Nhật Bản cân nhắc tăng chi tiêu quốc phòng lên 3,5% GDP

Nhật Bản đang xem xét khả năng đặt mục tiêu chi tiêu quốc phòng trung hạn ở mức 3,5% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP), trong bối cảnh Mỹ kêu gọi các đồng minh tăng cường năng lực quốc phòng và giảm sự phụ thuộc vào Washington. Tuy nhiên, Tokyo chưa đưa ra quyết định chính thức về mức chi này.

Theo các nguồn tin, giới chức quốc phòng Nhật Bản đã thể hiện với phía Mỹ sự sẵn sàng tăng đáng kể chi tiêu quốc phòng. Một phương án được xem xét là nâng mức chi lên 3,5% GDP trong vòng 10 năm, trong khi mức 3% cũng có thể được cân nhắc.

Thư ký báo chí Bộ Quốc phòng Nhật Bản Kimihito Aguin ngày 15/9 bác bỏ thông tin cho rằng Tokyo đã cam kết với Washington về mục tiêu 3,5% GDP. Ông nhấn mạnh, việc tăng cường năng lực quốc phòng của Nhật Bản phải dựa trên đánh giá độc lập về nhu cầu an ninh, thay vì bắt đầu từ một con số ngân sách được xác định trước.

Nhật Bản đã đẩy nhanh kế hoạch tăng chi tiêu quốc phòng lên khoảng 2% GDP, đạt mục tiêu này sớm hơn hai năm so với kế hoạch ban đầu. Bộ trưởng Quốc phòng Shinjiro Koizumi cho biết, chi tiêu quốc phòng và các khoản liên quan trong tài khóa hiện nay vào khoảng 10,6 nghìn tỷ yen, tương đương 1,9% GDP theo cách tính dựa trên quy mô GDP năm 2022.

Nếu áp dụng mức 3,5% GDP, chi tiêu quốc phòng của Nhật Bản có thể tăng lên khoảng 24 nghìn tỷ yen mỗi năm, tạo thêm áp lực đối với ngân sách trong bối cảnh chi phí vay nợ của Chính phủ đang ở mức cao. Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm gần đây đã tăng lên mức cao nhất kể từ năm 1996.

Washington chưa công khai yêu cầu Tokyo cam kết mức 3,5%, nhưng các quan chức Mỹ nhiều lần kêu gọi Nhật Bản tăng đáng kể đầu tư quốc phòng. Tháng trước, Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ phụ trách chính sách Elbridge Colby cho biết Washington “rất mong chờ Nhật Bản tăng cường chi tiêu quốc phòng”.

Chính phủ của Thủ tướng Sanae Takaichi dự kiến công bố kế hoạch chi tiêu quốc phòng mới vào cuối năm nay. Bộ Quốc phòng Nhật Bản đã đề xuất mức ngân sách kỷ lục 8,9 nghìn tỷ yen cho tài khóa tới, trong đó có các khoản dành cho tên lửa tầm xa và những năng lực quốc phòng mới.

Minh Phương