru Ishiba bắt tay nhau tại buổi họp báo chung sau cuộc hội đàm thượng đỉnh ở Tokyo tháng 8 năm 2025. Ảnh: REUTERS

Đối với Triều Tiên, dự thảo tiếp tục thể hiện lập trường cứng rắn khi tái khẳng định cam kết sử dụng mọi biện pháp cần thiết nhằm đảm bảo việc hồi hương sớm các công dân Nhật Bản bị bắt cóc. Đồng thời, văn kiện cũng nêu bật mối lo ngại ngày càng gia tăng trước các hoạt động mạng bị cho là phục vụ chương trình phát triển tên lửa đạn đạo của Bình Nhưỡng, cho thấy thách thức an ninh không chỉ giới hạn ở lĩnh vực quân sự truyền thống mà còn mở rộng sang không gian mạng.

Về tình hình Trung Đông, chính phủ Nhật nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải sớm hạ nhiệt căng thẳng trong xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran.

Văn kiện nhấn mạnh “hòa bình và ổn định tại Trung Đông có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với Nhật Bản”. Lập trường này cho thấy Nhật Bản tiếp tục theo đuổi cách tiếp cận thận trọng, ưu tiên giảm căng thẳng và thúc đẩy đối thoại.

Sách Xanh Ngoại giao, do Bộ ngoại giao Nhật công bố thường niên, được xem là tài liệu định hướng quan trọng phản ánh cách nhìn và ưu tiên chiến lược của Tokyo trong bối cảnh quốc tế biến động.

Nhật Lệ

Nguồn: Reuters, The Chosun daily